Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«լի» որոնման արդյունք՝ 1599 բառահոդված · Էջ 83 / 160
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 375, սյունակ 1 Էջ 375
ԿԱԿԻԿԱ «ծովամանանեխ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. qāqīlay (qāqlīy)
ուղղելի է կակիլա
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 489
Էջ 375, սյունակ 1 Էջ 375
ԿԱԿՎՈՐԴԻԿ ««չաման» (բբ)» (բարբառային)
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
երկրորդ մասում կարող է լինել հին անգլ. wort «բոյս, խոտ» բաղադրիչը
Էջ 375, սյունակ 1 Էջ 375
ԿԱՂ I (-ի, -աց) «խեղանդամ, կաղ»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kel- «ծռել, հենել, ծուռ» կ/խ հերթագայութիւն
Հավանաբար կ/խ հերթագայութեամբ կապուած է խեղ արմատի հետ, որ ծագում է հնդեւրոպական *(s)kel- «ծռել, հենել, ծուռ» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաղալ, կաղանալ, կաղիլ, կաղակարծ, կաղակարծելի, կաղակարծութիւն, հենակաղ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 491
Տե՛ս նաեւ
Էջ 376, սյունակ 1 Էջ 376
ԿԱՂԱՂ (ներգ. ի կաղաղի) «որջ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gol- «ապաստարան, անասունների ապաստարան» արմատից
Հնարավոր է խաղաղ բառի համեմատությունը սրա հետ՝ կ/խ հերթագայությամբ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաղաղանք, կաղաղանալ, կաղաղոց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. γωλεός «փոս, բույն, որջ»
լիտվ. gu-lis «անկողին. որջ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 492
Էջ 376, սյունակ 1 Էջ 376
ԿԱՂԱՔԵԼ (կաղուիլ, կրուիլ) «կուչ գալ, կծկվել, սառչել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gel- «սառչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *geldu-, *gel(ō)-) արմատից
թերեւս բաղադրված *gel- «գնդ(վ)ել» արմատի հետ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. γελανδρον «սառը, պաղ»
լատ. gelū «սառնամանիք»
խուլ. kala «ցուրտ լինել, սառչել»
հ. հնդկ. gula «գնդակ»
ռուս. желвак «ուռուցք, ելունդ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 495; Ջահ. ՀԼՊ 124
Էջ 377, սյունակ 1 Էջ 377
ԿԱՂԿԱՆՁԵԼ «կաղկանձել, վնգստալ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gal- «կանչել, ճչալ» ունի նաեւ *glag- ձեւը
Կրկնավոր կազմություն՝ կազմված արմատի վերջի բաղաձայնական տարնմանությամբ եւ ուշ՝ կաղ- եւ կանձ (տե՛ս) արմատների բարդությամբ։ Առաջինը հազիվ թե գա հնդեւրոպական *gal- «կանչել, ճչալ» արմատից, որն ունի նաեւ *glag- ձեւը։ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 496) բուն արմատական ձեւն է համարում կանձ-ը, որ, ըստ նրա, հանդես է գալիս կնճաձայն բառի մեջ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաղկանձողական
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 496
Տե՛ս նաեւ
Էջ 377, սյունակ 1 Էջ 377
ԿԱՂՏԻ «մի ուտելիք»
Անստույգ (՞)
կասկածելի է կազտի ընթերցումը եւ կապումը բրբ. կզտի «քամած լոռ, ժաժիկ, խիժ» բառի հետ:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 496
Էջ 377, սյունակ 1 Էջ 377
ԿԱՃ I (կայճ), -ի, -ից «քաղիք»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *gag- «կլոր բան, գունդ» (անմիջական նախաձեւ՝ *gagio-)
Աղբյուր՝ իրանական (՞) (հազիվ թե)
Աղբյուր՝ հ. հնդկ. kača (հազիվ թե) «գլխի մազ»
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *gag- «կլոր բան, գունդ» արմատի հետ (*gagio- > կաճ՞) կամ փոխառություն լինի իրանական աղբյուրից (հմմտ. հ. հնդկ. kača «գլխի մազ»)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաճակուռ, կճակուռ, կաճեայ, կաճեղիպակ, այծենակաճ
Էջ 378, սյունակ 1 Էջ 378
ԿԱՄ (-ի, -աց, -ով) «կամք, կամեցում, կամ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հ. պ. kāma
Աղբյուր՝ ավ. kāma
Աղբյուր՝ մ. պ. kām
Աղբյուր՝ պ. kām
իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կամենալ, կամելի, կամակոր, կամագնաց, կամածին, կամակ, կամական, կամակատար, կամակցել, յանկամս, յուկամ, չկամութիւն, ինքնակամ, դժոխակամութիւն, դիւակամ, թշնամանական, չարակամ, կամազուրկ, կամայական, կամայականութիւն, չկամ
Մատենագիտություն
H. AG 163; Աճ. ՀԱԲ 498
Էջ 378, սյունակ 1 Էջ 378
ԿԱՄԱԿ (-ի, -աց) «ախորժելի, ախորժելի բան, համով ուտելիք»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. kāmak
իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կամակութիւն, անկամակութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 163; Աճ. ՀԱԲ 499