Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«որ» որոնման արդյունք՝ 4475 բառահոդված · Էջ 80 / 448
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 167, սյունակ 1 Էջ 167
ԳՈՅԺ (-ի, -ից) «բոթ, վատ լուր, ողբ, լացուկոծ»
Փոխառություն
Թերեւս փոխառություն իրանական աղբյուրից, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գուժել, գուժկան, գուժումն, գուժխն, գուժատուր, գուժիկ, հրապարակագոյժ, մահագոյժ, աշխարհագոյժ, դառնագոյժ, չարագոյժ
Էջ 167, սյունակ 1 Էջ 167
ԳՈՅՆ (-ոյ, -ի, -ից) «գոյն, ներկ, դալկություն, դեղնախտ, երաժշտական մի խաղ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. gūn
Աղբյուր՝ ավ. gaona
որպես վերջամասնիկ կազմում է ածականի բաղդատական, նոր գրական լեզվում` գերադրական աստիճան. -գոյն ձեւով կազմվել է -պէս-ի արժեքի բառեր` որգոյն «ինչպէս»։ Գտնվում է իրանականից փոխառված գունակ, դժգոյն, հանգոյն, հանգունակ բառերի մեջ, որոնք տրված են առանձին։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գունել, գունաւոր, գունաւորել, գունատ, գունատութիւն, գունեան, գունեղ, գոյնզգոյն, անգոյն, բազմագոյն, այլագոյն, բազմագունի, երկնագոյն, կապուտակագոյն, կարմրագոյն, կանաչագոյն, տգոյն, տգունիլ, գոյնզգոյն, գոյնիկ, որգոյն
Մատենագիտություն
H. AG 128; Աճ. ՀԱԲ 578
Տե՛ս նաեւ
Էջ 167, սյունակ 1 Էջ 167
ԳՈՅՇ (ուշ՝ գուշ) «զգո՛ւյշ, զգուշացի՛ր, գուցե»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. gōš
Աղբյուր՝ պ. gōš
Աղբյուր՝ ավ. gaoša
Աղբյուր՝ հ. պ. gauša
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գուշանալ, գուշուրեայք, զգոյշ, զգուշագոյն, զգուշանալ, զգուշաւոր, անզգոյշ, բազմազգուշակի, հանապազազգոյշ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. gaoš «լսել»
Մատենագիտություն
H. IF 464; Աճ. ՀԱԲ 578
Էջ 167, սյունակ 1 Էջ 167
ԳՈՅՐ «գուրգուրանք, համակրանք»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
այլեւ, թերեւս, բրբ. գուրալ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ողջագուրել, ողջագուրանք, գուրգուրալ, գուրգուրանք, գուրալ
Էջ 168, սյունակ 1 Էջ 168
ԳՈՆԳԻԱՐԻՈՆ «աղքատներին կամ զինվորներին նվիրաբերվող մթերք կամ դրամ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. γογγιάριον < լատ. congiarium
Մատենագիտություն
H. AG 345; Աճ. ՀԱԲ 579
Էջ 168, սյունակ 1 Էջ 168
ԳՈՆՁ (գունձ, գունճ) «խեղանդամ, հաշմանդամ»
Փոխառություն (՞)
Աղբյուր՝ պ. gunj (թերեւս) «սապատավոր»
թերեւս իրանական աղբյուրի՞ց. հմմտ. պ. gunj «սապատավոր» (՞)։ Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 579) սրա հետ միացնում է քրդ. գոնջ(ո) «մեծ, խոշոր» բառը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոնձանալ, գոնճանալ, գոնձութիւն
Մատենագիտություն
Աճառյանը (ՀԱԲ 579)
Էջ 168, սյունակ 1 Էջ 168
ԳՈՇ (գօշ) «քարձ, ցանցառամորուս»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 168, սյունակ 1 Էջ 168
ԳՈՌ II «խրոխտ, հպարտ, ահավոր, սարսափելի»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ սողդ. vure (γwrk) (թերեւս) «խրոխտ, հպարտ, մեծամիտ»
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 580-581) միացնում է գոռ «գոչյուն» բառի հետ։ Կապ ունի՞ արդյոք սրա հետ գոռոզ «խրոխտ, հպարտ, ամբարտավան» բառը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոռալ, գոռական, գոռումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. garkha «ծանր. պատվարժան, ակնածելի»
ավ. geura
հ. հնդկ. gurú «ծանր»
Մատենագիտություն
Ջահ. None; ՀԱԲ 580-581
Էջ 169, սյունակ 1 Էջ 169
ԳՈՌԵՂ (-ոյ) (գոռեխ, գոռեհ, գոռող, գոռոխ) «իշամեղու, վայրի մեղու»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gher- «բնաձայնական արմատ» (անմիջական նախաձեւ՝ *ghor(s)elo-)
բնաձայնական արմատից, որտեղից նաեւ գոռալ. -եղ-ի համար հմմտ. բոռ, բոռեղ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. ghargharāyntē «սուլում է, բզզում է»
մ. վ. գ. grellen «բարկությունից ճչալ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 169, սյունակ 1 Էջ 169
ԳՈՌՈԶ (-ի, -ից, -աց) «հպարտ, խրոխտ, բռնակալ»
Անստույգ (թերեւս)
Թերեւս նույն ծագումն ունի, ինչ գոռ համիմաստ բառը (տե՛ս), որի համար մենք ենթադրել ենք իրանական աղբյուր, սակայն դժվարություն է հարուցում -ոզ-ը, որի բնույթը պարզ չէ. կա բարբառային տկլոզ, որ զուգահեռ ունի տկլոր ձեւի մեջ. խոխոզ «ահավոր, խրոխտ» եւ կոկոզ «մեծամիտ, հպարտ» բառերը, թերեւս կրկնավոր են, եւ նրանց մեջ -ոզ-ը չի առանձնանում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոռոզութիւն, գոռոզանալ, գոռոզաբար, գոռոզասաստ
Տե՛ս նաեւ