Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ամ» որոնման արդյունք՝ 3436 բառահոդված · Էջ 83 / 344
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 195, սյունակ 1 Էջ 195
ԴԵՐԵՒ «ավերակ, խոպան, ամայի տեղ, փուլ, դատարկ, ունայն, իզուր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dherbh- «աշխատել»
արմատից, որից՝ հայ. դերբուկ, այլեւ լիտվ. dirbti «աշխատել», մ. վ. գ. verderben «մեռնել, խորտակվել, փչացնել, վնասել»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դերեւանալ, դերեւանք, դերեւումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ. dirbti «աշխատել»
մ. վ. գ. verderben «մեռնել, խորտակվել, փչացնել, վնասել»
լիտվ. dárbas «աշխատանք»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 257; Ջահ. None
Էջ 195, սյունակ 1 Էջ 195
ԴԵՐԻ ««վանք» (բրբ. «ուխտագնացություն, ուխտագնացության ժամանակ տոնախմբություն», «տոնավաճառ», «մի պար»)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. dairā «վանք»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դերեն, դերանիկ, դերինակ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 656
Էջ 195, սյունակ 1 Էջ 195
ԴԵՐՁԱԿ (-ի, -աց) (ուշ՝ նաեւ դերձիկ, դերզիկ) «դերձակ, հագուստ կարող, կոշկակար»
Փոխառություն
հ.-ե. արմատ՝ *dhergh- «պտտել, դարձնել, ոլորել»
Աղբյուր՝ մ. պ. darzīk
Աղբյուր՝ պ. darzī «դերձակ»
Աճառյանը, հենվելով Լիդենի վրա, գտնում է, որ հնարավոր է համարել բնիկ հնդեւրոպական՝ *dhergh- «պտտել, դարձնել, ոլորել» արմատից, որտեղից՝ հայ. դարձ եւ մ. պ. darzīk ձեւերը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դերձականոց, դերձակուհի, դերձակություն
Մատենագիտություն
H. AG 140; Աճ. ՀԱԲ 656-657
Էջ 195, սյունակ 1 Էջ 195
ԴԵՐՁԱՆ «թել»
Փոխառություն
հ.-ե. արմատ՝ *dhergh- «պտտել, դարձնել, ոլորել»
Աղբյուր՝ իրանական darzīk
Աղբյուր՝ պ. darz, darza «կար»
Աղբյուր՝ պ. darzmān, darzan «թել, ասեղ»
Աճառյանը հնարավոր է համարում դերձակ բառի հետ միասին համարել բնիկ հնդեւրոպական՝ միեւնույն *dhergh- «պտտել, դարձնել, ոլորել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դերձանիլ
Մատենագիտություն
H. AG 140; Աճ. ՀԱԲ 656-657
Էջ 195, սյունակ 1 Էջ 195
ԴԵՐՁԻԿ (դերճուկ) ««շփոթ, խռով» (ԲՀ՝ «շփոթ կամ խռով կամ փարաջուն, որ է աւան»)»
Ծագումն անհայտ է
Անստույգ բառ։
Էջ 195, սյունակ 1 Էջ 195
ԴԵՐՄԱՆՈՑ (դերամնոց) ««հավիտենական սեր» (ԲՀ՝ «սեր հավիտենական»)»
Անստույգ
Անստույգ բառ։ Թեեւ ձեւավորումը թվում է հայկական (-անոց ածանցով), բայց սա կարող է խաբուսիկ լինել։
Էջ 195, սյունակ 1 Էջ 195
ԴԵՐՆԳՈՄԻՆ (դեռն գոմին, դունթիմին) ««հանկարծ» (ԲՀ՝ դեռն դոմին «յանկարծ կարօք»)»
Անստույգ
բառ կամ բառակապակցություն՝ ինչ-որ լեզվից (տեքստից) առնված։
Էջ 195, սյունակ 1 Էջ 195
ԴԵՒ (*դէ, դիւ, դիւաց) «բարի ոգի, հրեշտակ, չար ոգի սատանա, կուռք (°)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական dēv
Աղբյուր՝ ավ. daēva
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիւաբուխ, դիւագին, դիւախանգարել, դիւակամ, դիւահար, դիւափոփոխ, դիւացամոլ, դիւամոլ, դիւանալ, դիւապաշտ, դիւապետ, դիւատուր, անդեւ, չարադեւ, բազմադեւ, դեւապետ
Մատենագիտություն
H. AG 140; Աճ. ՀԱԲ 658
Էջ 195, սյունակ 1 Էջ 195
ԴՁԻ (թերակ. ձեւ) «ձի»
Անստույգ (թերեւս)
ձի բառի գրություն կամ բարբառային արտասանություն։
Էջ 196, սյունակ 1 Էջ 196
ԴԵԶ
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dheig'h- «(կավ, խմոր) հունցել, շաղախել, ձեւավորել, քսել»
Հնարավոր է նույն արմատից ծագող իրանական ձեւի միջնորդություն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիզան, բոցադեզ, բազմադեզ, բոլորադեզ, երկայնադեզ, փոփրադեզ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. dēhī «թումբ, պատնեշ, ամբարտակ»
ավ. duēzayeiti «դիզում է, կանգնեցնում է, բարձրացնում է»
հուն. tēīxos «պատ, պարիսպ»
Մատենագիտություն
H. AG 439; Աճ. ՀԱԲ 659