Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«տի» որոնման արդյունք՝ 2894 բառահոդված
· Էջ 84 / 290
Էջ 255, սյունակ 1
ԹԱՀՐԻԼ
«սայթաքել (?)»
Ծագումն անհայտ է (՞)
Աճառեանը (ՀԱԲ 2, 143) կապում է թրք. դահրիլ «հոգնել» բառի հետ, որի ծագումը նոյնպէս անյայտ է եւ որի իմաստը համատեքստին չի համապատասխանում:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 143
Էջ 255, սյունակ 1
ԹԱՂ
I
«թաղ, քաղաքամաս»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tel-
«հարթ, հարթ գետին, տախտակ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tol-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թաղնորդ,
թաղերգիչ
Նոր՝
թաղական, թաղակից, թաղամաս, թաղապետ
թաղական, թաղակից, թաղամաս, թաղապետ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
tellus «երկիր, երկրամաս, հողամաս»
հ. խոր.
talam «երկիր»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1061;
Ջահ. ՀԼՊ 153
Էջ 255, սյունակ 1
ԹԱՂ
II
«խիտ, սեղմ, թաղիք, կաճ, գլխարկ (թաղիքէ, ապա՝ ընդհանրապէս)»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *tel-
«հարթ, հարթ գետին, տախտակ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tol-)
քանի որ բնիկ հնդեւրոպական *tol- *tel- ձեւի հետ է կապվում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թաղուն,
թաթաղուն,
թաղեայ,
թաղի,
թաղիք,
թաղիանալ,
թաղահար,
թաղհար,
թաղագործ,
թաղաթափ,
թաղակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
tala «հարթութիւն»
լիտվ.
pa-talas «տախտակ»
պրուս.
talus «հատակ»
լատվ.
talināt «փռուել, ծաւալուել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 153
Էջ 256, սյունակ 1
ԹԱՂԱՆԹ
(-ոյ, -ի, -աց)
(թաղանդ)
«բարակ մաշկ, բաղիրթը պատող ճարպ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tel-
«հարթ, հարթ գետին, տախտակ»
Ավելի քիչ հավանական է *stel- «փռել» արմատից, որտեղից՝ հայ. առաստաղ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թաղանթադեղ,
թաղանթազարդ,
թաղանթապատել,
թաղանթիլ,
թաղանթեայ,
թանձրաթաղանթ,
լուսաթաղանթ,
ծովաթաղանթ,
հրաթաղանթ
Նոր՝
թաղանթածածկ, թաղանթանյութ, թաղանթաշերտ, թաղանթավոր
թաղանթածածկ, թաղանթանյութ, թաղանթաշերտ, թաղանթավոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
tala «հարթություն. ձեռքի ափ, ներբան»
հուն.
τηλία «մաղի շրջանակ, տախտակամած»
հ. անգլ.
dille «տախտակ, հատակ»
ռուս.
по-толок «առաստաղ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 256, սյունակ 1
ԹԱՂԵԼ
«թաղել, հողի մեջ ծածկել, ծածկել, պահել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tel-
«հարթ, հարթ գետին, տախտակ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tol-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թաղակից,
թաղելութիւն,
թաղումն,
թաղմանական,
անթաղ,
անթաղան,
դիաթաղ,
ձիւնաթաղ,
պարանոցաթաղ,
տղայաթաղ,
քահանայաթաղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
tellus «երկիր. թաղամաս»
հ. իռլ.
talam «երկիր»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1061;
Ջահ. ՀԼՊ 153
Էջ 256, սյունակ 1
Էջ 256, սյունակ 1
ԹԱՂԹ
II
«թալ մոխրաթելուկ, հոռոմթելուկ, սարմախս, արջակ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *tāl-
«աճել, կանաչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *təl-t-)
արմատից (*təl-t- > թաղթ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թաղթիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
τηλις «հոռոմ-չաման, սարմախս»
Էջ 256, սյունակ 1
ԹԱՂԿԻԼ
(թաղքիլ, թաղկանալ)
«խտանալ, կծկվել, թնջկվել (մազերի մասին)»
Բնիկ հնդեւրոպական
Կազմված է թաղ «խիտ, կուռ» արմատից՝ -կ ածանցանով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թաղկավարս,
թաղկումն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 147
Տե՛ս նաեւ
Էջ 257, սյունակ 1
ԹԱՄԲ
(-ի, -աց)
(թամպ)
«թամբ, համետ, կենդանու ազդր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *temp-
«ձգել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tmp-)
հայ-գերմանական զուգաբանություն: Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 148) այս ստուգաբանությունը դնում է կասկածելիների մեջ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թամբել,
թամբահարել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իռլ.
pamb «ուռած, հաստ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1064-1065;
Աճ. ՀԱԲ 148
Էջ 257, սյունակ 1
ԹԱՄԲԱՏ
(թմբատ)
«ցնցոտի, բուրջ»
Ծագումն անհայտ է
-ատ-ը կարող է ածանց լինել
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թամբատեակ,
թամբատակ,
թամբատոց
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։