Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«հետ» որոնման արդյունք՝ 1179 բառահոդված · Էջ 85 / 118
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 546, սյունակ 1 Էջ 546
ՅԱՂԹ «շատ, հսկա, քաջ, հաղթություն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *sel- «ոստնել; վերցնել, բռնել»
Հնդեւրոպական ծագման վարկածները հավաստի չեն, եւ Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 633-634) համեմատում է լատ. saltus «ոստյուն» բառի հետ եւ բխեցնում հնդեւրոպական *sel- «ոստնել» արմատից, որ անհավանական է։ Քիչ հավանական է բխեցումը նաեւ *sel- «վերցնել, բռնել» արմատից, որ իմաստով կարծես ավելի մոտ է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յաղթել, յաղթական, յաղթանակ, յաղթահասակ, յաղթահարել, յաղթանդամ, յաղթազօր, յաղթկու, յաղթուկ, մեծայաղթ, դժուարայաղթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. saltus «ոստյուն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 633-634
Էջ 546, սյունակ 1 Էջ 546
ՅԱՄԱՅՐ «շատ, երկար, ուշ»
Ստուգաբանություն (թերեւս)
«Ուշ» իմաստի դեպքում թերեւս բաղարկված է յամ-ի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յամերամ
Էջ 548, սյունակ 1 Էջ 548
ՅԱՏԱԿ (ատակ), -ի, -աց «հատակ, ներքնամաս, գետին, հող, հայրենիք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pedo- «ոտք»
բնիկ հնդեւրոպական՝ *pedo- «ոտք» արմատից, որից նաեւ հետք, ոտք-ք (տե՛ս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յատակել, յատակաբուխ, սալայատակ, անյատակ, հիմնայատակ, քարայատակ, հարթայատակ, կարծրայատակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. հետք
հայ. ոտք-ք
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 386
Էջ 550, սյունակ 1 Էջ 550
ՅԱՓՐԱՆԱԼ «յագենալ, ձանձրանալ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ap- «բռնել, վերցնել, հասնել»
Հազիվ թե կապ ունենայ հնդեւրոպական *ap- «բռնել, վերցնել, հասնել» (*aph- > հայ. ափ «ձեռքի ափ») կամ *apero- «ափ» (այստեղից ափն՞) նախաձեւերի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յափրանք, յափրութիւն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 551, սյունակ 1 Էջ 551
ՅԵՂԱՆՋԵԼ «ցնդաբանել, ամբաստանել»
Բնաձայն
հ.-ե. արմատ՝ *pol- բնաձայնական արմատ
Կապ ունի՞ հնդեւրոպական *pol- բնաձայնական արմատի հետ, որից աղմուկ, աղաչել:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 551, սյունակ 1 Էջ 551
ՅԵՂՄ ««մեղմ» (բ.` «գոլ, գաղջ»)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *el- «հանգստանալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *el-mo-)
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *el- «հանգստանալ» (°) արմատի հետ՝ *el-mo-:
Էջ 551, սյունակ 1 Էջ 551
ՅԵՂՆՋԵԼ «ջնջել» (ԲՀ)
Անստույգ (թերեւս)
Բաղադրություն՝ յեղնջումն: Թերեւս կապ ունի յեղուլ բայի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յեղնջումն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 552, սյունակ 1 Էջ 552
ՅԵՏ
Ստուգաբանություն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 552, սյունակ 1 Էջ 552
ՅԵՏԿԱՐ «պարտավորագիր, գրություն, նամակավճիռ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ մ. պ. ayātkār (թերեւս)
Աղբյուր՝ պ. yādgār (թերեւս)
բաղադրված հայ. յետ բառի հետ
Մատենագիտություն
H. AG 198; Աճ. ՀԱԲ 398
Տե՛ս նաեւ
Էջ 553, սյունակ 1 Էջ 553
ՅԻՐԱԼ «թուլանալ» (ԲՀ` «մեղկիլ»)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pe(i)- «ցաւեցնել, վնասել, պարսաւել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pi-)
կապ ունի հնդեւրոպական արմատի հետ, որից հայ. հիւանդ (տե՛ս)
Տե՛ս նաեւ