Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ամ» որոնման արդյունք՝ 3432 բառահոդված · Էջ 84 / 344
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 196, սյունակ 1 Էջ 196
ԴԷՄ (-ի, -աց) (հաճախ անեզ. գործածությամբ) «դեմք, երես, երեսակողմ, անձ, աչք, տեսողություն, դեպի, դեմ (նախադրություն)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. dēm
Աղբյուր՝ պ. dīm
Աղբյուր՝ պ. dīma
Աղբյուր՝ ավ. daēman
Փոխառություն իրանական աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիմագրավել, դիմադարձ, դիմակալ, դիմել, բարեդեմ, բազմադիմի, երկդիմի, ընդդեմ, ընդդիմակաց, յառաջադէմ, ներդիմել, դիմատիպ, բացադիմի
Նոր՝
դիմագիծ, դիմանկար, անդիմադրելի
Մատենագիտություն
H. AG 140; Աճ. ՀԱԲ 660
Էջ 196, սյունակ 1 Էջ 196
ԴԷՏ (-ի, -աց) «դիտող, պահապան, հսկիչ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. *dēt
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ *dēt։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դետակն, դիտել, դիտանոց, դիտաւոր, դիտաւորութիւն, դիտակ, հրաշադէտ, դիտադէտ, գիշերադէտ, գեղեցկադիտակ
Նոր՝
դիտարան, դիտատորեալ, դիտմամբ, ակնդէտ, աստղադիտակ, հեռադիտակ, մանրադիտակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ. dītan
պ. dīdan
ավ. vi-daētaz- «չորս կողմը նայող, դետ»
Մատենագիտություն
H. AG 141; Աճ. ՀԱԲ 662
Էջ 196, սյունակ 1 Էջ 196
ԴԺԳՈՀ (տժգոհ) «դժգոհ, ոչ գոհ»
Փոխառություն (հավանաբար)
Հավանաբար ամբողջական փոխառություն իրանական աղբյուրից եւ ոչ հայերեն կազմություն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դժգոհիլ, տժգոհիլ
Էջ 197, սյունակ 1 Էջ 197
ԴԺԿԱՄ «դժկամ, չկամ, դժվարակամ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *duskām
Աղբյուր՝ մ. պ. duškām-
Աղբյուր՝ պ. dižkām
Փոխառություն իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դժկամակից
Մատենագիտություն
H. AG 142; Աճ. ՀԱԲ 663
Էջ 197, սյունակ 1 Էջ 197
ԴԺԿԱՄԱԿ (ուշ՝ դժկամայ) «անախորժ, տհաճ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *duskāmak
Աղբյուր՝ մ. պ. duškām
Աղբյուր՝ պ. dižkāma
Փոխառություն իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դժկամութիւն, դժկամակել
Մատենագիտություն
H. AG 142; Աճ. ՀԱԲ 663
Էջ 197, սյունակ 1 Էջ 197
ԴԺՆԵԱՅ (-ի, -ից) (դժնի, այլեւ դժնեակ, դժնակ) «դաժան, դժնդակ, խիստ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞)
Աղբյուր՝ պ. dužan
Աղբյուր՝ պ. dižan
Փոխառություն իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դժնէութիւն, դժնութիւն, դժնեագոյն, դժնահայեաց, դժնամիտ, դժնաբարք, չարադժնեայ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 663; Ջահ. ՀԼՊ 523
Էջ 197, սյունակ 1 Էջ 197
ԴԺՈՒԱՐ (-ի, -աց) (բրբ. դժար) «դժվար, ոչ հեշտ. դժվարանցանելի տեղ (լեռներում) (հզն. գործածությամբ)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *dužvar
Փոխառություն իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դժուարանալ, դժուարանք, դժուարութիւն, դժուարագիւտ, դժուարալուր, դժուարամատոյց, դժուարապահ, դժուարակամ, դժուարալոյծ, դժուարամիտ, դժուարակիրթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրթ. dižvār
մ. պ. dašxvar
պ. dušvār
Մատենագիտություն
H. AG 143; Աճ. ՀԱԲ 665
Էջ 197, սյունակ 1 Էջ 197
ԴԺՊԱՐԻՇՏ (դժպաշտ-) «ամբարիշտ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *dužparišt
Հյուբշմանը (AG 142) համարում է հայկական կազմություն՝ իրանական տարրերով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դժպաշտութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 665
Էջ 198, սյունակ 1 Էջ 198
ԴԻ III «ծիծ ուտելը, կաթով սնվելը, սնվելը»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dhē(i)- «ծծել, ծծեցնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhē- կամ *dhī-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիել, դիիլ, դիանալ, դիեցիկ, դիասուն, դիասնունդ, դիեցումն, կովադիաց, ստնդիայ, ստնդեաց, ստնդիել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. dhāya «սնող, խնամող, հոգ տանող»
հ. հնդկ. dhayas- «ծծելը»
հայ. դայեակ (<իրան.)
հուն. *θᾶομαι «ծծել. ծիծ տալ. կթել»
ալբ. djathε «պանիր»
հ. իսլ. dīa «ծծել»
լատվ. dēt «ծծել»
ռուս. доить «կթել»
Մատենագիտություն
H. AG 437; Աճ. ՀԱԲ 668
Տե՛ս նաեւ
Էջ 198, սյունակ 1 Էջ 198
ԴԻԱԼԵԿԴԻ «վիճաբանական»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. διαλεκτι-κός
փոխառու ձեւի բաղարկմամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիալեկդիական
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 666