Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«դա» որոնման արդյունք՝ 1597 բառահոդված
· Էջ 81 / 160
Էջ 361, սյունակ 1
ԾԱՓ
II
«կավե աման, կճուճ, պուտուկ, մի բույս»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
ծեփ բառի ձայնդարձային ձեւ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծափծափ,
ծափկոտրուկ,
ծափծիլ,
ծիլծափ,
ծափկիկ
Էջ 361, սյունակ 1
ԾԵՃԵՂՖՆ
(ծեճեղն)
«վանդակ»
((ԲՀ))
Ծագումն անհայտ է
Անստույգ բառ: Ծագումն անհայտ է:
Էջ 361, սյունակ 1
ԾԵՐ
I
««ծերացում» (ծեր, -ոյ «ծեր, ծերունի»)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'er-
«հասունանալ, ծերանալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'ero-)
«հասունանալ, ծերանալ» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծերանալ,
ծերունի,
ծերակոյտ,
ծերոյթ,
ծերութիւն,
դառնաձեր,
չարաձեր,
միջաձեր,
յետնաձեր,
ծերունազարդ,
ծերունական,
ծերակուտական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
jārant «ծեր, թույլ, ծերունի»
հուն.
γέρων «ծեր. ծերունի»
ռուս.
зреть «հասունանալ»
Մատենագիտություն
H. AG 456;
Աճ. ՀԱԲ 452
Էջ 361, սյունակ 1
ԾԵՓ
-ոյ, -աւք
«ծեփում, ծեփանյութ»
Բնաձայն (հավանաբար)
Աղբյուր՝ վրաց. cebo
(հավանաբար)
«սոսինձ»
Աղբյուր՝ վրաց. cebeba
(հավանաբար)
«սոսնձել»
բնաձայն կազմութիւն՝ ծափ-ի ձայնդարձային ձեւ։ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 453) կապում է վրաց. cebo «սոսինձ», cebeba «սոսնձել» ձեւերի հետ՝ փոխառութիւն համարելով մեկ ընդհանուր աղբյուրից՝ թերեւս ուրարտերենից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծեփել,
ծեփած,
ծեփկել,
ծեփուկ,
ծեփելիք,
բրուծեփ,
կավածեփ,
ծեփան,
ծեփիկ
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 453
Էջ 363, սյունակ 1
ԾՆԱՆԻՄ
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'en-
«ծնել»
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *g'en- «ծնել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծնանիլ,
ծնանելի,
ծնութիւն,
ծնելի,
ծնուցիչ,
ծնաղ-ք,
ծնաւդանարգու,
ծնունդ,
ծննդական,
ծննդաբախտ,
բազմածին,
միածին,
անծին,
ընդածին,
բնածին,
դժուարածին,
եաւթնածին,
երկրածին,
ինքնածին,
բազմածնունդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
h. հնդկ.
jana «ցեղ»
h. հնդկ.
janati «ծնում է»
հուն.
genos «ցեղ»
գոթ.
kuni «ցեղ»
Մատենագիտություն
H. AG 456;
Աճ. ՀԱԲ 457
Էջ 364, սյունակ 1
ԾԻՒ
I
«կտոր, պատառ (հատկապես շորի)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *g'ēbh-
«ճյուղ, փայտի կտոր»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'ēbh- / *g'ebh-)
հ.-ե. արմատ՝ *g'ē(i)-
«ծլել, ծաղկել, ճեղքվել, պատռվել»
(*g'ī-u > ծիւ)
Բաղադրություն՝ ծուեն, ծիրանածուեն, ծուել (ծլել՝ ԲՀ)։ Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական *g'ēbh- / *g'ebh- «ճյուղ, փայտի կտոր» (°) արմատից: Հնարավոր է կապը նաեւ հնդեւրոպական *g'ē(i)- «ծլել, ծաղկել, ճեղքվել, պատռվել» արմատի հետ, որտեղից՝ հայ. ծեղ, ծիղ, հ. անգլ. cinu, դան. բրբ. kin «ճեղք» (*g'ī-u > ծիւ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծուեն,
ծիրանածուեն,
ծուել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. խլ.
kafi «կտոր, կտրված բան»
լիտվ.
žabas «ճիպոտ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 365, սյունակ 1
ԾՂՐԻԴ
(ծղրիթ, ծղրիտ)
«ճպուռ»
Բնաձայն (թերեւս)
Թերեւս բնաձայնական կազմություն: Հմմտ. բրբ. ծղրալ «ծղրիդի ձայն հանել», այլեւ ծղրտալ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծղրիդահաւ,
ծղրիդաձայն,
ծղրիդային
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 463
Էջ 367, սյունակ 1
ԾՈՒԾ
-ոյ
«ծուծ, ծծելիք. մի հարկ (°), ոսկրածուծ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
թերեւս հնդեւրոպական ծագման ծիծ բառի ձայնդարձային ձեւը։ Աճառեանը համարում է «կովկասեան» (քարթվէլական) ծագման բառ՝ բերելով մի շարք բառեր։ Մեր օրերում առանձնացւում է քարթվէլական *cow- «ծծել» արմատ, որի համար նշւում են նախիյան - դաղստանյան զուգահեռներ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծուծ-ք,
ծծել,
ծծինք,
քարախածուծ,
ուղղածուծ,
կաթնածուծ,
կովածուծ,
մեղրածուծ
Նոր՝
ծծան
ծծան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
juju «ծիծ»
վրաց.
cov(n)a «ծծել, ծծում»
վրաց.
cucna «ծծել, ծծում»
վրաց.
cucva «խոնավացնել, թրջել»
վրաց.
cici «ծիծ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 471;
Կլիմով, ԷՍԿՅ 246
Տե՛ս նաեւ
Էջ 368, սյունակ 1
ԾՈՒՌ
(-ոյ)
«ծուռ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'ers-
«պտտել, ծռել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'orsos-)
որտեղից նաեւ ծուռ, ծառայ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծռել,
ծռութիւն,
ծռութիք,
ծռավիզ,
ծուռումուռ,
ծամածուռ,
ծամածռել,
ծեքածուռ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γέρρον «հյուսված վահան»
մ. վ. գ.
kerren «շուռ տալ, դարձնել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 392;
H. AG 457;
Աճ. ՀԱԲ 474
Էջ 368, սյունակ 1
ԾՈՓՈՐ
I
(փռույգ, ֆրիզ (ճարտարապետական տերմին))
(ճարտարապետական տերմին)
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
կազմված է ծոփ (ծոպ) արմատից՝ -որ վերջածանցով (ըստ Նորայր Բյուզանդացու)
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։