Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 1109 բառահոդված (էջ 82/111)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 582, սյունակ 1 Էջ 582
ՇԱՏՐՈՒԱՆ I (-ի, -աց) «վարագույր, կապերտ, գորգ»
Փոխառություն (՞)
Փոխառության աղբյուր՝ մ. պ. šāturvān «ննջասենյակ»
Փոխառության աղբյուր՝ պ. šādurvān «վարագույր, գորգ, թագավորական վրան»
Փոխառություն իրանական աղբյուրից։
Մատենագիտություն
H. AG 212; Աճ. ՀԱԲ 499
Էջ 583, սյունակ 1 Էջ 583
ՇԱՐԱՒԱՆԴ(Ն) «ոտքի կապ, կապ, չվան»
Փոխառություն (հավանաբար)
որտեղից, ըստ Աճառյանի (ՀԱԲ 3, 502), փոխառված է նաեւ խեթ. šarāwanzi «կապ» բառը, որ չկա J. Friedrich-ի Hethitisches Wörterbuch-ում։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
խեթ.
šarāwanzi
«կապ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 502
Էջ 583, սյունակ 1 Էջ 583
ՇԱՐԺ (-ի, -ից) «երերում, շարժում, երկրաշարժ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «պտտել, դարձնել, շրջել» (անմիջական նախաձեւ՝ *sker-gh-) *gh > ժ անցման համար հմմտ. *eghi- > իժ
Կապ ունի՞ հնդեւրոպական *(s)ker- «պտտել, դարձնել, շրջել» արմատի հետ՝ *sker-gh- > շարժ (*gh > ժ անցման համար հմմտ. *eghi- > իժ)։ Կասկածելի է իրանական ծագման վարկածը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շարժել, շարժահիմն, շարժումն, շարժուն, շարժիչ, անշարժ, գետնաշարժ, դյուրաշարժ, թեթեւաշարժ, հողմաշարժ, երկրաշարժ, զինաշարժ, արագաշարժ, դժվարաշարժ, շարժապատկեր, շարժառիթ, շարժօն, անշարժութիւն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 583, սյունակ 1 Էջ 583
ՇԱՐԺՄԱԿ (ժաժմուկ) «հմայակ, բժժանք, հմայիլ»
Ստուգաբանություն
Եթե կապ ունի շարժ արմատի հետ, ապա ո՞րն է իմաստային անցման հիմքը։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 583, սյունակ 1 Էջ 583
ՇԱՐՇԱՐՈՒՐԻԿ «մի ծաղիկ»
Ստուգաբանություն (թերեւս)
Կազմված է -իկ ածանցով՝ շար եւ շարոյ բաղադրիչներից, որոնք թերեւս կապ ունեն շար «շարք» բառի հետ։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 583, սյունակ 1 Էջ 583
ՇԱՐՇԵԼ (շարժել) «պատառոտել, ցնցել, ուժեղ շարժել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «կտրել»
Կրկնավոր կազմություն (խարխլել-ի տիպի), որի արմատը թերեւս կապ ունի հնդեւրոպական *(s)ker- «կտրել» արմատի հետ (թերեւս բաղարկվել է շարժ արմատի հետ եւ ստացել «ցնցել» իմաստը)։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 584, սյունակ 1 Էջ 584
ՇԱՒԱ(Ր)ՇԱՐԻՒՆ «նվիկ խոտը, մի հիվանդություն»
Պատճենում
Փոխառության աղբյուր՝ պ. xūn-i-siyāvaš
Կազմված է շաւար եւ արիւն բաղադրիչներից՝ պ. xūn-i-siyāvaš կապակցության պատճենմամբ:
Մատենագիտություն
H. AG 213; Աճ. ՀԱԲ 505
Էջ 585, սյունակ 1 Էջ 585
ՇԵՂՋ (շեաղջ, շիղջ, սեղջ), -ոյ «կույտ, դեզ, (ցորենի, արմտիքների)»
Անստույգ (՞)
Փոխառության աղբյուր՝ խեթ. (՞) (փոխառությո՞ւն) «հացահատիկի կույտ»
Կապ ունի՞ խեթ. šeli- «հացահատիկի կույտ» բառի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շեղջել, շեղջաշեղջ, շեղջակոյտ, ջրշեղջ, ջրշիղջ, շեղջանակ
Էջ 587, սյունակ 1 Էջ 587
ՇԻՃ- II «անձրեւից բորբոսնած ցորեն, ցորենի բորբոս»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
ստուգաբանօրէն կապուած է շիճ- «քամում, բորբում, մզում» արմատի հետ։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 518
Տե՛ս նաեւ
Էջ 588, սյունակ 1 Էջ 588
ՇԻՏԱԿ «ուղիղ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *skei-d- «կտրել, անջատել»
Հնարավոր է կապը հնդեւրոպական *skei-d- «կտրել, անջատել» արմատի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շիտակել, ստեղնաշիտակ, գեշաշիտակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
чистый
«մաքուր»