Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ետ» որոնման արդյունք՝ 1892 բառահոդված
· Էջ 81 / 190
Էջ 355, սյունակ 1
ԽՐՈՒԿ
II
«կինաբարիս, կարմիր ներկ»
Բնաձայն (թերեւս)
խրուկ բուսանվան հետ շփոթելու արդյունք։
Էջ 357, սյունակ 1
ԾԱԽ
(-ոյ, -ի, -ից)
«ծախս, վատնում, սպառում, վաճառում, վաճառք»
Ծագումն անհայտ է
Հազիվ թէ կապ ունի օս. cūx/cox «պակաս. զուրկ» արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծախել,
ծախսումն,
ծախիչ,
մարդածախ,
մեծածախ,
բազմածախ,
գազանածախ,
դիւրածախ,
եզնածախ,
հացածախ,
անծախ,
անծախական,
անծախող
Նոր՝
ծախսել, ծախսարար, մանրածախ
ծախսել, ծախսարար, մանրածախ
Էջ 357, սյունակ 1
ԾԱԾԱՆԻԼ
«ծածանվել»
Անստույգ
Կրկնաւոր կազմութիւն՝ անծանօթ *ծան արմատից: Կապ ունի՞ արդեօք տատանիլ բայի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծածանումն,
ալեծածան,
հողմածածան,
մշտածածան,
ծածան
Տե՛ս նաեւ
Էջ 357, սյունակ 1
ԾԱԾՈՒԿ
«ծածուկ, գաղտնի, անիմանալի, խորին»
Անստույգ (թերեւս)
Կազմուած է կամ անծանօթ *ծած- արմատից՝ -ուկ վերջածանցով, կամ, թերեւս, կրկնութեամբ՝ ծա-ծուկ (հմմտ. մամուլ, մամուռ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծածկել,
ծածկոյթ,
ծածկոց,
ծածկութիւն,
ծածկաբար,
ծածկանութ,
ծածկապէս,
ծածկատես,
ծածկելի,
ծածկիչ,
յարկածածուկ,
քողածածուկ,
ամրածածուկ,
գետնածածկոյթ,
գլխածածկել,
թեւածածուկ,
խրթնածածուկ
Նոր՝
ծածկագիր, ծածկագրութիւն, ծածկալեզու, ծածկանուն
ծածկագիր, ծածկագրութիւն, ծածկալեզու, ծածկանուն
Էջ 358, սյունակ 1
Էջ 358, սյունակ 1
ԾԱՅՐ
«ծայր, գագաթ, նորածագ արեւի ճառագայթ, գերազանց բան»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *g'er-
«հասունանալ, ծերանալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'ario-)
Հազիվ թե կապ ունենայ հնդեւրոպական *g'er- «հասունանալ, ծերանալ» արմատի հետ (*g'ario->ծայր?): Անհաւանական է կապը նաեւ վրաց. cweri «ծայր» կամ ակկադ. siru «եզր» բառերի հետ: Ենթաշերտային բա՞ռ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծայրակարմիր,
ծայրագաւառ,
ծայրակոտոր,
ծայրայեղութիւն,
ծայրակտուր,
սրաձայր,
ծայրան(ան)ալ,
ծայրաքաղ,
ծայրան,
ծայրայեղ,
արեւածայրք,
լեզուածայր,
ան-
Էջ 359, սյունակ 1
ԾԱՆԱԿ
-ի, -աց
«խայտառակ(ութիւն)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
կազմուած է բնիկ հնդեւրոպական ծան- արմատից՝ -ակ վերջածանցով՝ «ճանաչել տալ, յայտնի դարձնել» իմաստային անցումով: Աւելի քիչ հաւանական է կապել ծաղ «ծաղր» արմատի հետ՝ ենթադրելով *l/*n հերթագայութիւն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծանակել,
ծանակութիւն,
ծանականք,
անծանակ,
ծադանակակ,
ծովածանակ
Էջ 359, սյունակ 1
ԾԱՆԱՐՏԱԿ
-ի, -աց
«համախոսական, խմբակցում»
Ծագումն անհայտ է
Ձեւը կարծես իրանական է, բայց ծ-ն հատուկ չէ արեւմտաիրանական լեզուներին. միւս կողմից՝ հազիվ թե կապ ունենայ հայ. ծան- արմատի հետ:
Էջ 359, սյունակ 1
ԾԱՆԾԱՔԵԼ
«ծամծմել, անհագ ուտել»
Անստույգ (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *g'mbh-
«կծել, ատամներով ջարդել, ծամել»
Կրկնաւոր կազմութիւն: Կապ ունի՞ արդեօք հնդեւրոպական *g'mbh- «կծել, ատամներով ջարդել, ծամել» արմատի հետ, որտեղից՝ հայ. ծամել:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 360, սյունակ 1
ԾԱՌ
(-ոյ, -աւք)
«ծառ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'ers-
«ոլորել, ծռել, ճյուղերից, թփերից հյուսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'rso-)
ոլորել, ծռել, ճիւղերից, թփերից հիւսել» (ծառ < g'rso-)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծառանալ,
ծառացուցանել,
ծառատունկ,
ծառաստան,
ծառազարդար,
ծառավերաց,
մեծածառ,
քաջածառ,
խտածառ
Նոր՝
ծառախիտ, ծառածածկ, ծառուղի
ծառախիտ, ծառածածկ, ծառուղի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. (կրետ.)
γαρρα «ցուպ, գավազան»
հուն.
γερρον «ճյուղերից հյուսված բան»
հ. իսլ.
kjarr «թփուտ, թավուտ, մացառուտ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 446;
Pok. IEW 392
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։