Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 721, սյունակ 1
ՏԱՊԱՆ
(-ի, -աց)
«արկղ, արկղաձեւ նավ, դագաղ, գերեզման»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տապանագործ,
տապանակ,
տապանակիր,
տապանատուն
Էջ 723, սյունակ 1
ՏԱՏԱՍԿ
(-ի, -աց)
(ուշ՝ տատաշկ, տատաշ)
«մի փուշ՝ բորկոճիմ, գեղավեր»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *dēk'-
«պատռել, պատռոտել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dək'-)
կրկնավոր
հ.-ե. արմատ՝ *denk'-
«կծել»
ոչ ռնգական ձեւ՝ աճած -կ- ով
Կրկնավոր՝ թերեւս բնիկ հնդեւրոպական *dək'-` *dēk'- «պատռել, պատռոտել» արմատից, որ կարող է լինել *denk'- «կծել» արմատի ոչ ռնգական ձեւ՝ աճած -կ- ով: Սակայն այս ստուգաբանությունը չի բացատրում շ-ով ձեւերը: Թերեւս ճիշտ է Գ. Ասատրյանը («Իրան-Նամե» 1996-1997), որ ենթադրում է իրանական ծագում (հմմտ. մ. պ. tašk «փուշ»), սակայն այստեղ նախ՝ կրկնավոր ձեւեր չեն հանդիպում, երկրորդ՝ հավանական չէ բխեցումը *ters- «չորացնել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տատասկաբեր,
տատասկանիստ,
տատասկացան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. գ. վ.
zangar
«կծող, սուր, հատու»
գ.
Zange
«աքցան»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 380
Էջ 723, սյունակ 1
ՏԱՏՐԱԿ
(-ի, -աց)
(բ. տետրակ)
«աղավնիների ընտանիքի մի թռչուն»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
հ.-ե. արմատ՝ *tet(e)r-
կրկնավոր
Բնաձայնական կրկնավոր կազմություն, որ թերեւս գալիս է հնդեւրոպական *tet(e)r- կրկնավոր արմատի որեւէ տարբերակից՝ առանց բաղաձայնական տեղաշարժի (հմմտ. արտույտ): Ենթադրվում է նաեւ նույն արմատի իրանական *taturak ձեւից, որի առանց -u-ի ձեւը փոխառված է հունարենում որպես τετρος:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հունարեն
τετρος
Մատենագիտություն
H. AG 395;
Աճ. ՀԱԲ 381
Տե՛ս նաեւ
Էջ 723, սյունակ 1
ՏԱՐԱԶ
I
(-ու, ուշ նաեւ՝ -ոյ, -ի, -աց)
«նուրբ գործվածք, միջոց, եղանակ, կերպ, օրինակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *tarāz
փոխատու լեզու՝ պ. tarāz
փոխատու լեզու՝ աֆղ. tarz
«կերպ, ձեւ, եղանակ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տարազագործ,
տարազագործութիւն,
տարազել,
այլատարազ,
կերպատարազ,
միատարազ
Մատենագիտություն
H. AG 252;
Աճ. ՀԱԲ 383
Էջ 724, սյունակ 1
ՏԱՐԱՓ
(տարաբ), -ոյ
«(անձրեւի) տարափ, ցող»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Տարաբ ձեւը, որ ԲՀ-ն մեկնում է «խուռն ինչ» կամ «խառն ինչ», բացատրւում է որպէս «որեւէ բանի բազմութիւն՝ առատութիւն» (ՀԱԲ 4, 384)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տարափել,
տարափանման,
տարափումն,
տեղատարափ,
տարատարափ,
հրատարափ,
թանձրատարափ,
լեռնատարափ,
կայծակնատարափ,
հողմատարափ
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 384
Էջ 724, սյունակ 1
ՏԱՐՄ
-ի, -ից
«խումբ, թռչնախումբ, երամ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dergh-
«բռնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *drgh- (s)mo-)
արմատից
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *drgh- (s)mo-` *dergh- «բռնել» արմատից. Տե՛ս եւ տորմ, որ տարմ-ի ձայնդարձային ձեւն է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տարմատարմ,
տարմանալ,
տարմաջուր,
տարմաբար,
լուսատարմիկ,
տարմահաւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. իռլ.
dremm
իռլ.
dream
«խումբ, բազմութիւն, ջոկատ»
բրետ.
dram
«խուրձ, կապոց»
հուն.
δραγμα
«բուռ, խուրձ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 724, սյունակ 1
ՏԱՐՏԱՄ
«տարտամ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *drēm-
«քնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dre-dre-m-)
կրկնաւոր կազմութիւն
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *dre-dre-m- կրկնաւոր կազմութիւն՝ *drēm- «քնել» նախաձեւից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տարտամութիւն,
տարտամիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
dormio
«քնել»
ռուս.
дремать
«ննջել, նիրհել»
Էջ 725, սյունակ 1
ՏԱՒԱՂԵԼ
(տաւալել, տադրսել, տադակել)
«հավաքել, ամբարել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Ձեւն անստույգ է
Էջ 726, սյունակ 1
ՏԱՔ
«տաք»
Ստուգաբանություն ()
Տապ-ի հգն ձեւից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տաքացուցիչ,
տաքիլ,
տաքութիւն,
տաքումն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 637
Տե՛ս նաեւ
Էջ 726, սյունակ 1
ՏԵՂ
II
(-ի, -աց)
(-ետող, -ետեղ)
«տեղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sed-
«նստել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *sed-lo-)
*-lo- վերջածանցով կազմությունն է
Հնագույն ձեւը՝ ետող, ծագում է հնդեւրոպական՝ *sed-lo- ձեւից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տեղակալ,
տեղապահ,
բռնատեղ,
ժամատեղ,
ծովատեղ,
տեղահան,
տեղահանել,
տեղահանութիւն,
տեղի,
տեղեկիկ,
տեղիարան,
զտեղ,
զտեղել,
ստեղստեղել,
ետեղակալ,
ետեղապահ,
ետեղափոխ,
ետեղանալ,
կրակետող,
բանակետող,
ժողովետող,
զետեղել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 393
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։