Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ել» որոնման արդյունք՝ 4109 բառահոդված · Էջ 84 / 411
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 190, սյունակ 1 Էջ 190
ԴԱՒԱՃԱՆ (-ի, -աց, ուշ՝ նաեւ -ից) «դաւաճան, խաբեբայ, նենգ մարդ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *dab(a)čan
հմմտ. դաւ եւ ճան
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դաւաճանք, դաւաճանել, դաւաճանութիւն
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 523
Էջ 190, սյունակ 1 Էջ 190
ԴԱՒԱՆ (-ի, -ից) «դաւանանք, հաւատ»
Փոխառություն
հ.-ե. արմատ՝ *deu- «յարգել, մեծարել, երկրպագել, յարգելի, հզոր»
Աղբյուր՝ իրանական *daw (Հաւանաբար)
Հաւանաբար փոխառութիւն իրանական աղբյուրից՝ *daw (< հ.-ե. *deu- «յարգել, մեծարել, երկրպագել, յարգելի, հզոր»)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դաւանել, դաւանութիւն, դաւանաբան, հայադաւան, երկադաւան, կիսադաւան, քրիստոսադաւան, սուտադաւանոց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. duvas «յարգանք, երկրպագութիւն»
հ. լատ. dauenos (duonos)
լատ. bonus «լաւ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 190, սյունակ 1 Էջ 190
ԴԱՓ (դաբ) «ձեռքի թմբուկ, դափ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. daf
Փոխառութիւն՝ իրանական աղբյուրից։ հմմտ. պ. daf
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դափել, դափիւն, դափումն
Մատենագիտություն
H. AG 138; Աճ. ՀԱԲ 642
Էջ 190, սյունակ 1 Էջ 190
ԴԱՓՐ (դաբր, տափր, տարբ) «դոփյուն, հոդի փորում եղունգներով»
Բնաձայն
Եթե բուն ձեւը տափր-ն է, ապա այն կարող է կապված լինել տոփել բայի հետ որպէս ձայնդարձային ձեւ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայերեն դոփել
Էջ 190, սյունակ 1 Էջ 190
ԴԳՈՒՌՆ (դիուռն) «պնակ, ափսե»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *dheguh- «այրել»
Հնարավո՞ր է արդյոք բառի բնիկ հնդեւրոպական ծագումը *dheguh- «այրել» արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. fōculum «թավա»
Էջ 191, սյունակ 1 Էջ 191
ԴԴՈՒՆ
Բնաձայն
Բնաձայնական կրկնավոր կազմություն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դդիւն, դդչել, դդչիւն, դդնչել, դդնչումն, դնդչել, դնդնչել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 643
Էջ 191, սյունակ 1 Էջ 191
ԴԴՇՈՒՏ (դդշուտ, շաղշուտ) «շատախոս»
Անստույգ
Անստույգ ձեւով բառ. եթե շաղաշուտ-ի աղավաղումը չէ, ապա կարող է լինել դդ- բնաձայնական արմատին մոտ կազմություն։
Էջ 191, սյունակ 1 Էջ 191
ԴԵԳԵՐ «ժամանակ անցկացնելը, հապաղում, դանդաղում», նոր՝ «թափառում»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dheu- «պտտվել, ցրիվ գալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *dheu-er-)
որի համար վերականգնվում է «պտտվել, ցրիվ գալ» իմաստը։ Այդ նույն արմատից է համարվում դեդեւիլ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեգերանք, դեգերումն, դեգերել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. α-θυρω «խաղալ, զվարճանալ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 191, սյունակ 1 Էջ 191
ԴԵԳՆԻ «դիրտ, մրուր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dheu- «պտտվել, ցրիվ գալ, փոշի, ծուխ, գոլորշի»
թրք. դեգ- «աղբ, թրիք, տղմուկերթ» համեմատությամբ։ cognates with *-m- suffix (fimus, dumblas) and *-l- suffix (dubli).
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. fimus «գոմաղբ, աղբ. կեղտ» (*-m- կազմիչով)
լիտվ. dumblas «տղմ, տղմնում»
լատվ. dubli «տղմ. կեղտ» (*-l- կազմիչով)
Էջ 191, սյունակ 1 Էջ 191
ԴԵԴԵՒԻԼ (-ել) «դեսուդեն շարժվել, երերալ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dheu- «պտտվել, ցրիվ գալ» Կրկնավոր կազմություն
Կրկնավոր կազմություն բնիկ հնդեւրոպական արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեդեւան, դեդեւկոտ, մատնադեդեւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. dhūnōti, dhunati «ցնցում է, դեսուդեն է շարժում»
հ. հնդկ. dōdhavīti «ուժեղ ցնցում է»
ալբ. dej «հարբեցնել»
Մատենագիտություն
H. AG 438; Աճ. ՀԱԲ 645