Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«թեր» որոնման արդյունք՝ 1906 բառահոդված · Էջ 82 / 191
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 351, սյունակ 1 Էջ 351
ԽՌԻԿ «խռիկ, ձկան խռիկ»
Բնաձայն (թերեւս)
կազմված է բնաձայնական խռալ բայի արմատից՝ -իկ ածանցով
Էջ 351, սյունակ 1 Էջ 351
ԽՌԻՒ -ոյ (բ. խռիկ) «խռիվ, վառելու չոր ճյուղեր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kerbh- «ծռել, ծռվել, կուչ գալ, կծկվել» (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)krebh-) *k > *kh անցմամբ
բնիկ հնդեւրոպական՝ *(s)kerbh-` *(s)krebh- «ծռել, ծռվել, կուչ գալ, կծկվել» արմատից՝ *k > *kh անցմամբ (ըստ Բուգգեի)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խռռանալ, խռռացեալ, խռռական, խռռատեսակ, խռռեղեն, խռռել, խռռեալ, խառնախռիւ, գիսախռիւ, բազմախռիւ, մանրախռիւ, եղեգնախռիւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. καρφος «չոր տաշեղ, չոր փայտ, չոր ճյուղ»
հ. իսլ. skorpinn «կուչ եկած, կնճռոտված»
ն. վ. schrumpfen «կնճռոտվել, կուչ գալ»
ռուս. коробить «ծռել, ծռմռել»
Էջ 351, սյունակ 1 Էջ 351
ԽՌԻՒՊԻՍՈՆ (խռեպիսոն) «մի տեսակ ձյութ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ պ. qīr (թերեւս) «կուպր»
Աղբյուր՝ հուն. πίσσα (թերեւս) «ձյութ»
Փոխառություն՝ պ. qīr «կուպր» + հուն. πίσσα «ձյութ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 425
Էջ 351, սյունակ 1 Էջ 351
ԽՌՆՆԴՈՒԿ «կերբելուկ, խնդատերեւ»
Անստույգ (թերեւս)
Կազմված է -ուկ բուսանվանակազմ ածանցով՝ խռ- եւ -խնդ- բաղադրիչներից, որոնցից երկրորդը թերեւս խնդատերեւ-ի խնդ արմատն է: Հնարավոր է նաեւ բառի կրկնավորությունը:
Էջ 351, սյունակ 1 Էջ 351
ԽՌԿԵԼ «խառնիխուռն դիզել, շփոթեցնել, շշկլացնել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «պտտել, ծռել» *k > *kh անցմամբ եւ *-ց ածականով կազմված
բնիկ հնդեւրոպական՝ *(s)ker- «պտտել, ծռել» արմատից՝ *k > *kh անցմամբ եւ *-ց ածականով կազմված
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
խոլ. crūach «կույտ, դեզ, բլուր»
հ. իսլ. hruga «կույտ»
Էջ 352, սյունակ 1 Էջ 352
ԽՈՒՇՈՓ «կուչ գալը, կծկում, քառամում»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «կնճռոտվել, կուչ գալ» *k > *kh անցումով
Թերեւս կապ ունենա հնդեւրոպական *(s)ker- «կնճռոտվել, կուչ գալ» արմատի հետ՝ *k > *kh անցումով:
Էջ 352, սյունակ 1 Էջ 352
ԽՈՏԻՇ «սթեր, ասարոն, հոռոմ»
Փոխառություն
բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված:
Էջ 353, սյունակ 1 Էջ 353
ԽՍՏՈՐ (ուշ՝ սխտոր), -ի, -ից, ուշ՝ -ոյ «սխտոր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *sker-d- «կտրել, հատել» (անմիջական նախաձեւ՝ *sk(h)oro-do-) խստոր < *khosodoro- < *skhodoro- ՞
հայ-հունա-ալբանական զուգաբանություն ՞՝ *sk(h)oro-do- նախաձեւի մի տարբերակից, որ թերեւս գալիս է *sker-d- «կտրել, հատել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խստորապրաս, խստորակ, խստորուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. σκόρ(ο)δον
ալբ. hurdε
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 428; Ջահ. ՀԼՊ 148
Էջ 353, սյունակ 1 Էջ 353
ԽՏԻՂ (բրբ. խստուտ, խստոռ, խտիկ) «գրգիռ, մարմաջ, խտղտանք, խուտուտ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *k"ed- «խայթել, ծակել, սրել, մղել, խթանել, դրդել» (անմիջական նախաձեւ՝ *k"hēdilo-) ՞
Արմատը թերեւս պատկերավոր-բնաձայնական բնույթ ունի, եւ նման ձեւեր տարածված են նաեւ ոչ հնդեւրոպական լեզուներում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խտղտել, խտղտանք, խտղտումն, խտղտելի, խստողումն, խստողտիլ, խստողոտել, ակնախստիղ, ակնախստիտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. խլ. hvot «մղում, խթանում, դրդում»
հ. վ. գ. (h)wezzen «գրգռել, բորբոքել, սրել»
ֆինն. kutittaa «խտղտել, խուտուտ ածել»
Մատենագիտություն
Ջահուկյան, ՕԻԴՊԱՅ 140
Տե՛ս նաեւ
Էջ 353, սյունակ 1 Էջ 353
ԽՏԻՏ «գիրկ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ կովկասյան (քարթվելական) (՞) (թերեւս)
Կրկնավոր կազմություն, թերեւս կովկասյան (քարթվելական) աղբյուրից փոխառված արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խտտել, խտտակոփս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց. xutva, xutili «գրկել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 428-429