Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 1109 բառահոդված (էջ 86/111)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 606, սյունակ 1 Էջ 606
ՈՐԱՅ (-ոյ) «հացահատիկի խուրձ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uer- «կապել, շաղկապել, միացնել, կցել» (անմիջական նախաձեւ՝ *urəto-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
որայիկ, որային
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vrāta-
«բազմութիւն, խումբ, հոտ, հաւաք»
գոթ.
waúrps
«հոտ»
Էջ 606, սյունակ 1 Էջ 606
ՈՐԴՆ (-ան, -ունք, -անց) «որդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uer- «պտտել, ծռել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uert-) t-ով աճած
Ի՞նչ յարաբերութիւն ունի հնդեւրոպական *uer- «պտտել, ծռել» նախաձեւի, հատկապէս սրա *t-ով աճած *uert- արմատի հետ. հնարաւոր է սկզբնային *u-ի անկում o-ի մոտ (*uort-m > որդ-ն)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
որդնալից, որդնածին, որդնահատ, որդնիլ, որդնոտ, որդնոտիլ
Էջ 607, սյունակ 1 Էջ 607
ՈՐԹ III (-ոյ) «կողով, քրոց»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uer- «պտտել, ծռել» *-t-ով աճած
որդն բառի նման կապված է հնդեւրոպական *uer- եւ սրա` *-t-ով աճած *uer-t- «պտտել, ծռել» արմատի հետ` սկզբնային *u-ի անկմամբ *o-ի մոտ` *uor-th-o->որթ-ոյ:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 611, սյունակ 1 Էջ 611
ՉԱՄԻՉ «չամիչ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *kem- «սեղմել, քամել»
Հայտնի չէ կապը հնդեւրոպական *kem «սեղմել, քամել» արմատի հետ, որից ծագում են հայ. քամել եւ լիտվ. kĕmuras, լատվ. cemu(o)rs «խաղող» բառերը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
չամչեայ, չամչեղեն, չամչախումիկ, չամչարակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
kĕmuras
լատվ.
cemu(o)rs
«խաղող»
Էջ 612, սյունակ 1 Էջ 612
ՉԱՓԱՐ «ցանկապատ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. čapar
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 627
Էջ 613, սյունակ 1 Էջ 613
ՉՈՐ ուշ՝ -ոյ, -ի, -ից «չոր. լոկ, միայն, կոշտ, կարծր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ksoro- «չոր»
հ.-ե. արմատ՝ *ker- «այրել»
բայց *ksoro- «չոր» արմատից բխեցնել հնչիւնապէս խոցելի է, կասկածելի է նաեւ *ker- «այրել» արմատի հետ կապելը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
չորանալ, չորաբեկ, չորակեաց, չորակեր, չորուտ, խորշակաչոր
Մատենագիտություն
H. AG 485; Աճ. ՀԱԲ 630
Տե՛ս նաեւ
Էջ 615, սյունակ 1 Էջ 615
ՊԱԼ II «քարաժայռ, քար»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
թերեւս նոյնն է պաղանձաւ-ի պաղ-ի հետ: - Աճառեանը (ՀԱԲ 4, 4), բերելով բարբառային պալ «լայն եւ դուրս ցցուած» բառը, համեմատում է հնդեւրոպական *bal- «ուժեղ» արմատի հետ (°). սրանց հետ կապում է ալպեան pala «քարակոյտ, գերեզմանաքար», balu «քարաժայռ» բառերը:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալպեան
pala
«քարակոյտ, գերեզմանաքար»
ալպեան
balu
«քարաժայռ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 4
Տե՛ս նաեւ
Էջ 615, սյունակ 1 Էջ 615
ՊԱԼԱՐ II «զարդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
թերեւս նախորդ պալար բառի իմաստային մի զարգացումը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պալարակապ, պալարափայլ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 616, սյունակ 1 Էջ 616
ՊԱԽՈՒՑ (պախոյրց, պախուրց, պախցոյք, պահուց) (-ոյ) «սանձ, երասանակ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *pak- «կապել» որպես ինչ-որ centum լեզվի ներդրում
Ծագումն անհայտ է: հնդեւրոպական *pak- «կապել» արմատի հետ կապը կասկածելի է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պախուցաթափ, պախուրցկոթ, պահրացի
Էջ 616, սյունակ 1 Էջ 616
ՊԱԽՐՈՒՃԻ «մի բույս (secale cornutum (°))» (բուսաբանական)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կապ ունի՞ բ. պախրու (պախրայ «այծյամ» բառի սեռ. հ.) ձեւի հետ: