Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 219 բառահոդված (էջ 8/22)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 272, սյունակ 1 Էջ 272
ԹՈՐ I «հոսում, հոսք, հոսանք, կաթում, արցունք, աչքի ճպուռ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ter- «անմաքուր հեղուկ»
«անմաքուր հեղուկ» արմատից, որտեղից նաեւ՝ թրիք, թուրմ, թարախ, թուրջ, թոռ «թաց, խոնավ»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թորել, թորթորել, թորթորումն, արիւնաթոր, արտասուաթոր, մշտաթոր, արտաթորիլ, ցողաթորիլ, թորակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նորվ.
stor
«քայքայում, նեխում»
բուլղ.
toro
«գոմաղբ, թրիք»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1031
Էջ 276, սյունակ 1 Էջ 276
ԹՈՒՐՋ «թրջում, թրջոց»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ter- «անմաքուր հեղուկ» (անմիջական նախաձեւ՝ *tōrg'hio-)
որտեղից՝ հայ. թոր, թուրմ, թարախ, թրիք: Հայերենը ցույց է տալիս հնդեւրոպական արմատի ավելի լայն «հեղուկ» իմաստը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թրջած, թրջել, թրջոց, անթրիջ
Էջ 277, սյունակ 1 Էջ 277
ԹՐԵԼ «ալյուր շաղախել, խմոր անել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ter- «անմաքուր հեղուկ» (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)ter-)
արմատից, որտեղից նաեւ թոր(ել), թուրմ, թուրջ (տե՛ս):
Տե՛ս նաեւ
Էջ 277, սյունակ 1 Էջ 277
ԹՐԻՔ (-ի, -աց) «թրիք, կղկղանք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ter- «անմաքուր հեղուկ» (անմիջական նախաձեւ՝ *trēk- < *(s)ter-)
արմատից, որտեղից նաեւ՝ թարախ, թոր, թուրմ, թուրջ.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թրքաժողով, թրքանալ, թրքած, թրքել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
բուլղ.
toro
«գոմաղբ»
լատ.
stercus
«գոմաղբ. կղկղանք»
Մատենագիտություն
Աճառյանը (ՀԱԲ 215
Տե՛ս նաեւ
Էջ 277, սյունակ 1 Էջ 277
ԹՐՈՂԱԿ «թշվառ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *ter- «տրորել»
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *ter- «տրորել» արմատի հետ, որտեղից հ. իռլ. trōg, truak «թշվառ, դժբախտ», մ. բրետ. tru «թշվառ»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թրողակութիւն, թրողականութիւն, թրակողութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իռլ.
trōg
«թշվառ, դժբախտ»
հ. իռլ.
truak
«թշվառ, դժբախտ»
մ. բրետ.
tru
«թշվառ»
Էջ 279, սյունակ 1 Էջ 279
ԺԱՄ (-ու, մյուս հոլովները՝ -ի, -աց) «մեկ ժամ, եկեղեցական ժամասացություն, եկեղեցի, ժամանակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական žamān
Առանձնացված է իրանական žamān ձեւից՝ -ān եւ հայ. -ան ածանցների բաղարկմամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժամաբաշխ, ժամադէտ, ժամադիր, ժամադրել, ժամակալ, ժամալար, ժամապահ, ժամակոչ, ժամագիրք, ժամակարգութիւն, ժամատուն, ժամատեղի, յայնժամ, ցայնժամ, յորժամ, առժամայն, նոյնժամայն, գիշերաժամ, տարաժամ, դատարկաժամ, բարեժամ, ապաժամեան, ժամանց, ժամագործ, ժամացոյց, ժամասացութիւն, ժամասէր, ժամասիրութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 223
Տե՛ս նաեւ
Էջ 280, սյունակ 1 Էջ 280
ԺԱՅԹ «խայթուած տեղի ուռուցք»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
Թերեւս սրանից են -տ- աճականով կազմուած ժայթքել (ժայտքել), ժայթքումն ձեւերը: Թերեւս բնաձայն-պատկերաւոր կազմութիւն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժայթքել, ժայտքել, ժայթքումն
Էջ 284, սյունակ 1 Էջ 284
ԻԿԱՊԼԻ (ի կապլի) ««ի նեղի» կամ «ի տեղի» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն ()
Ի նախդիրով կապակցություն՝ թերեւս կապ- արմատական բաղադրիչով:
Էջ 287, սյունակ 1 Էջ 287
ԻՐ (-ի, -աց) «իր, բան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kʷi-ro- *kʷi- դերանուանական արմատից
որտեղից` ի-, ինչ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իրագէտ, իրազեկ, իրողութիւն, իրոցել, յիրարկել, իրածել, իրել, իրաւ, յիրաւի, իրատունք, իրաւացի, իրաւագէտ, իրաւախոհ, անիրաւ, իրական, իրականութիւն, իրապաշտ, իրաւազուրկ, իրաւաբան, իրաւագիտական, իրաւագիտութիւն
Էջ 288, սյունակ 1 Էջ 288
ԻՒՂ (-ոյ) (ետղ, եդ, -ու, բցռ. յեղոյն) «յուղ, մեռոն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
որտեղից նաեւ հուն. έλαιον «ձեթ», έλαια «ձիթենի»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իւղագործ, իւղաթուրմ, իւղել, իւղիկ, իւղեփեաց, եղաման, եղարկել, եղենի, իւղաներկ, իւղանկար, իւղանկարիչ
Մատենագիտություն
H. AG 393; Աճ. ՀԱԲ 252