Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եղ» որոնման արդյունք՝ 1998 բառահոդված · Էջ 85 / 200
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 337, սյունակ 1 Էջ 337
ԽՈԶ II (-ի, -ից) «կամրջի երկաթե կապ»
Փոխառություն (՞)
Աղբյուր՝ արաբ. hauz (թերեւս) «ցանկապատված տեղ»
թերեւս արաբ. hauz «ցանկապատված տեղ» (՞)
Էջ 337, սյունակ 1 Էջ 337
ԽՈԶԱՆ «խոզան, հնձված արտի մնացուկ»
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոզանել, խոզանստել
Նոր՝
խոզանակ, խոզանակաձեւ, խոզանատեղ
Էջ 337, սյունակ 1 Էջ 337
ԽՈԹ I «խոթում, խայթում, խեթ, ծուռ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)k(h)ai-t- «խփել, բռնցքահարել, հրել, խփել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ktoth-)
*(s)k(h)ai-t- «խփել, բռնցքահարել, հրել, խփել» արմատի կողքին, որտեղից՝ հայ. խայթ, խիթ, խեթ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոթել, խոթմոթել, մոթխոթել, խոթոտել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 384
Էջ 337, սյունակ 1 Էջ 337
ԽՈԺՈՌ «կոշտ, անհարթ, դաժան»
Անստույգ (թերեւս)
խոշոր բառի հնչյունիմաստային տարբերակն է։ Ենթաշերտային բառ կամ, թերեւս, պատկերավոր-բնաձայնական կազմություն։ Թերեւս կապված է նաեւ խլուրդ համիմաստ բառի հետ ժ/լ հերթագայությամբ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոժոռադէմ, խոժոռիլ, խոժոռագեղ, խոժոռութիւն, խոժոռուտ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 338, սյունակ 1 Էջ 338
ԽՈԼՈՐ (խոլոր) «խժոռ, խեթ (հայացքի մասին)»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
ենթաշերտային բառ, որ լ/ժ եւ լ/շ հերթագայություններով կապված է խժոռ եւ խոշոր բառերի հետ: Ավելի քիչ հավանական է կապ տեսնել հնդեւրոպական *(s)kel- «ծռել, ծուռ» արմատի հետ` *k>kh անցմամբ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոլորել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. խեղ
Էջ 338, սյունակ 1 Էջ 338
ԽՈԼՈՐՁ(Ն) (խոլորձ, որձարմատ) «խոլորձ, որձարմատ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *org'h- որձ բաղադրիչը
հին բարդություն, որի մեջ առկա է հուն. orchis «ամորձի, ձու, խոլորձ» բառին ցեղակից որձ (հ.-ե. *org'h-) բաղադրիչը:
Էջ 338, սյունակ 1 Էջ 338
ԽՈԽ «դեղձ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. xauxa
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բ. խոխի, խոխենի
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 385
Էջ 338, սյունակ 1 Էջ 338
ԽՈԽԱԼ ««ոխ պահել» (բրբ.` «խնայել», նեղանալ»)»
Ծագումն անհայտ է (՞)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոխադրական (՞)
Էջ 338, սյունակ 1 Էջ 338
ԽՈԽՈՄ (-ի, -աց) (խոխում, խոհում, սխալմամբ` խոխումն` ԲՀ) «խոր ձոր, ձորձոր, առվամեջ, հոսանքի անցած տեղ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ խեթ. hunhumarri (թերեւս) «հոսանք, հեղեղ, ալիք»
Աղբյուր՝ խեթ. hunhuan (թերեւս) «հոսանք, հեղեղ, ալիք»
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 386) բխեցնում է կովկասյան աղբյուրից (խումից), բայց հավաստի զուգահեռներ չկան:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոխոմել, խորախոխոմ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 386
Էջ 339, սյունակ 1 Էջ 339
ԽՈՅ (-ոյ, -ի, -ից, -(ե)անք, -աւք) «խոյ, արու ոչխար, մի կենդանակերպ, պատերազմական հին մի գործիք»
Փոխառություն
հ.-ե. արմատ՝ *khoti- բխեցվում է Պետերսոնի կողմից
Աղբյուր՝ չաղաթ. goy (բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Աղբյուր՝ թրք. koy (բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Աղբյուր՝ ավար. kuy (բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Փոխառութիւն, բայց բուն աղբիւրը չի հաւաստուած: հմմտ. (թիւրք.) չաղաթ. goy, թրք. koy, կովկ. աւար. kuy (փոխառութիւն թիւրք. աղբիւրի՞ց): Պետերսոնը, KZ 40, 200, բխեցնում է հնդեւրոպական աղբիւրից՝ համեմատելով իռլ. cit, cetnayt «ոչխար» բառերի հետ, բխեցնելով *khoti- ձեւից եւ հայերենից համարելով թիւրքական ձեւերը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոյակ, խոյակաւոր, խոյալ, խոյանալ, խոյաթիթ, խոյայթիթ, խոյեղջիւր, եզնախոյ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
իռլ. cit «ոչխար»
իռլ. cetnayt «ոչխար»
Մատենագիտություն
KZ 200