Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ել» որոնման արդյունք՝ 4109 բառահոդված · Էջ 82 / 411
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 185, սյունակ 1 Էջ 185
ԴԱՍՏԱՐԱԿ «ոսկրածուծ (՞)»
Ծագումն անհայտ է (՞)
Աճառեանը (ՀԱԲ 1, 628) եզրակացնում է «ոսկրածուծ» իմաստը «Եւ այլք` ի ջերմ հողմոյ եւ ի ցրտոյ, որ մտաներ ի դաստարակ ոսկերացն նորա եւ չորացուցանէր զձեռսն» հատուածից, սակայն կարելի է հասկանալ «ձեռքի ե...»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 628
Էջ 186, սյունակ 1 Էջ 186
ԴԱՍՏԻԱՐԱԿ (-ի, -աց) «դաստիարակ, ուսուցիչ, խնամակալ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *dastyārak
հմմտ. պ. dastyār «օգնական»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դաստիարակել, դաստիարակապես, դաստիարակութիւն
Նոր՝
դաստիարակիչ, դաստիարակչուհի, դաստիարակչական
Մատենագիտություն
H. AG 135; Աճ. ՀԱԲ 628
Էջ 186, սյունակ 1 Էջ 186
ԴԱՍՕՆ ««խոսել» (ԲՀ՝ «խօսիլ»)»
Ծագումն անհայտ է
Աղավաղված բառ.
Տե՛ս նաեւ
Էջ 186, սյունակ 1 Էջ 186
ԴԱՏ (-ի, -ից, հազվադեպ՝ -ու) «դատ, դատաստան, իրավունք»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական dāt
հմմտ. մ. պ. dāt, հ. պ., ավ. dāta
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դատել, դատակնիք, դատապարտել, դատապարտիչ, դատավճիռ, դատարան, դատավետ, դատափետել, բռնադատել, դատողութիւն
Նոր՝
քննադատել, դատական, դատապաշտպան
Մատենագիտություն
H. AG 136; Աճ. ՀԱԲ 629
Տե՛ս նաեւ
Էջ 186, սյունակ 1 Էջ 186
ԴԱՏԱԽԱԶ (-ի, -աց) ««դատահարույց, ամբաստանող» (նոր՝ «դատախազ»)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *dāt-xvāz
(*xvāz՝ xvāstan «ցանկանալ, ուզել» բայի արմատը)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դատախազութիւն, դատախազել, դատախազանք
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 522
Էջ 186, սյունակ 1 Էջ 186
ԴԱՏԱՏԵԼ (դատակել) ««ծանակել, անարգել» (ԲՀ)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
կազմված է դատ արմատից՝ -ատ ածանցով
Էջ 186, սյունակ 1 Էջ 186
ԴԱՏԱՐԿ (-ի, -աց) (բրբ. դարտակ) «սնամեջ, պարապ»
Փոխառություն (հավանաբար)
Աղբյուր՝ իրանական dardag (հավանաբար) «դուրս քաշված, պոկված հանված, կորզված»
փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ դրափոխությամբ. հմմտ. մ. պ. dardag «դուրս քաշված, պոկված հանված, կորզված»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դատարկաբան, դատարկաժամ, դատարկաձեռն, դատարկանալ, դատարկանձն, դատարկապորտ, դատարկութիւն
Նոր՝
դատարկախոս, դատարկել
Մատենագիտություն
Vahman, AWN 261; Ջահ. None
Էջ 186, սյունակ 1 Էջ 186
ԴԱՏԱՒՈՐ (-ի, -աց) «դատավոր, կառավարիչ, իշխան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական dātvar
Աղբյուր՝ իրանական dātobar
հմմտ. մ. պ. dātvar, dātobar (-var վերջածանցը հայ. -աւոր ածանցի հետ բաղարկվել է եւ ստացել հայկական
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դատաւորանոց, դատաւորարան
Էջ 187, սյունակ 1 Էջ 187
ԴԱՐ II (-ի, -ից) «բարձրավանդակ, զառիվայր բարձրություն, հրվանդան»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dher- «ցատկել, ոստնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhər-)
իմաստի յուրահատուկ զարգացմամբ, ինչպես հունարենում... Թեեւ կա դարաւանդ, որ խոսում է ամբողջ կազմության հնարավոր իրանական ծագման մասին (հմմտ. band), բայց սա կարող է լինել բարձրաւանդակ տիպի կազմություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դարահոս, դարակ, դարափն, դարափոս, դարուփոս, դարափոյլ, դարափլակ, դարավէժ, դարաճակատ, դարաւանդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. θρωσμός «բարձունք, դար»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 187, սյունակ 1 Էջ 187
ԴԱՐԱԿԵԼ (դարանակել) «ճանաչել, հասկանալ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական dar «պահել, մտքում պահել, հասկանալ»
Դար- արմատը ծագում է իրանական աղբյուրից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. dar «պահել, մտքում պահել, հասկանալ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 632