Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 955 բառահոդված (էջ 80/96)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 632, սյունակ 1 Էջ 632
ՊԱՐՈՆ «կիլիկյան շրջանի մի տիտղոս, դիմելու քաղաքավարական մի ձեւ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հ. ֆրանս. baron
Մատենագիտություն
H. AG 390; Աճ. ՀԱԲ 65-66
Էջ 635, սյունակ 1 Էջ 635
ՊԵՌԵՔԻ (պեռեքի) «փռված, տարածված»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Եթե ճիշտ ձեւ է պեռեքի-ն (երեսքն լայն պեռեքի), ապա թերեւս կապ ունի պեռեքիլ (< փեռեկիլ) «փռվել, բացվել» բայի հետ:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 75
Էջ 635, սյունակ 1 Էջ 635
ՊԵՏ (-ի, -աց) «պետ, սկիզբ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *pet
փոխատու լեզու՝ իրան. *pet- (*pa-ita-)
Աճառյանը բխեցնում է (ըստ Nyberg-ի) *upaita- ձեւից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պետութիւն, պիտանի, մարդապետ, պիտանութիւն, հայրապետ, պիտոյ, քահանայապետ, պիտակ, հազարապետ, պիտակութիւն, դահճապետ, պիտառ, գաւառապետ, պիտառել, տիեզերապետ, պիտի, պետական, ումպետ, պետականացնել, յումպետս, խմբապետ, յուպետ, հանրապետութիւն, զինչպետ, մեծապետական, զինչպիտութիւն, նահանգապետ, թեպետ, որպետ, չպետք, չպիտոյ, համապիտան, անպիտան, սակաւապետ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
paiti-
մ. պ.
apāyēt
հ. պ.
pati-
պ.
bāyad
«պետք է»
արք.
bēd
մ. պ.
pat
պ.
pet
Մատենագիտություն
H. AG 229; Ջահ. ՀԼՊ 542; Աճ. ՀԱԲ 74; Աճ. ՀԱԲ 79; Ջահ. ՀԼՊ 542
Էջ 636, սյունակ 1 Էջ 636
ՊԵՍ «պես, նման»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *pēs
գործածվում է որպես վերջածանց` իսկապես, խաչապես, զուգապես, վերջապես, քաջապես, ընդհանրապես, այլապես եւ այլն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պեսգունակ, պեսպես, այսպես, այդպես, այնպես, որպես, նույնպես, այսպիսի, այդպիսի, այնպիսի, որպիսի, զինչպիսի, որոյնպես, որպիսութիւն, իսկապես, խաչապես, զուգապես, վերջապես, քաջապես, ընդհանրապես, այլապես
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
paēsa-
«զարդարանք»
հ. հնդկ.
pēsa-
«կերպարանք, ձեւ, գույն»
Մատենագիտություն
H. AG 230; Աճ. ՀԱԲ 79
Տե՛ս նաեւ
Էջ 637, սյունակ 1 Էջ 637
ՊԻՆՉ (պինջ) «պինչ, քթածակ, քթանցք»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
փնչել (-ալ) բայի հետ միասին բնաձայնական կազմություն, որ համաբանությամբ ստացել է երկակի -ուի վերջավորությունը եւ այս ձեւով փոխառվել վրացերենում` pinčwi: Բեյլին (DKS, 236) համարում է իրանական փոխառություն։ Աբաեւը (497) ավելի մոտ է համարում կովկասյան աղբյուրներին։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պնչատ, պնչատել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
pinčwi
փոխառություն հայերենից
ou.
fynj, finj
«քիթ, ծայր»
Էջ 638, սյունակ 1 Էջ 638
ՊԻՐԿ «պիրկ, ամուր»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Անհաւանական են վարկածները ինչպէս հուն. σφίγγω «սեղմել, կապել» բայի (*sphig-ro-> *փիրկ>պիրկ), այնպէս էլ բյուրք. *berk- «ուժ, զօրութիւն» արմատից ծագող ձեւերի հետ ունեցած կապի մասին:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պրկել, պրկումն, պրկոց, պրկանք, ուժգնապիրկ
Էջ 638, սյունակ 1 Էջ 638
ՊԻՒՌԱՍՈՒԴԷՍ (պիւրամուդէս) «բրգաձեւ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. πυραμοειδής
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 86
Էջ 639, սյունակ 1 Էջ 639
ՊԼՈՒՏ «մի թունավոր պտուղ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բառարանային նորակազմություն (Ն. Բյուզանդացի), բայց ի՞նչ ձեւով:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 87
Էջ 640, սյունակ 1 Էջ 640
ՊՆԱԿ (-ի, -աց) «պնակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. πίναξ, πίνακος
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պնակաձեւ, պնակալեզ
Մատենագիտություն
H. AG 373; Աճ. ՀԱԲ 92
Էջ 643, սյունակ 1 Էջ 643
ՊՊԼՈՒԿ (պլպլուկ, պպլութ) «ընձյուղ, բողբոջ, ծիլ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *beu- «ուռչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bul-) *-l- ածականով
Կրկնավոր *պոլ արմատից, որ ծագում է հնդեւրոպական *bul- ձեւից՝ *beu- «ուռչել» արմատից՝ *-l- ածականով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պլպլկել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 105
Տե՛ս նաեւ