Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 189, սյունակ 1
ԴԱՒ
(-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ու)
«չար միտք, չարամտություն, նենգություն, խարդախություն, դարանակալություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ավ. dab-
«խաբել»
փոխատու լեզու՝ պրթ. daβ
«դավ, խաբեություն»
Հյուբշմանը եւ Աճառյանը բուն աղբյուրը չեն հավաստում, բայց համարում են իրանական փոխառություն (պարսկերենից):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դաւել,
դաւանք,
դաւումն,
դաւադիր,
դաւադրութիւն,
ազգադաւ,
եղբայրադաւ
Մատենագիտություն
H. AG 138, 438;
Աճ. ՀԱԲ 641;
Ջահ. ՀԼՊ 523
Էջ 191, սյունակ 1
ԴԵԺՊՈՒՀԻ
««էգ շուն» (այլ մեկնաբանությամբ՝ «էգ ձի, զամբիկ»)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Արդյոք պե՞տք է առանձնացնել իգականիշ -ուհի ածանցը։
Էջ 204, սյունակ 1
ԴՈՒՆՉ
«ռունչ, մռութ, քիթ ու բերան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
թերեւս ընդ-ունչ ձեւից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դնչակալ,
դնչափոկ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 656
Էջ 206, սյունակ 1
ԴՐԱՇ
(դրոշ), -ու, -ի, -ից
«դրոշ, դրոշակ, մի զորամաս. կպարճան, կուռք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ավ. drafša
փոխատու լեզու՝ մ. պ. drafš
փոխատու լեզու՝ պ. drafš
«կուռք» իմաստով՝ դրաշել, դրաշած, դրաշուած, քարադրաշ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դրաշակիր,
դրովշակիր,
խաչադրաշ,
աղաւնադրաշ,
դրոշազարդ,
դրոշախօսութիւն,
դրաշել,
դրաշած,
դրաշուած,
քարադրաշ
Մատենագիտություն
H. AG None
Էջ 214, սյունակ 1
ԵՂԵԳՆ
(-ան, -ունք)
«եղեգ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el-
«գույնանիշ արմատից»
որից նաեւ՝ եղելին, այլեւ, հավանաբար, եղեզ, եղերդ(ն):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղեգնեայ,
եղեգնաբնակ,
եղեգնախառն,
եղեգնուտ,
եղեգնիկ,
խունկեղեգն,
շաքարեղեգ
Էջ 215, սյունակ 1
ԵՂՄՈՆԻ
(էլմոնի)
(եղմունի, ելոմոնի, եղմոնայ, եղմոնաս, եղմոնի փեղմոնի, փեղմոնի եղմոնի)
«այսինչ (եւ) այնինչ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ελμωνί
փոխատու լեզու՝ եբր. almōnī palmōnī
ԲՀ-ում տարբեր ձեւերի աղավաղումով ստեղծվել են առանձին բառաձեւեր՝ երբեմն տարբեր մեկնությամբ։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 21
Տե՛ս նաեւ
Էջ 215, սյունակ 1
ԵՂՈՒԿ
«խեղճ, թշվառ, ողորմելի, ավա՜ղ, ափսո՜ս, վա՜յ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el-
«բնաձայնական»
-ուկ վերջածանցով
Աճառյանը բխեցնում է *leug’- «կոտրել, բեկանել» արմատից, բայց սրանից կա բնականոն լույծ-ը (լուծանել)։ *leug’-ի կողքին *leug- ձեւի առանձնացումը հարցը չի լուծում, որովհետեւ հայերենում *g-ն *u-ից հետո նույնպես պիտի փոխվեր ծ-ի։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղկություն,
եղկելի,
եղկել,
եղկանք,
եղուկել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ολολυγή
«ճիչ, ողբ»
հուն.
ελεγος
«եղերերգ»
հուն.
ελεος
«կարեկցություն, խղճահարություն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 22;
Ջահ. ՀԼՊ 136
Էջ 215, սյունակ 1
ԵՂՈՒՆԳՆ
ան, -ունք
(-ունկն, ուշ` ղունգն, ղնգունք, ըղունկն, ըղնկունք)
«եղունգ, թերիչ, հատիչ, եղնգաքար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *nogh-
(անմիջական նախաձեւ՝ *longh-, *ongh- / nogh-)
*ongh-li- ձեւի կողքին
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղնգաբերան,
եղնգաքար,
եղեգնաքար,
եղենգնաքար,
եղնգնեայ,
լայնեղունգն,
սարդեղունգն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
nakhá-
հուն.
όνυξ
լատ.
unguis
հ. վ. գ.
nagal
լիտվ.
nagas
ռուս.
ноготь
«եղունգ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 22-23;
Ջահ. ՀԼՊ 141
Էջ 218, սյունակ 1
ԵՊԻՍԿՈՊՈՍ
(եպիսկապոս, եպիսկովպոս), -ի, -ից, -աց, հգն. -ունք
«եպիսկոպոս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἐπίσκοπος
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եպիսկոպոսութիւն,
եպիսկոպոսանոց,
եպիսկոպոսապետ,
եպիսկոպոսարան,
յառաջեպիսկոպոս,
չեպիսկոպոս
Մատենագիտություն
H. AG 248;
Աճ. ՀԱԲ 29
Տե՛ս նաեւ
Էջ 218, սյունակ 1
ԵՌ(Ի)Ե(Ւ)Ս
(երեւս, երեփս), -ունք
«երեց, քահանա»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἱερεύς
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 32
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։