Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«բաղ» որոնման արդյունք՝ 3993 բառահոդված · Էջ 85 / 400
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 188, սյունակ 1 Էջ 188
ԴԱՐԳԻՃ (ուշ՝ -ի, -աց) «պատգարակ»
Փոխառություն (՞)
Աղբյուր՝ իրան. *dargič (հավանաբար, թերեւս, կասկածով եւ առանց իրան. ձեւի վերականգնման)
Փոխառություն հավանաբար իրանական աղբյուրից՝ *dargič (*darg < հ.-ե. *dher-gh-) «պահել» կամ թերեւս, *drag < *dhreg- «քաշել» ձեւից + -ič (՞), որտեղից՝ ասոր. dargūštā «պատգարակ», արամ. dargaš «անկողին»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դարգճակալ, դարգճաձեւ
Մատենագիտություն
H. AG 137; Աճ. ՀԱԲ 637; Ջահ. ՀԼՊ 523
Էջ 188, սյունակ 1 Էջ 188
ԴԱՐԴ (ուշ՝ տարդ) «ցավ, վիշտ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. dard
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դարդամահ, դարդոտ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 637
Էջ 188, սյունակ 1 Էջ 188
ԴԱՐԵԼ «կանգ առնել, կենալ, մնալ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dher- «պահել»
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *dher- «պահել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դարումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. dhar «պահել, տանել, հաստատել»
ավ. dar «պահել, հետ պահել»
հայ. դադար (կրկնավոր)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 637
Էջ 189, սյունակ 1 Էջ 189
ԴԱՐԿԵԼ II ««ժամանակել» (՞) (ԲՀ)»
Ծագումն անհայտ է (՞)
Բաղադրություն՝ դարկելի («ժամանակելի»). արդյո՞ք բարկել (< արաբ. tark) «թողնել, դադարեցնել» բայի սխալագրությունը եւ մոտավոր մեկնությունը չէ՞:
Էջ 189, սյունակ 1 Էջ 189
ԴԱՐՁ (-ի, -ից) ««դարձ, վերադարձ, դառնալը, փոխվելը» (թարգ «առանց»)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dhrg’h- «պտտել, դարձնել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dherg’h-/*dhreg’h-) սահող ձայնդարձով
սահող ձայնդարձով «պտտել, դարձնել, ոլորել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դարձուցանել, դարձեալ, դարձդարձիկ, դարձուած, դարձընթաց, անդարձ, դիմադարձ, դարձեակ, վերադարձ, ապաթարց, գրադարձ, գրադարձություն, դառնալ, վերադառնալ, անդրադառնալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ. darz(a) «թել»
ալբ. dhredh «պտտել, դարձնել, ոլորել»
խեթ. tarna- «թողնել»
բոխ. Ա. tarnā-, tark- «թողնել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 258; Աճ. ՀԱԲ 639
Էջ 189, սյունակ 1 Էջ 189
ԴԱՒ (-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ու) «չար միտք, չարամտություն, նենգություն, խարդախություն, դարանակալություն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ավ. dab- «խաբել»
Աղբյուր՝ պրթ. daβ «դավ, խաբեություն»
Հյուբշմանը եւ Աճառյանը բուն աղբյուրը չեն հավաստում, բայց համարում են իրանական փոխառություն (պարսկերենից):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դաւել, դաւանք, դաւումն
Նոր՝
դաւադիր, դաւադրութիւն, ազգադաւ, եղբայրադաւ
Մատենագիտություն
H. AG 138, 438; Աճ. ՀԱԲ 641; Ջահ. ՀԼՊ 523
Էջ 190, սյունակ 1 Էջ 190
ԴԱՒԱՃԱՆ (-ի, -աց, ուշ՝ նաեւ -ից) «դաւաճան, խաբեբայ, նենգ մարդ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *dab(a)čan
հմմտ. դաւ եւ ճան
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դաւաճանք, դաւաճանել, դաւաճանութիւն
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 523
Էջ 190, սյունակ 1 Էջ 190
ԴԱՒԱՆ (-ի, -ից) «դաւանանք, հաւատ»
Փոխառություն
հ.-ե. արմատ՝ *deu- «յարգել, մեծարել, երկրպագել, յարգելի, հզոր»
Աղբյուր՝ իրանական *daw (Հաւանաբար)
Հաւանաբար փոխառութիւն իրանական աղբյուրից՝ *daw (< հ.-ե. *deu- «յարգել, մեծարել, երկրպագել, յարգելի, հզոր»)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դաւանել, դաւանութիւն, դաւանաբան, հայադաւան, երկադաւան, կիսադաւան, քրիստոսադաւան, սուտադաւանոց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. duvas «յարգանք, երկրպագութիւն»
հ. լատ. dauenos (duonos)
լատ. bonus «լաւ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 190, սյունակ 1 Էջ 190
ԴԱՒԻ «դատ, վէճ, հայց, պահանջ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. dava
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անդաւի
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 642
Էջ 190, սյունակ 1 Էջ 190
ԴԱՓ (դաբ) «ձեռքի թմբուկ, դափ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. daf
Փոխառութիւն՝ իրանական աղբյուրից։ հմմտ. պ. daf
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դափել, դափիւն, դափումն
Մատենագիտություն
H. AG 138; Աճ. ՀԱԲ 642