Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«բաղ» որոնման արդյունք՝ 3993 բառահոդված · Էջ 86 / 400
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 190, սյունակ 1 Էջ 190
ԴԱՓՆԻ (դաբնի, դափնե, դափնիդ, դաբնիդ, դաբնիա, դափնիղայ, դաբնիդեայ, դափնիտեայ) «դափնի, սարդենի»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. δάφνη
Աղբյուր՝ հուն. δάφνος
Աղբյուր՝ հուն. δαφνίς, -ίδος
Փոխառութիւն՝ հուն. δάφνη, δάφνος, δαφνίς, -ίδος
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դաբնեայ
Նոր՝
դափնեվարդ
Մատենագիտություն
H. AG 345; Աճ. ՀԱԲ 643
Էջ 191, սյունակ 1 Էջ 191
ԴԴՈՒՆ
Բնաձայն
Բնաձայնական կրկնավոր կազմություն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դդիւն, դդչել, դդչիւն, դդնչել, դդնչումն, դնդչել, դնդնչել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 643
Էջ 191, սյունակ 1 Էջ 191
ԴԴՈՒՄ (դդում) «դդում»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ակկադ. dug/kdumu
հնարավոր է նաեւ, որ հայերենը եւ ակկադերենը ծագեն միեւնույն աղբյուրից՝ ուրարտերենից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դդմենի, դդմեայ, դդմոց
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 467
Էջ 191, սյունակ 1 Էջ 191
ԴԵԳԵՐ «ժամանակ անցկացնելը, հապաղում, դանդաղում», նոր՝ «թափառում»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dheu- «պտտվել, ցրիվ գալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *dheu-er-)
որի համար վերականգնվում է «պտտվել, ցրիվ գալ» իմաստը։ Այդ նույն արմատից է համարվում դեդեւիլ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեգերանք, դեգերումն, դեգերել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. α-θυρω «խաղալ, զվարճանալ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 191, սյունակ 1 Էջ 191
ԴԵԴԵՒԻԼ (-ել) «դեսուդեն շարժվել, երերալ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dheu- «պտտվել, ցրիվ գալ» Կրկնավոր կազմություն
Կրկնավոր կազմություն բնիկ հնդեւրոպական արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեդեւան, դեդեւկոտ, մատնադեդեւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. dhūnōti, dhunati «ցնցում է, դեսուդեն է շարժում»
հ. հնդկ. dōdhavīti «ուժեղ ցնցում է»
ալբ. dej «հարբեցնել»
Մատենագիտություն
H. AG 438; Աճ. ՀԱԲ 645
Էջ 192, սյունակ 1 Էջ 192
ԴԵՀ II «կիզում, այրում»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *dhegu̯h- «այրել»
Կապ ունի՞ արդյոք հնդեւրոպական *dhegu̯h- «այրել» արմատից ծագող որեւէ ձեւի հետ։ հայերենին մոտ է հ. հնդկ. dāhā «հրդեհ» ձեւը, բայց ինչպե՞ս կարող էր այն հայերենի աղբյուր լինել
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հրդեհ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. daxša «հրդեհ»
հ. հնդկ. dāhā «հրդեհ»
Էջ 192, սյունակ 1 Էջ 192
ԴԵՀԿԱՆ «կուսակալ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական dēhkān «գյուղապետ, կուսակալ»
Աղբյուր՝ ասոր. dahqānā
Աղբյուր՝ արաբ. dihqan «գավառակապետ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեհկանութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 139; Աճ. ՀԱԲ 647
Էջ 192, սյունակ 1 Էջ 192
ԴԵՀՊԵՏ (դեհապետ, դեհեպետ) «կուսակալ, իշխող»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. dehpat
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անդնդեհպետ
Մատենագիտություն
H. AG 139; Աճ. ՀԱԲ 647
Տե՛ս նաեւ
Էջ 192, սյունակ 1 Էջ 192
ԴԵՂ I (-ոյ, -աւք, ուշ՝ նաեւ -ի, -ից) «(կանաչ, դալար) խոտ, դեղաբույս, բուժախոտ, դեղ, դարման, թույն, կախարդանք, մարմինն օծելու անուշահոտ յուղ, աչքի ծարիր, թանաք, արեբ, կպչան»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dhel- «ծաղկել, կանաչել»
Այստեղից է նաեւ դեղին գույնանունը: *dhel- «ծաղկել, կանաչել» արմատից՝ *dhal- ձեւի կողքին, որից դալար
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեղատու, դեղել, դեղագիտութիւն, դեղագործ, դեղոց, դեղախոյնկ, դեղահունդ, դեղաբուխ, դեղուն, անդեղեայ, անդեղայ, անթեղայ, մաղձադեղ, մկնդեղ, սեւադեղ, դառնադեղ, թմրադեղ, կապնդեղ, հացադեղ, խաշնդեղ, ծակնդեղ, դեղագիր, դեղատոմս, դեղատուն, դեղավաճառ, դեղատուփ, դեղափոշի, դեղին
Տե՛ս նաեւ
Էջ 192, սյունակ 1 Էջ 192
ԴԵՂԱՍՈՐ «(ինչ-որ բացասական ածական)»
Անստույգ (թերեւս)
Թերեւս կազմված է դեղ եւ մոր «մորմ» բաղադրիչներից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեղ, մոր