Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ահ» որոնման արդյունք՝ 1859 բառահոդված
· Էջ 83 / 186
Էջ 339, սյունակ 1
ԽՈ(Ղ)ԽՈՂԵԼ
(խոխոխել)
«խողխողել, սպանել, մորթել, չարաչար սպանել»
Անստույգ
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kel-
«կտրել»
*k>*kh անցմամբ՝ որպես կրկնավոր կազմություն
հ.-ե. արմատ՝ *kel-
«խփել, կտրել»
Աղբյուր՝ խեթ. hulhuliia
(ավելի քիչ հավանական է)
«կռվում սպանել»
Թերեւս փոխառութիւն՝ խեթ. hulhuliia «կռվում սպանել»։ - Ջահ. ՀԼՊ 314։ Ավելի քիչ հաւանական է անմիջապէս բխեցնել հնդեւրոպական *(s)kel- «կտրել» արմատից (հմմտ. նաեւ *kel- «խփել. կտրել») *k>*kh անցմամբ՝ որպէս կրկնաւոր կազմութիւն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խողխողումն,
խողխողիչ,
սրախողխող,
սրախողխողել,
բազմախողխող,
կիսախողխող,
նորախողխող
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 314
Էջ 339, սյունակ 1
ԽՈՃ-
«խոզ»
Փոխառություն (՞)
Աղբյուր՝ քարթվելական *yoĵ (՞)
(ինչպիսի՞ն է կապը խոզ բառի հետ)
Փոխառութիւն քարթուելական՝ զանջան աղբիւրից՝ *yoĵ: հմմտ. մեգր., ճան. yeĵi:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոճկոր,
խոջքոր,
խոճկորակ,
խոջքորակ,
խոշկորակ,
խոզքորակ,
հոզքորակ,
խոճկորուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մեգր.
yeĵi
ճան.
yeĵi
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 389;
Ջահ. ՀԼՊ 595
Տե՛ս նաեւ
Էջ 340, սյունակ 1
ԽՈՅԼ
(խոլ)
«ուռուցք, պալար, խաղավարտ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *kaulā-/kulā-
«ուռուցք»
(անմիջական նախաձեւ՝ *kheul-)
ձեւի կողքին. այլեւ հայ. խայտաւարտ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոյլիկ,
խօլիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
κήλη «ուռուցք» (ատտ. κάλη)
հ. իսլ.
haull «փոշտանոց»
Մատենագիտություն
H. AG 160;
Աճ. ՀԱԲ 391;
Ջահ. ՀԼՊ 131
Էջ 340, սյունակ 1
ԽՈՅՍ
«խուսափում, խոտորում, փախուստ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)keu-(k)-
«նետել, հալածել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *kheu-k-)
արմատից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոյսել,
խուսափել,
խուսափոխտել,
խուսափանք,
խուսափակ,
լեռնախոյս,
խուսափողական,
անխուսափելի,
անխուսափելիորեն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. անգլ.
scēoh
անգլ.
shy
մ. վ. գ.
schiech «երկչոտ, վախկոտ, վեհերոտ»
մ. վ. գ.
scheuen «խուսափել, խրտնալ»
հ. անգլ.
skyhhan
հ. վ. գ.
suechen «վախեցնել, փախցնել»
Մատենագիտություն
Bugge, IF 447;
Ջահուկյան, ՕԻԴՊԱՅ 116
Էջ 340, սյունակ 1
ԽՈՆԱՐՀ
(խոնահ), -ի, -աց, ուշ` նաեւ -ից
«ցած, ներքեւ, ծնրադիր, կոր, համեստ, հեզ, հլու, նվաստ, աղքատ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *hu-āna-ra>xo
(բուն աղբյուրը չի հավաստված)
աղբյուրից (հմմտ. -րհ), բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված: Ըստ Հ. Բեյլիի (DKS 188), վերականգնելի է *hu-āna-ra>xo իրանական նախաձեւ, որտեղից` hu-ā > xo:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոնարհիլ,
խոնարհութիւն,
խոնարհաբար,
խոնարհագնաց,
խոնարհամիտ,
խոնարհահակ,
նախախոնարհ
Մատենագիտություն
DKS 188
Էջ 342, սյունակ 1
ԽՈՍ
«խոստում»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոստանալ,
խոստումն,
խոստութիւն,
խոստաբանութիւն,
խոստաւոր
Նոր՝
խոստմնադրուժ, խոստմնազանց, խոստմնապահ, անխոստմնապահ
խոստմնադրուժ, խոստմնազանց, խոստմնապահ, անխոստմնապահ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
xust
պ.
hastū
պ.
xastū
Մատենագիտություն
H. AG 161;
Աճ. ՀԱԲ 400
Տե՛ս նաեւ
Էջ 343, սյունակ 1
ԽՈՐ
(-ոյ)
«խոր, խորունկ, խոր տեղ, փոս, խորին, զորեղ, սաստիկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kerd-
«կտրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khoro-)
արմատից, որտեղից՝ հայ. քերել, քորել. մերձավոր իմաստների համար. հմմտ. հ. խլ. skar «քարթ, կտրվածք, անցք, ծակ», skor «քարթ, ճեղք», հ. սլավ. *červo «որովայն, փոր, արգանդ»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խորել,
խորին,
Խորին Ասորիք,
խորամիջոց,
խորաջուր,
խորագույն,
խորաձոր,
խորագետ,
խորամանկ,
ծովախոր
Նոր՝
խորագին, խորաթափանց, խորահմուտ, խորապես, խորաքանդակ, խորիմաստ, խորխորատ, խորխորիլ, խորխորշել
խորագին, խորաթափանց, խորահմուտ, խորապես, խորաքանդակ, խորիմաստ, խորխորատ, խորխորիլ, խորխորշել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. խլ.
skar «քարթ, կտրվածք, անցք, ծակ»
հ. խլ.
skor «քարթ, ճեղք»
հ. սլավ.
*červo «որովայն, փոր, արգանդ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 343, սյունակ 1
ԽՈՐԱՆ
(-ի, -ից)
«վրան, տաղավար, կամար, կամարաձեւ դահլիճ, տաճարի սեղան, տուն, հարկաբաժին, խորշ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. xvaran
իրանական աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խորանանման,
խորանաշեն,
խորանապահ,
խորանարդ,
խորանափեղկ,
խորանաձեւ,
բազմախորան,
խորանակցութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 406;
Ջահ. ՊԲՀ 184
Էջ 344, սյունակ 1
ԽՈՐԳ
(-ոյ)
«քուրձ, քուրձե հագուստ, քուրձե պարկ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. hurgā
Աղբյուր՝ մ. պ. *xvary
Փոխառություն՝ ասոր. hurgā > մ. պ. *xvary (> հայ.՞):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խորգահանդերձ,
խորգազգաց,
խորգեղէն
Մատենագիտություն
H. AG 161;
Աճ. ՀԱԲ 407
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։