Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«Թ» որոնման արդյունք՝ 9186 բառահոդված · Էջ 819 / 919
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 722, սյունակ 1 Էջ 722
ՏԱՍՏԱՆՊՈՒԵԱՅ «շամամ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պրս. dastanbūya
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 379
Էջ 722, սյունակ 1 Էջ 722
ՏԱՏԱՍՄԻԼ «մտատանջվել, վարանել, տատանվել»
Ստուգաբանություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տատամսելի, տատամսութիւն
Էջ 723, սյունակ 1 Էջ 723
ՏԱՏԱՆ (-ի, -աց) «տատանում, տատանողական»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *den- «շարժել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dń-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տատանել, տատանումն, անտատան, մշտատատան, յոգնատատան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. δονέω «տեղից շարժել, ցնցել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 380
Էջ 723, սյունակ 1 Էջ 723
ՏԱՏԱՍԿ (-ի, -աց) (ուշ՝ տատաշկ, տատաշ) «մի փուշ՝ բորկոճիմ, գեղավեր»
Անստույգ (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dēk'- «պատռել, պատռոտել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dək'-) կրկնավոր
հ.-ե. արմատ՝ *denk'- «կծել» ոչ ռնգական ձեւ՝ աճած -կ- ով
Կրկնավոր՝ թերեւս բնիկ հնդեւրոպական *dək'-` *dēk'- «պատռել, պատռոտել» արմատից, որ կարող է լինել *denk'- «կծել» արմատի ոչ ռնգական ձեւ՝ աճած -կ- ով: Սակայն այս ստուգաբանությունը չի բացատրում շ-ով ձեւերը: Թերեւս ճիշտ է Գ. Ասատրյանը («Իրան-Նամե» 1996-1997), որ ենթադրում է իրանական ծագում (հմմտ. մ. պ. tašk «փուշ»), սակայն այստեղ նախ՝ կրկնավոր ձեւեր չեն հանդիպում, երկրորդ՝ հավանական չէ բխեցումը *ters- «չորացնել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տատասկաբեր, տատասկանիստ, տատասկացան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. գ. վ. zangar «կծող, սուր, հատու»
գ. Zange «աքցան»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 380
Էջ 723, սյունակ 1 Էջ 723
ՏԱՏՐԱԿ (-ի, -աց) (բ. տետրակ) «աղավնիների ընտանիքի մի թռչուն»
Բնաձայն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tet(e)r- կրկնավոր
Բնաձայնական կրկնավոր կազմություն, որ թերեւս գալիս է հնդեւրոպական *tet(e)r- կրկնավոր արմատի որեւէ տարբերակից՝ առանց բաղաձայնական տեղաշարժի (հմմտ. արտույտ): Ենթադրվում է նաեւ նույն արմատի իրանական *taturak ձեւից, որի առանց -u-ի ձեւը փոխառված է հունարենում որպես τετρος:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հունարեն τετρος
Մատենագիտություն
H. AG 395; Աճ. ՀԱԲ 381
Տե՛ս նաեւ
Էջ 723, սյունակ 1 Էջ 723
ՏԱՐ «հեռավոր, օտար»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *tar-
նախածանցի արժեքով (հուն. δια-, παρα-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տարաշխարհիկ, տարադեմ, տարադիմիկ, տարակաց, տարագիր, տարաժամ, տարապայման, տարակարծ, տարապարտ, տարապարփակ, տարբերել, տարաձայնութիւն, տարօրինակ, տարափոխիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
աւ. tarō «ընդ, միջով, այն կողմ»
Էջ 723, սյունակ 1 Էջ 723
ՏԱՐԱԶ I (-ու, ուշ նաեւ՝ -ոյ, -ի, -աց) «նուրբ գործվածք, միջոց, եղանակ, կերպ, օրինակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *tarāz
Աղբյուր՝ պ. tarāz
Աղբյուր՝ աֆղ. tarz «կերպ, ձեւ, եղանակ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տարազագործ, տարազագործութիւն, տարազել, այլատարազ, կերպատարազ, միատարազ
Մատենագիտություն
H. AG 252; Աճ. ՀԱԲ 383
Էջ 723, սյունակ 1 Էջ 723
ՏԱՐԱԶ II (բբ) «սունկ» (բարբառային)
Փոխառություն
Էջ 723, սյունակ 1 Էջ 723
ՏԱՐԱԶՈՒԿ «Կշեռք (կենդանակերպ)» (աստղաբաշխական)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞)
Աղբյուր՝ մ. պ. tarāzūk
Աղբյուր՝ պ. tarazū
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 383
Էջ 723, սյունակ 1 Էջ 723
ՏԱՐԱԾ (-ի, -ից) «տարածվող, տարածական»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ակկադ. tarasu(m) «փռել, տարածել»
որ համընկնում է հայ. տար-ած- կազմության հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տարածել, տարածանել, տարածոց, տարածումն, տարածութիւն, երկայնատարած, գետնատարած, բազկատարած, գրկատարած, բազմատարած, մոխրատարած
Նոր՝
տարածականութիւն