Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«արմ» որոնման արդյունք՝ 2355 բառահոդված
· Էջ 81 / 236
Էջ 282, սյունակ 1
ԺՊԻՏ
(ժմիտ, ժմբիտ)
«քմծիծաղ, ժպիտ»
Ծագումն անհայտ է
Նմանությունը հնդեւրոպական *gʷhemb- «ուրախ ցատկոտել» արմատի հետ պատահական պետք է համարել
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժպտիլ,
ժմտիլ,
ժմբտիլ,
ժպտումն,
ժպտական,
բարեժպիտ
Նոր՝
ժպտալից, ժպտուն
ժպտալից, ժպտուն
Էջ 284, սյունակ 1
ԻԼ
I
(-ոյ)
«իլիկ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *el-
«ծռել»
Աճառյանը դնում է կասկածելիների մեջ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
կիմր.
olwyn «անիվ» (*oleinā)
հ. վ. գ.
lun
լիտվ.
lušis «մոլկի, պահանակ»
հայ.
աղեղն
Մատենագիտություն
Pok. IEW 308;
Աճ. ՀԱԲ 239
Էջ 284, սյունակ 1
ԻԿԱՊԼԻ
(ի կապլի)
««ի նեղի» կամ «ի տեղի» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (թերեւս)
Ի նախդիրով կապակցություն՝ թերեւս կապ- արմատական բաղադրիչով:
Էջ 285, սյունակ 1
ԻՄԱՆԱԼ
«իմանալ, հասկանալ, խորհրդածել, զգալ, կարծել, ենթադրել, հնարել, նիւթել»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *em-
«վերցնել»
Մեյեն (Meillet, MSL 8, 280) բխեցնում է *men- «մտածել» արմատից՝ ի-ով, բայց իմանալ-ի խոնարհումը նման է -ան ածանցով բայերի խոնարհմանը՝ -անամ եւ -ացայ ձեւով, որ ենթադրում է իմ- արմատ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իմանալի,
իմանող,
անիմանալի,
դժուարիմանալի,
իմաստ,
իմաստակ,
իմաստապէս,
իմաստասէր,
իմաստասիրել,
իմաստասիրութիւն,
իմաստաւոր,
իմաստութիւն,
իմաստուն,
անիմաստ,
իմաց,
իմացումն,
իմացութիւն,
իմացուած,
իմացողութիւն,
դժուարիմաց,
անիմաց,
խորհրիմաց,
յառաջիմաց,
լաւիմաց,
իմայ,
անիմայ,
երկիմայ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
emō «գնել, ձեռք բերել»
հ. խոլ.
em «վերցնել, ընդունել»
լիտվ.
imti «վերցնել»
հ. սլ.
imēti «վերցնել, ունենալ» (ըստ Շեֆտելովիցի եւ Պեդերսենի)
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 122, 165;
MSL 280
Էջ 285, սյունակ 1
ԻՄԱՐՄԻՆԵ
(-ի)
(իմարմէն)
«ճակատագիր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. ειμαρμενη
(տառադարձութիւն)
Մատենագիտություն
H. AG 518;
Աճ. ՀԱԲ 242
Էջ 285, սյունակ 1
ԻՆՁ
(-ու)
(ինձ, ինճ, ունձ, ուձ)
«կատուազգի գիշատիչ կենդանի, հովազ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *simgh-
հայ-հնդկական զուգաբանութիւն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ընձենի,
ընձուղտ,
ընձախոտ,
ուղտինձ
Նոր՝
ընձառիւծ, ընձենատուր
ընձառիւծ, ընձենատուր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
sinhá «առյուծ»
Մատենագիտություն
H. AG 450;
Աճ. ՀԱԲ 243
Էջ 286, սյունակ 1
ԻՆՆ
(-ունք (իննունք), -ունց, -ուք (-ամբք), ուշ՝ ինան(ն), յինան)
«ինը»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *enun-
(անմիջական նախաձեւ՝ *eneun, *neun-)
ձեւերի կողքին
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իննամսեայ,
իններորդ,
իննետասան,
իննուտասան,
իննեքեան,
իննհարիւր
Նոր՝
իննամեակ
իննամեակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
náva
ավ.
nava
հուն.
εννέα
գոթ.
niun «9»
Մատենագիտություն
H. AG 450;
Աճ. ՀԱԲ 243-244
Էջ 287, սյունակ 1
ԻՍԿ
(ուշ` -ոյ, -ի, -ից)
«իսկականութիւն, էութիւն, իսկական, իսկ, սակայն, բայց, ապա, ուրեմն, արդ, էլ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *istuo-
հայ-սլաւոնական զուգաբանութիւն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իսկական,
իսկակցութիւն,
իսկոյն,
իսկութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. սլ.
istŭ «իսկական»
ռուս.
истый «իսկական»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 249
Էջ 287, սյունակ 1
ԻՐ
(-ի, -աց)
«իր, բան»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *kʷi-ro-
*kʷi- դերանուանական արմատից
որտեղից` ի-, ինչ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իրագէտ,
իրազեկ,
իրողութիւն,
իրոցել,
յիրարկել,
իրածել,
իրել,
իրաւ,
յիրաւի,
իրատունք,
իրաւացի,
իրաւագէտ,
իրաւախոհ,
անիրաւ,
իրական,
իրականութիւն,
իրապաշտ,
իրաւազուրկ,
իրաւաբան,
իրաւագիտական,
իրաւագիտութիւն
Էջ 288, սյունակ 1
ԻՐԱՆ
(-ի, -աց, ուշ՝ նաեւ -ունք, -անց, -ամբք)
«իրան, մարմնի հիմնամաս, բունք»
Ծագումն անհայտ է
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։