Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«դեւ» որոնման արդյունք՝ 2100 բառահոդված
· Էջ 81 / 210
Էջ 299, սյունակ 1
ԼՈԳ
«նվաստ, անշուք, խեղճ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *logʰh-
«թեթեւ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *legʰh-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լոգոտիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վեդ.
raghú «արագ, թեթեւ, չնչին»
հ. հնդկ.
rhant «թույլ, փոքր»
հուն.
ελάχυς «մանր, չնչին»
հ. իռլ.
laigiu «ավելի փոքր, ավելի վատ» (բաղդ.)
հ. իռլ.
lugam «փոքր»
Էջ 299, սյունակ 1
ԼՈԳԱՆԱԼ
(լոկանալ, լողկանալ)
«լողանալ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *lou-
«լվանալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *louǝnā-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լոգումն,
լոգութիւն,
լոգարան,
լոգանք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
λούω «լվանալ»
լատ.
lavō «լվանալ»
Էջ 300, սյունակ 1
ԼՈԼ
«գլանաձեւ, խողովակաձեւ, կլոր, ամորձի»
(բրբ.)
Բնիկ հնդեւրոպական
լող «գլան» արմատի տարբերակը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լոլակ,
լոլաճ,
լոլիկ,
լոլոզ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 293
Էջ 300, սյունակ 1
ԼՈԿ
(-ոյ)
(լուկ «հազիվ», լուր «իսկոյն եւեթ»)
«զուրկ, զերծ, ազատ, պարզ, հասարակ, մերկ, աղքատ, միայնակ, միայն, սոսկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *lēg-
«թոյլ, մեղկ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *logo-)
«ազատ թողնել, արձակել» իմաստից
«ազատ թողնել, արձակել» իմաստից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լոկարար,
լոկիմ,
լոկաւոր,
լոկութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ληγώ «դադարեցնել»
հուն.
λαγασσαι «բաց թողնել» (ըստ Հեսիք.)
լատ.
laxus «արձակ. ընդարձակ»
մ. ն. գերմ.
lak «թոյլ, արձակ»
Էջ 300, սյունակ 1
ԼՈՂ
I
(լոյղ, լիւղ, լաւղ, լուղ, լեղ, ղող, ղոյղ, ղիւղ, ղաւղ, ղեղ)
«լող, լողալը»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *lel-
«օրորել, ճոճել, դես ու դեն շարժել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *lul-, *lal-)
բնաձայնատիպ արմատից
բնաձայնատիպ արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լողալ,
լողել,
լողիլ,
լուղիլ,
լուղել,
լողակ,
լուղակ,
լողորդ,
լուղորդ,
ղողան,
լողլողալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
lolati «դես ու դեն է շարժւում»
հ. հնդկ.
lēlayati «օրորում է, ճոճում է»
գերմ.
lullen «օրորվել, օրորելով հանգստացնել»
լիտվ.
leliúoti «օրորել, ճոճել»
հին չեխ.
leleti «հուզել»
ռուս. բրբ.
лелеять «ալիքների վրայ օրորել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 293
Տե՛ս նաեւ
Էջ 300, սյունակ 1
ԼՈՂ
II
«գլան»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *lel-
*lel- արմատից, որից՝ լող «լող, լողալը»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լողել,
ղողան
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 293
Տե՛ս նաեւ
Էջ 300, սյունակ 1
ԼՈՅԾ
(լոյծ «քանդում, քակում, արձակում»)
«լոյծ, հեղուկ, հեղուկային»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *leug-
«կոտրել, խախտել»
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 293-294) բխեցնում է *leu-/*lou- արմատից՝ *-ge/o մասնիկով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լուծանել,
լուծումն,
լուծութիւն,
լուծանք,
անլոյծ,
դժուարալոյծ,
զատելոյծ,
անդամալոյծ,
դիւրալոյծ,
անլուծակի
Նոր՝
լուծողական, լուծարք, անլուծելի
լուծողական, լուծարք, անլուծելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
rujáti «կոտրում է, ջարդում է»
հ. անգլ.
tolūcan «քայքայել, կործանել»
լիտվ.
laučti «կոտրել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 686;
Ջահ. ՀԼՊ 136;
Աճ. ՀԱԲ 293-294
Էջ 300, սյունակ 1
ԼՈՅՍ
(-ոյ)
«լոյս»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *leuk'-
«լուսաւորել, լուսաւոր»
(անմիջական նախաձեւ՝ *leuk'o-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լուսաբեր,
լուսազարդ,
լուսակերպ,
լուսամուտ,
լուսանալ,
լուսատու,
լուսարան,
լուսաւոր,
լուսաւորիչ,
լուսածել,
ինքնալոյս,
մշտալոյս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
roká- «լոյս»
հուն.
λευκός «լուսաւոր, փայլուն. սպիտակ»
լատ.
lūx «լոյս»
կիմր.
llug «փայլ»
ռուս.
луч «ճառագայթ»
Էջ 301, սյունակ 1
ԼՈՐ
«փասիանների կամ սիրամարգների ընտանիքին պատկանող մի թռչուն՝ լոր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *lā-, *lē-
«բնաձայնական արմատ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *lo-)
տարբերակ
թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *loro- ձեւից, որի *lo- արմատը հաւանաբար *lā-, *lē- բնաձայնական արմատի տարբերակն է. (հայ-հունական զուգաբանութիւն)։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
λαρος «որոր»
Մատենագիտություն
Pok. 650;
Աճ. ՀԱԲ 297-298
Էջ 301, սյունակ 1
ԼՈՐՁՆ
(-ին, -ունք, -անց, ուշ՝ լորձ, -ոյ, լորձիք)
«լորձ, լորձունք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)lend(h)-
«սահել»
ոչ ռնգական ձեւ
հ.-ե. արմատ՝ *(s)leu-
«թոյլ կախուել, թոյլ»
*-r- ածանցով
թերեւս բնիկ հնդեւրոպական ծագման, բայց բուն աղբիւրի վերականգնումը առայժմ քիչ արդիւնաւէտ է. եթէ հնարաւոր է վերականգնել *(s)lend(h)- «սահել» արմատն (Pok. IEW 1, 901), ապա թերեւս կարելի է բխեցնել ոչ ռնգական ձեւից. Աճառեանը (ՀԱԲ 2, 298) հայերենից է բխեցնում վրաց. lorco «լորձանյութ» բառը, բայց քարթվելագէտները (տե՛ս Климов, ЭСКЯ 189) փորձում են վերականգնել *porco «լորձ, լորձունք» քարթվելական արմատը եւ lorco-ն կապել նրա հետ։ Քիչ հաւանական է կապ տեսնել հնդեւրոպական *(s)leu- «թոյլ կախուել, թոյլ» արմատի հետ, որտեղից *-r- ածանցով՝ մ. վ. գ. slier (<*sleura) «տիղմ, կաւ»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լորձնային,
լորձնատեսակ,
լորձնատեսակութիւն
Նոր՝
լորձնաթաղանթ
լորձնաթաղանթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
lumbricus «ճիճու» (<*lonabr-īko)
վրաց.
lorco «լորձանյութ»
մ. վ. գ.
slier «տիղմ, կաւ» (<*sleura)
Մատենագիտություն
Pok. IEW 901;
Աճ. ՀԱԲ 298;
Климов, ЭСКЯ 189
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։