Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եւ» որոնման արդյունք՝ 4539 բառահոդված
· Էջ 82 / 454
Էջ 160, սյունակ 1
ԳԺՄ(Ն)ԻԼ
(դժմ(ն)իլ)
«զայրանալ, բարկանալ, խռովել»
Ծագումն անհայտ է
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 553) նախնական է համարում գժ-ով ձեւերը եւ դժ-ով ձեւերը կարծում է սխալ ստուգաբանությամբ դժ-ի առանձնացման հետեւանք. սակայն կարող է դժ-ով ձեւը լինել նախնական եւ ունենալ իրականական ծագում, եթե կապ չկա գժտիլ (գժդ-) բայի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գժմագոյն,
դժմագոյն,
գժմ(ն)ութիւն,
դժմութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 553
Տե՛ս նաեւ
Էջ 160, սյունակ 1
ԳԺՏԵԼ
(գժդ-)
««բարկացնել, նեղացնել» (գժտիլ «խռովել, նեղանալ»)»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
Թերեւս կապ ունի գժմ(ն)իլ բայի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գժտութիւն,
գժդութիւն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 160, սյունակ 1
ԳԻ
(գիհի), -ոյ
«գիհի, արտուտ»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *uei-
«պտտել, ծռել»
«պտտել, ծռել» արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vayi «ճիւղ»
հուն.
υιην «խաղողի որթ»
կիմր.
gwialen «ճիւղ»
մ. իռլ.
fē «ճիպոտ»
Մատենագիտություն
Աճ. None
Էջ 161, սյունակ 1
ԳԻԺ
«գիժ, խելագար»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. gīĵ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գժատուն,
գժուիլ,
գժատուն,
գժանոց,
գժութիւն,
գիժխոտ,
գեժուիլ,
գեժնիլ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 554
Էջ 161, սյունակ 1
ԳԻԼ
(գլոյ), -ի, -աց
«գլորում, քար»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uel-
«շրջել, ոլորել, պտտել, գլորել»
Հ. Աճառյանը յառզգեմ-ը բերում է առանձին՝ առանց կապելու գիղ բառի հետ. «քար» իմաստի համար հմմտ. ռուս. валун «գլաքար»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գլաշարող,
գլաթաւալ,
գլեմ,
գլեցուցանեմ,
գլումն,
մշտագիլ,
գլան,
գլոր,
գլորեմ,
գլորակամ,
գլորումն,
բաւալագլոր,
խաղագլոր,
գայթագլիմ,
յառզգեմ,
գ(լ)ճղուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
válati «ոլորել, գլորել, փաթաթել»
լատ.
volvō «ոլորել, գլորել, դարձնել»
հ. վ. գերմ.
welzan «գլորել»
ռուս.
валун «գլաքար»
Մատենագիտություն
H. AG 435;
Աճ. ՀԱԲ 555
Էջ 161, սյունակ 1
ԳԻԾ
ուշ՝ -ի, -աց, -ից, -ոյ
«գիծ, գիր, գրվածք, հետք, սպի, ուղիղ շարք, տող»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ui-g'-
«ուղիղ գնալ, ընթանալ, ուղղություն վերցնել, ուղիղ, շարք»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ui-g'- (*uei-, *ueie-, *ui-))
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գծել,
գծած,
գծագրել,
նախագիծ,
նկարագիծ,
ուղղագիծ,
անգծելի
Նոր՝
գծագրիչ, գծաւոր, օրինագիծ
գծագրիչ, գծաւոր, օրինագիծ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
uita «շարք»
հ. հնդկ.
vīthī, vīthī «շարք, ուղիղ, ճանապարհ»
լատ.
via «ուղիղ, ճանապարհ»
Էջ 161, սյունակ 1
ԳԻՆ
-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի, -ից
«գին, արժեք, գնում, վարձ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ues-no-
«ծախել, վաճառել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գնել,
գնածոյ,
գանձագին,
մեծագին,
առգին,
առգնող,
տժգին,
տժգնել,
ծանրագին,
մարդագին,
նորագին,
դիւրագին,
անգին,
ձիբագին,
խնկագին
Նոր՝
գնորդ, գնահատել, գնահատական, գնում, անգնահատելի, թանկագին, սակագին
գնորդ, գնահատել, գնահատական, գնում, անգնահատելի, թանկագին, սակագին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vasná
հուն.
ώνος «գին»
լատ.
venus «վաճառք»
Մատենագիտություն
H. AG 434;
Աճ. ՀԱԲ 557
Էջ 161, սյունակ 1
ԳԻՆԴ
-ի, -աց, ուշ՝ նաեւ -ից)
(գինտ)
«ականջօղ, մանյակ, շրջանակ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uendh-
«պտտել, շրջել, շուռ տալ, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uendha-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գնդապաճոյճ,
գնդակալ,
գնդակ,
գնդաձեւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vandhúra- «կառքի նստատեղ» (*«կառքի կողով»)
գոթ.
windan «ոլորել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 557;
Pok. IEW 1148
Էջ 161, սյունակ 1
ԳԻՆԻ
-ւոյ, -ւոց, -եաց
«գինի»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uei-
«պտտել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uoinio- ` *uoino-)
կարող է յուրացված լինել միջերկրական կամ կովկասյան աղբյուրից. հարեւան սեմական ձեւերը հավանաբար հնդեւրոպականից են առնված. չկա հնդիրանականում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գինեգէն,
գինեհարիլ,
գինեմոլ,
գինեսէր,
գինըմպելիք,
գինըմպուք,
գինարբուք,
գինաւէտ
Նոր՝
գինեպան, գինետուն, գինեգործ, գինեգործական, գինեգործութիւն, գինեվաճառ, գինեվաճառութիւն
գինեպան, գինետուն, գինեգործ, գինեգործական, գինեգործութիւն, գինեվաճառ, գինեվաճառութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
οινος
ալբ.
venë
լատ.
vinum
հ. սլ.
vino
Մատենագիտություն
H. AG 434;
Աճ. ՀԱԲ 559
Էջ 162, սյունակ 1
ԳԻՆՁ
(-ոյ)
«մի բոյս՝ cariandrum հ.»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uendh-
«պտտել, շրջել, շուռ տալ, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uendhio-)
արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գնձահատ,
գնձաջուր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
գինդ
գոթ.
windan «ոլորել»
գոթ.
wandus «ճիպոտ»
շվեդ. բրբ.
vann «օղաթել (բույսի վրա)»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 559;
Ջահ. ՀԼՊ 156
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։