Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 454, սյունակ 1
ՀԱՎԱՏ
-ոյ
(աւատ)
«հավատ, կրոն, հավատարմություն, վստահություն, ստուգություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ խոտա-սակ. hot
«կարողանալ, ի վիճակի լինել»
փոխատու լեզու՝ սողդ. awat
«հավատ»
հմմտ. խոտա-սակ. hot «կարողանալ, ի վիճակի լինել» (<*fra-vat-), սողդ. awat «հավատ»: - Bailey, DKS 1, 498: Ջահուկյանը նախապես ենթադրել է բնիկ հնդեւրոպական ծագում՝ *hau-` *au- «զգալ, հասկանալ» արմատից, բայց հետո (ՊԲՀ 1995) հանգում է իրանական ծագման վարկածին:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաւատաւոր,
հաւատարիմ,
հաւատարմութիւն,
առհաւատչեայ,
անհաւատ,
թերահաւատ,
ճշմարտահաւատ,
միահաւատ,
դիւրահաւատ,
հաւատաբնակական,
հաւատաքննութիւն,
հաւատուրաց,
հաւատալ,
չաւատալ,
չաւատալի,
աւատապետ,
աւատական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
խոտա-սակ.
hot
«կարողանալ, ի վիճակի լինել»
<*fra-vat-
սողդ.
awat
«հավատ»
Մատենագիտություն
Bailey, DKS 498
Էջ 454, սյունակ 1
ՀԱՏ
I
(հօտ)
«հոտ, ոչխարների կամ ուրիշ կենդանիների խումբ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pā-
«սնել, արածեցնել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաւտապետութիւն,
հաւտարած,
հաւտերեց,
հաւտաժողով,
հաւտարան,
հօտաղ
Էջ 468, սյունակ 1
ՀՈՒՊ
(-ոյ, ուշ` -ի, -ից)
«մոտ, կից, սեղմ, անմիջապես»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ub-
«սեղմել»
Աճառյանը, (ՀԱԲ 3, 124) առանձնացնում է հնից եկող հուպ «մոտ» եւ հուպ «սեղմում, սեղմելը» արմատները եւ երկրորդն է համեմատում հ. հնդկ. ubjάti ձեւի հետ, իսկ առաջինը համեմատում է լատ. sub «տակ, մոտ» բառի հետ, որ ծագում է *sub- ձեւից: Հնարավոր է երկու ձեւերի բաղարկում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հպիլ,
հպաբար,
հպատուր,
հպելիք,
դիւրահուպ,
երկրահուպ,
վաղահուպ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ubjάti
«ցած է սեղմում»
լիտվ.
ūbyti
«շտապեցնել»
Մատենագիտություն
Աճառյան (ՀԱԲ) 124
Էջ 471, սյունակ 1
ՀՐԵՇՏԱԿ
(-ի, -աց)
(հրշտակ, հրիշտակ)
«սուրհանդակ, պատգամավոր, առաքյալ, կանխանշան, հրեշտակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *frēštak
հմմտ. պրթ. frēštak, մ. պ. frēštak ավ. fraēštak
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հրեշտակութիւն,
հրեշտակարէն,
հրեշտակապետ,
հրեշտապետ,
հրեշտակագնաց,
զուգահրեշտակ,
համահրեշտակ
Մատենագիտություն
H. AG 184;
Աճ. ՀԱԲ 135
Էջ 489, սյունակ 1
ՃԱՊՈՒԿ
«շտապ, արագ, ճկուն, ծռմռվող»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. čāpuk
փոխատու լեզու՝ պ. čāpuk
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճապկիլ,
ճապկտիլ,
ճապկտուիլ
Մատենագիտություն
H. AG 187;
Աճ. ՀԱԲ 188
Էջ 492, սյունակ 1
ՃԵՊ
(-ո, -ի-ա)
«շտապում, աճապարանք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *čap
հմմտ. մ. պ. čapuk (> հայ. ճապուկ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճեպել,
ճեպեցուցանել,
ճեպընթաց,
հապճեպ,
հապճեպել,
արագաճեպ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 197;
Ջահ. ՀԼՊ 533
Էջ 493, սյունակ 1
ՃԻՇԴ
(-ի)
(ճիշտ)
«ուղիղ, ճշգրիտ չափով, ճիշտ, ճշմարիտ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճշդիւ,
ճշդել,
ճշդութիւն,
ճշտել,
ճշտապահութիւն,
անճշտապահ
Էջ 494, սյունակ 1
ՃԿՈՒՌ
-ու, -ով
«կացին, տապար»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Նման է սակուր բառին, բայց ինչպիսի՞ն է փոխյարաբերութիւնը։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 495, սյունակ 1
ՃՇԳՐԻՏ
(-ի)
«ճիշտ, ստոյգ, հաւաստի»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կապ ունի՞ ճիշտ բառի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճշգրտել,
ճշգրտեցուցանել,
ճշգրտապէս
Էջ 495, սյունակ 1
ՃՇՄԱՐԻՏ
(-ի, -ի-ա)
«ճիշտ, ստոյգ, հաւաստի»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճշմարտել,
ճշմարտապատում,
ճշմարտանման
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։