Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ագ» որոնման արդյունք՝ 4294 բառահոդված
· Էջ 85 / 430
Էջ 192, սյունակ 1
ԴԵՀ
II
«կիզում, այրում»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *dhegu̯h-
«այրել»
Կապ ունի՞ արդյոք հնդեւրոպական *dhegu̯h- «այրել» արմատից ծագող որեւէ ձեւի հետ։ հայերենին մոտ է հ. հնդկ. dāhā «հրդեհ» ձեւը, բայց ինչպե՞ս կարող էր այն հայերենի աղբյուր լինել
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հրդեհ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
daxša «հրդեհ»
հ. հնդկ.
dāhā «հրդեհ»
Էջ 192, սյունակ 1
Էջ 192, սյունակ 1
ԴԵՂ
I
(-ոյ, -աւք, ուշ՝ նաեւ -ի, -ից)
«(կանաչ, դալար) խոտ, դեղաբույս, բուժախոտ, դեղ, դարման, թույն, կախարդանք, մարմինն օծելու անուշահոտ յուղ, աչքի ծարիր, թանաք, արեբ, կպչան»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dhel-
«ծաղկել, կանաչել»
Այստեղից է նաեւ դեղին գույնանունը: *dhel- «ծաղկել, կանաչել» արմատից՝ *dhal- ձեւի կողքին, որից դալար
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեղատու,
դեղել,
դեղագիտութիւն,
դեղագործ,
դեղոց,
դեղախոյնկ,
դեղահունդ,
դեղաբուխ,
դեղուն,
անդեղեայ,
անդեղայ,
անթեղայ,
մաղձադեղ,
մկնդեղ,
սեւադեղ,
դառնադեղ,
թմրադեղ,
կապնդեղ,
հացադեղ,
խաշնդեղ,
ծակնդեղ,
դեղագիր,
դեղատոմս,
դեղատուն,
դեղավաճառ,
դեղատուփ,
դեղափոշի,
դեղին
Տե՛ս նաեւ
Էջ 192, սյունակ 1
ԴԵՂԱՆԻ
(տեղանի)
«մախաղ, պարկ, տոպրակ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *thel-
«ուռուցիկություն, կամար կամ փոս, խոռոչ»
Կազմված է -անի ածանցով՝ դեղ- արմատից, որ թերեւս բնիկ հնդեւրոպական ծագում ունի՝ *thel- «ուռուցիկություն, կամար» կամ «փոս, խոռոչ» արմատից (*«ծռել»)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
θολος «կամարավոր կառույց»
հուն.
θολια «ամառային կլոր գլխարկ»
մ. նիդեռ.
doel «փոս»
գ.
dole «փոքր փոս»
գ.
dul «խողովակ»
հ. եկեղեցսլավ.
долъ «անցք, փոս»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 193, սյունակ 1
ԴԵՂՆԵՂԻ
««?» (գործածված է «ճրագուն դեղնեղի լինի» արտահայտության մեջ)»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
դեղին + եղ-ի (-եղ ածանց) կազմությունը «դեղնավուն» իմաստով եւ ոչ դեղ նեղի (նեղութեան), ինչպես հավանական է համարում Աճառյանը
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 652
Էջ 193, սյունակ 1
ԴԵՂՏԱՅ
«սատանայապետ, վհկապետ» կամ «դեղատու»
Ծագումն անհայտ է (հավանաբար)
կապված է հուն. դելտա տառի անվան հետ, բայց ի՞նչ ձեւով
Էջ 194, սյունակ 1
ԴԵՇ
«խելագար»
(ԲՀ)
Ծագումն անհայտ է
Անստույգ բառ։
Էջ 194, սյունակ 1
ԴԵՊԱՆ
«փեթակ (՞)»
Ծագումն անհայտ է (՞)
Անստույգ բառ։
Էջ 194, սյունակ 1
ԴԵՍՊԱՆ
(-ի, -աց, -ից)
«դեսպան, պաշտօնեայ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. bagdēspan
«արքայական սուրհանդակ, դեսպան»
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեսպանագնաց,
դեսպանութիւն,
պնդադեսպան,
դեսպանաժողով,
դեսպանատուն
Մատենագիտություն
H. AG 140;
Աճ. ՀԱԲ 654
Էջ 194, սյունակ 1
ԴԵՐԱԲՈՒՆ
(դերբարահուն)
«ամենահայր»
(ԲՀ՝ «ամենից հայր»)
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
Անստույգ բառ. -արուն բաղադրիչը թերեւս արաբ. abun «հայր» բառն է, որ հասկացել է նաեւ գրիչներից մեկը՝ այն փոխարինելով թրք. baba «հայր» բառով դերբարահուն ձեւի մեջ։ Ամբողջապես առնված` բառի ծագումը չի ճշգրտված։
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։