Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«դեւ» որոնման արդյունք՝ 2100 բառահոդված · Էջ 82 / 210
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 301, սյունակ 1 Էջ 301
ԼՈՐՏՔ «անդամալծկում, ջղաձգութիւն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *lerd- «ծռել» (անմիջական նախաձեւ՝ *lord-sk-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *lord-sk- ` *lerd- «ծռել» արմատից։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գաել. lurc «կաղ ոտք»
գաել. lorcach, lurcach «կաղ» (<*lord-sk)
հուն. λορδός «կթուած»
հ. վ. գ. lerz, lurc «ձախ»
հ. անգլ. lort «ծուռ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 299
Էջ 302, սյունակ 1 Էջ 302
ԼՈՒԱՆԱԼ (լուանալ) «լվանալ (փոխաբ. նախատել)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pleu- «հոսել, լողալ, լցնել, թափել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pluu-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լուալիք, լուանալի, լուարան, լուացումն, լուացք, լուացիկ, լուացարար, անլուայ, անլուաց, ոտնալուայ
Նոր՝
լուացարարուհի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. plavatē «լողում է»
հուն. πλεω «լողալ»
հ. վ. գ. flouwen «լվանալ»
լիտվ. pláuti «լվանալ»
հ. սլ. plavati «լողալ»
Մատենագիտություն
H. AG 454; Աճ. ՀԱԲ 300; Pok. IEW 836
Էջ 302, սյունակ 1 Էջ 302
ԼՈՒԾ (-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի, -աց, -ից) «լուծ, կշեռքի թե, Կշիռ կենդանակերպ, զոյգ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ieu- «կապել» (անմիջական նախաձեւ՝ *iugo-)
բաղարկված լուծանել բայի արմատի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լծել, լծակ, լծակից, լծակռիւ, լծակցութիւն, լծաբարձ, լծընկեց, լծկան, լծորդ, եզնալուծ, ծանրալուծ, միալուծ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. yugá
հուն. ζυγόν
լատ. jugam
խեթ. iuga «լուծ»
Մատենագիտություն
H. AG 454; Աճ. ՀԱԲ 301; Pok. IEW 509
Էջ 302, սյունակ 1 Էջ 302
ԼՈՒՌ (-ի, -աց) «լուռ, անխոս»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *kleu- «լսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *klus-ri-) «լսող-լուռ» զարգացմամբ
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լռել, լռելեայն, լռասէր, լռութիւն, լռուն, լռիկ, լռակացութիւն
Նոր՝
լռակեաց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հայ. hljōt «ունկնդրում, հանդարտություն, լռություն»
Մատենագիտություն
H. AG 454; Աճ. ՀԱԲ 302; Pok. IEW 606
Էջ 302, սյունակ 1 Էջ 302
ԼՈՒՍԱՆ (-ունք) «լուսան (կենդանի)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *leuk- «լուսավոր(ել)» (անմիջական նախաձեւ՝ *louk-) արմատին զուգահեռ
արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. λυγξ
հ. վ. գ. luhs
լիտվ. lúšis
ռուս. рысь «լուսան»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 303; Pok. IEW 690
Էջ 302, սյունակ 1 Էջ 302
ԼՈՒՍԻՆ (-ոյ, -ի, -ից) «լուսին»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *leuk- «լուսավորել, լուսավոր» (անմիջական նախաձեւ՝ *leuke-no-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լուսնակայ, լուսնակ, լուսնապաշտ, լուսնոտ, լուսնտփիլ, լուսնեակ, լուսնաւոր, լուսնել, ենթալուսնեայ, միջնալուսին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. rōcana «լուսավորող»
լատ. luna «լուսին, լուսաստված»
ռուս. луна «լուսին»
Մատենագիտություն
H. AG 453; Ջահ. ՀԼՊ 136
Տե՛ս նաեւ
Էջ 303, սյունակ 1 Էջ 303
ԼՈՒՄՆ (լուսունի) «աչքի բիծ, ակնաբիծ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *leuk- «լուսավորել, լուսավոր» (անմիջական նախաձեւ՝ *luk'on-)
որից նաեւ՝ լոյս, լուսին
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լնագույն, լսնաձեւ, լսնանալ, լսնիլ, հաւալուսն
Էջ 303, սյունակ 1 Էջ 303
ԼՈՒՐ I -ոյ «լսելը, լսողություն, համբավ, քարոզ, ձայն, հնչյուն, հնազանդություն, լսելի բան, լուր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *kleu- «լսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *kluro-)
որտեղից նաեւ լու, լսել, լուռ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լրտես, լրտեսել, անլուր, ականջալուր, դիւրալուր, դժւարալուր, չլուր
Նոր՝
լրաբեր, լրագիր, լրագրային, լրագրավաճառ, լրագրող, լրագրել
Մատենագիտություն
H. AG 453; Աճ. ՀԱԲ 306-307
Էջ 303, սյունակ 1 Էջ 303
ԼՈՒՐ II «հասարակ, սոսկական, լոկ, միայն, միայն թե»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *leu- «անջատել, քակել» (անմիջական նախաձեւ՝ *lu-tro-)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. λυτρον «փրկագին»
հ. խլ. lauss «ազատ, արձակ»
թոխ. A lo «անջատ, բաժան»
թոխ. B lau «անջատ, բաժան»
Էջ 303, սյունակ 1 Էջ 303
ԼՈՒՐՋ -ի, -աց «պարզ, բաց, բաց-կապույտ, պայծառ, ուրախ, զվարթ, պայծառամիտ, արթուն, զգոն, սթափ, լուրջ»
Անստույգ
Լուրթ արմատի տարբերակը. հազիվ թե կապված լինի հնդեւրոպական *lenk- (այստեղից՝ լոյս) եւ *k'leu- «ողողել, մաքրել» (հմմտ. գոթ. hlūtrs «լուսավոր, մաքուր, պարզ») արմատների հետ: Քանի որ գտնվում է արշալուրջ-ք բառի մեջ, որի առաջին բաղադրիչը (արշա-) իրանական է, հնարավոր է լուրջ-ը նույնպես իրանական ծագում ունենա:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լրջանալ, լրջամտանք, լրջմտութիւն, լրջմիտ, լրջամիտ, արշալուրջք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ. hlūtrs «լուսավոր, մաքուր, պարզ»
Տե՛ս նաեւ