Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«հետ» որոնման արդյունք՝ 1179 բառահոդված · Էջ 83 / 118
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 533, սյունակ 1 Էջ 533
ՄՈԽԻՐ (-ոյ) «մոխիր»
Ծագումն անհայտ է
Կապ ունի՞ մոճիր (մոճիր) «մոխիր» բառի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մոխրել, մոխրակոյտ, մոխրանոց, մոխրապաշտութիւն, մոխրատարած, մոխրացան, մոխրոց, կրակամոխիր
Նոր՝
մոխրաման
Տե՛ս նաեւ
Էջ 533, սյունակ 1 Էջ 533
ՄՈՃԻՐ (մոճիր, մճիր, մծիր) «մոխիր, ածխափոշի»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *smei- «քսել, ջնջել» (անմիջական նախաձեւ՝ *smē- (*smei-))
հ.-ե. արմատ՝ *smēu- *-u-ով տարբերակ
Կապ ունի հնդեւրոպական *smē- (*smei-) «քսել, ջնջել» արմատի հետ, որ ունի նաեւ g'- ածականով տարբերակ. սրա *-u-ով տարբերակից է (*smēu-) նորվ. mugg- «աղոցութ» բառը։ Կա նաեւ ճան. m-tweri «փոշի, մոխիր» նմանակը։ Թերեւս պատկերաւոր- բնաձայնական կազմութիւն։ Կապ ունի՞ սրա հետ մոխիր-ը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մծրել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նորվ. mugg- «աղոցութ»
ճան. m-tweri «փոշի, մոխիր»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 533, սյունակ 1 Էջ 533
ՄՈՂ «ծուռ, ծուռումուռ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *mel- «վրիպել, ձախողել, խաբել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mol- (*mel-))
Կապուած է մոլոր, մոլար բառերի հետ՝ լ-ղ հերթագայութեամբ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղամող
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. mairya- «խաբեական, սուտ»
հայ. մեղ-ք, մոլոր, մոլար
մ. իռլ. mell «մոլորութիւն սխալ»
լիտ. mēlas «սուտ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 533, սյունակ 1 Էջ 533
ՄՈՂԵՍ (մողեզ, մոդիզ, մոսղես, մուզեզ, մուղիզ, մուղուզ, մայլաղեզ) «մողես»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mel- «մանրել, փշրել, փշուր; գոյնանիշ (մթին, կեղտոտ գոյնէր նշանակող)» (անմիջական նախաձեւ՝ *mel-, *mol-)
կամ համեմատւում է յատկապէս *mel- «մանրել, փշրել, փշուր» արմատից ծագող հ. վ. գ. moll, molle «սալամանդր», հայ. մլուկ բառերի (Pok. IEW), կամ միեւնոյն գ. բառերի հետ միասին գոյնանիշ (մթին, կեղտոտ գոյնէր նշանակող) *mel-, *mol- արմատի հետ։ Աճառեանը (ՀԱԲ 3, 342) փոխառեալ է համարում մ. պ. մի ձեւից՝ նկատի ունենալով պ. mālūs (mālōs) «կանաչ մողես» բառ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ. moll, molle «սալամանդր»
հայ. մլուկ
պ. mālūs (mālōs) «կանաչ մողես»
Մատենագիտություն
Pok. IEW None; Աճ. ՀԱԲ 342
Էջ 533, սյունակ 1 Էջ 533
ՄՈՂԻ (մոշի) «սկզբից, ի սկզբանէ» (ԲՀ)
Անստույգ
հ.-ե. արմատ՝ *mel- «յայտնուել, երեւան գալ»
Ծագումն անհայտ է։ Հազիւ թե կապ ունենայ հնդեւրոպական *mel- «յայտնուել, երեւան գալ» արմատի հետ։
Էջ 534, սյունակ 1 Էջ 534
ՄՈՅՆ III «մեկնություն»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *men- «մտածել»
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *men- «մտածել» արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երազամոյն
Էջ 535, սյունակ 1 Էջ 535
ՄՈՐԹ (-ոյ) ««մորթ, մաշկ» (բ. «զենում, սպանում»)»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mer- «մեռնել»
Ծագումն անհայտ է: Թեեւ կա մորթել բայի «սպանել» իմաստը, բայց կասկածելի են հնդեւրոպական *mer- «մեռնել» արմատի հետ կապելու վարձերը (Պատրուբանի, Ղափանցեան)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մորթել, մորթազերծ, մորթաներկ, մորթաղ, մորթիկ, մորթագործ, մորթեգործ, մորթի, խեցեմորթ, զրահամորթ, թխամորթ
Նոր՝
մորթահան, մորթոտել, դեղնամորթ, կարմրամորթ, սեւամորթ, սպիտակամորթ
Էջ 536, սյունակ 1 Էջ 536
ՄՈՐՄ II «մի թունաւոր միջատ, փաղեժ»
Բնիկ հնդեւրոպական
Ծագումով նոյնն է մոր նոյնիմաստ բառի հետ:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 537, սյունակ 1 Էջ 537
ՄՈՒՃԱՆԵԼ (-մոյծ) «մուծել, մտցնել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)meug- «սահել, սողոսկել» (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)mug-)
արմատից։ Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 343) միացնում է մուտ- արմատի հետ՝ առանց նկատի ունենալու, որ այս դեպքում չի բացատրվում մուծ/մոյծ հերթագայությունը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մուծումն, մուծիչ, մուծիկ, ստորամույծ, եկամույծ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ. smjúga
հայ. մուխ
հայ. մխել
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 139; ՀԱԲ 343
Էջ 538, սյունակ 1 Էջ 538
ՄՈՒՂՁ II «սեւ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mel- «մթին, սեւ, կեղտոտ» գույնանիշ արմատից,
որից մլար։ Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 332) միացնում է մղձուկ «շնչահեղձում» բառի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մղձուկ, մղձկութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 332
Տե՛ս նաեւ