Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«Թ» որոնման արդյունք՝ 9186 բառահոդված · Էջ 849 / 919
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 749, սյունակ 1 Էջ 749
ՈՒՆԱՅՆ (ուշ -ի, -ից, -ոյ) «ունայն, դատարկ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *eu- «պակասել, դատարկ» (անմիջական նախաձեւ՝ *eu-nā- (+-յն))
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ունայնանալ, ունայնաձայն, ունայնաձեռն, ունայնութիւն, ունայնավար, ընդունայն, ընդունայնական, ընդունայնավարժ, ձեռնունայն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. ūná- «պակաս»
հուն. εΰνις «զուրկ, զրկված»
լատ. vanus «դատարկ, ունայն»
Մատենագիտություն
H. AG 484; Աճ. ՀԱԲ 600
Էջ 749, սյունակ 1 Էջ 749
ՈՒՆԴ (-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի, -ից) (ունտ, հունդ, հունտ) «հունդ, սերմ, ուտելի բույս»
Անստույգ
հնդեւրոպական մեկնության փորձերը (*suonto- ` *su- «ցանել» կամ *andh- «ծլել, ծաղկել» արմատից) օրինաչափ չեն. *sei- «ցանել» նախաձեւի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ունդակեր, ընդակեր, ընդաբուտ, ընդանալ, ընդիկ, ընդասեր, անունդ, դեղահունդ, ընդեղեն
Էջ 750, սյունակ 1 Էջ 750
ՈՒՆԻԼ «բռնել, վերցնել, ունենալ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *op-n- «բռնել, վերցնել, հասնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ēp- (*ōp-))
Բնիկ հնդեւրոպական` *op-n- > *ēp- (*ōp-) «բռնել, վերցնել, հասնել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ունելի, ունակութիւն, ունողութիւն, ընդունիլ, ընդունելի, արտունութիւն, արտաւնութիւն, արտօնութիւն, բազմունակ, երփնունակ, կենսունակ, կատարունութիւն, կատրաւնութիւն, կատարօնութիւն, շարունակ, պարունակել, շնորհունակ, արտօնագիր, արտօնատէր, ոյն, ուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. āpnōti «ձեռք բերել»
լատ. apiscor «բռնել, հասնել»
գերմ. haben «ունենալ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 601-602
Էջ 750, սյունակ 1 Էջ 750
ՈՒՆԻՈՎՆ «եղնգնաքար»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. ὠνίον
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 602
Էջ 750, սյունակ 1 Էջ 750
ՈՒՆԾԱՅ «ունցիա, ունկի (փոքր մի կշռաչափ)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. եւր. uncia
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ֆր. once (unce)
հ. վ. գ. unza
Մատենագիտություն
H. AG 369; Աճ. ՀԱԲ 602
Տե՛ս նաեւ
Էջ 750, սյունակ 1 Էջ 750
ՈՒՆԿԻ «ունցիա (փոքր մի կշռաչափ)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. οὐγκία < լատ. uncia
Մատենագիտություն
H. AG 369; Աճ. ՀԱԲ 603
Էջ 750, սյունակ 1 Էջ 750
ՈՒՆԿՆ (ունգն), -ան «ականջ, ամանի կանթ, բռնակ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *us-on-ko-m «ականջ» (անմիջական նախաձեւ՝ *ōus-/əus-/ *us-)
Բնիկ հնդեւրոպական` *us-on-ko-m` *ōus-/əus-/ *us- «ականջ» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ունկնդիր, ունկնամուտ, ունկախից, ունկանող, առունկնճար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. uši «ականջ» (երկ. թիվ)
հուն. οὖς «ականջ» (<*ous-nko-)
Մատենագիտություն
H. AG 484; Աճ. ՀԱԲ 603
Էջ 750, սյունակ 1 Էջ 750
ՈՒՆՋ -ի, -աց (անեզ.) «քիթ, քթռնցք, ունչ, բեղ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uendh- «մազ, մորուք»
Համեմատութիւնը հնդեւրոպական *uendh- «մազ, մորուք» արմատին պատկանող բառերի հետ հնչիւնապէս օրինաչափ չէ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ունչատ, ընչացք, կարճունչ, կորունչ, տափըռնչութիւն, բացունչ, ընչախոտ, ընչատուփ
Էջ 750, սյունակ 1 Էջ 750
ՈՒՆՋ I ուզ` -ոյ «տակ, խորք, հատակ, արմատ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *udhos «տակ, ցած, ներքո» (անմիջական նախաձեւ՝ *ondh-) լիաձայն աստիճան (*ondhio->ունջ)
եթէ *udhos «տակ, ցած, ներքո» նախաձեւի (այստեղից` ընդ) լիաձայն աստիճանն է *ondh-, այսինքն` *ondhio->ունջ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ընզովին, անունձ, մադունձ, մադունճ
Էջ 750, սյունակ 1 Էջ 750
ՈՒՆՋ II -ի «գանձ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ վրաց. սոյն
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 605) հաւանական է համարում հակառակ փոխառութիւնը, եթէ մանաւանդ հայ. ունջ «տակ, խորք» բառը ունեցել է «կուտակւած, դիզւած բան» իմաստը:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 605