Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«լի» որոնման արդյունք՝ 1599 բառահոդված
· Էջ 86 / 160
Էջ 391, սյունակ 1
ԿԱՐԳ
(-ի, -աց)
«կարգ, հրեշտակախումբ»
Ծագումն անհայտ է
Ծագումն անյայտ է։ Ըստ Հ. Բեյլիի (DKS 441)՝ վրաց. kargi «լաւ» բառի հետ (*karg) (վերականգնում է խոտ.-սակ. hamgalj «հաւաքել» ձեւի հիման վրայ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարգել,
կարգալից,
կարգաւոր,
կարգաւորութիւն,
կարգիչ,
դասակարգ,
ծննդակարգ,
ժամակարգութիւն,
յառաջակարգ,
յարակարգել,
շնորհակարգութիւն,
բարեկարգ,
գլխակարգութիւն,
զրուցակարգութիւն,
անկարգ
Նոր՝
կարգադրել, կարգադրիչ, կարգազուրկ, կարգախօս, կարգապահ, կարգապահական, կարգապահութիւն, անկարգապահ, գիտակարգ, օրակարգ
կարգադրել, կարգադրիչ, կարգազուրկ, կարգախօս, կարգապահ, կարգապահական, կարգապահութիւն, անկարգապահ, գիտակարգ, օրակարգ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
kargi «լաւ»
խոտ.-սակ.
hamgalj «հաւաքել»
Մատենագիտություն
DKS 441
Էջ 391, սյունակ 1
ԿԱՐԴԱԼ
«ձայն արձակել, կանչել, հրաւիրել, անուանել, բարձրաձայն կարդալ, հրապարակել, կարդալ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gʷer-
«ձայն բարձրացնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gʷrdh-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *gʷrdh- < *gʷer- «ձայն բարձրացնել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարդացողութիւն,
կարդացութիւն,
գրակարդաց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
gerdas «գոչիւն, աղմուկ, լուր»
լիտվ.
gerdaut «ասել, խօսել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 549;
Pok. IEW 478
Էջ 392, սյունակ 1
ԿԱՐԹ
(-ի, -ից)
«կարթ, թռչունի ոտքի բիտ, ոտքի ջիղ, ոտք, սրունք, մեծ գամ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ger(b)-
«պտտել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *grpti-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարթակոտոր,
կարթաբար,
կարթահարել,
կարթաձուկն,
կարթապան,
կարթել,
կարթնկեց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
garbana «գանգուր, խոպոպ»
ռուս.
горб «սապատ»
ն. վ. գ.
krampé «կանթ, կեռ, ճանկ» (ռնգայինով)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 550;
Pok. IEW 387
Էջ 392, սյունակ 1
ԿԱՐԺ
(բրբ. կաժ, կաճ)
«թելի փաթույթ, կարժ, կաժ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ger-
«պտտել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gr-gh-, *gr-k-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *gr-gh- կամ, թերեւս՝ *gr-k- «պտտել, ոլորել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարժառ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γυργαθος «(հյուսված) կողով» ((*ger-g->))
բուլղ.
girčase «կծկվել» ((*ger-k->))
Էջ 392, սյունակ 1
ԿԱՐԻԱՏՈՍ
««պաշտելի, երկրպագելի» (ԲՀ)»
Փոխառություն
բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
caritas «հարգանք, սեր» ((°))
Էջ 392, սյունակ 1
ԿԱՐԻԿԱՐՍ
«՞»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
ուղղելի է քարուկիրս (ըստ ՆՀԲ-ի):
Էջ 392, սյունակ 1
ԿԱՐԾ
«կարծիք, ենթադրություն, կասկած»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *garəg-
«սարսափելի, ահեղ, սարսափ»
իմաստի վերականգնումը պայմանական է
բնիկ հնդեւրոպական՝ *garəg- «սարսափելի, ահեղ, սարսափ» արմատից (իմաստի վերականգնումը պայմանական է):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարծել,
կարծեցյալ,
կարծական,
կարծեխյուս,
կարծիք,
կարծոտ,
յանկարծ,
յանկարծակի,
յանկարծուստ,
յեղակարծ,
յայլակարծուց,
կաղակարծ,
կեղակարծ,
ընդունայնակարծ,
դժուարակարծելի,
իմաստակարծ,
տարակարծ
Նոր՝
կարծեկից, տարակարծիք
կարծեկից, տարակարծիք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γοργος «սարսափելի, ահեղ, ահավոր»
հ. խըլ.
garg(g) «դաժան, վայրի, վայրենի»
կիմր.
graen «տխրություն, թախիծ, վիշտ»
լիտվ.
grazóti «սպառնալ»
լատվ.
grižuot «կամակորել, քմահաճել, համառել»
հ. սլ.
groziti «սպառնալ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 352
Էջ 392, սյունակ 1
ԿԱՐԾՐ
(-ունք, ուշ՝ -երք)
«կարծր, պինդ, խիստ, ճգնակյաց»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *garəg-
«սարսափելի, ահեղ, սարսափ»
իմաստի վերականգնումը պայմանական է
բնիկ հնդեւրոպական՝ *garəg- «սարսափելի, ահեղ, սարսափ» արմատից (իմաստի վերականգնումը պայմանական է):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարծրանալ,
կարծրութիւն,
կարծրադատ,
երկաթակարծր,
նիւթակարծր,
վիմակարծր
Նոր՝
կարծրապաղանթ, կարծրաբեկ, կարծրամարմին
կարծրապաղանթ, կարծրաբեկ, կարծրամարմին
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 552;
Pok. IEW 353
Էջ 394, սյունակ 1
ԿԱՐՇՆ
(կաշն-)
«ուժ, զորություն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *kadišn
Աղբյուր՝ իրանական karišn
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարշնեղ,
կարշնեղագոյն,
կարշապինդ,
կաշնել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սողդ.
kadī «կարի, հույժ»
սողդ.
karī «ակտիվություն»
մ. պ.
kār «ուժ ունենալ, ի վիճակի լինել, կարողանալ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՊԲՀ 184
Էջ 394, սյունակ 1
ԿԱՐՈԳԻՆ
(կարոգի «չամանուկ»)
«վայրի չաման»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. καρον
«չաման»
Կարո-ն գալիս է հուն. καρον (καρω) «չաման» բառից, բայց չի բացատրված -գի(ն)-ը:
Մատենագիտություն
Chantraine, DELG 499
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։