Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 450, սյունակ 1
ՀԱՐԱՒ
(-ոյ)
«հարավ, հարավակողմ, հարավային քամի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *per-
«առաջ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *perə-uo-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հարաւային,
հարաւակողմ,
հարաւակոյս,
հարաւացոյց,
արեւելահարաւ,
արեւմտահարաւ,
հարաւ-արեւելք,
հարաւ-արեւմուտք,
հարաւահայաց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
paurva-
«առաջին, հարավային»
Էջ 463, սյունակ 1
ՀՆԱՐՄՆԵԼ
«՞»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
առաջին մասում կարելի է առանձնացնել հնար բաղադրիչը
Էջ 468, սյունակ 1
ՀՈՒՊ
(-ոյ, ուշ` -ի, -ից)
«մոտ, կից, սեղմ, անմիջապես»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ub-
«սեղմել»
Աճառյանը, (ՀԱԲ 3, 124) առանձնացնում է հնից եկող հուպ «մոտ» եւ հուպ «սեղմում, սեղմելը» արմատները եւ երկրորդն է համեմատում հ. հնդկ. ubjάti ձեւի հետ, իսկ առաջինը համեմատում է լատ. sub «տակ, մոտ» բառի հետ, որ ծագում է *sub- ձեւից: Հնարավոր է երկու ձեւերի բաղարկում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հպիլ,
հպաբար,
հպատուր,
հպելիք,
դիւրահուպ,
երկրահուպ,
վաղահուպ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ubjάti
«ցած է սեղմում»
լիտվ.
ūbyti
«շտապեցնել»
Մատենագիտություն
Աճառյան (ՀԱԲ) 124
Էջ 468, սյունակ 1
ՀՈՒՍԿ
«ամենավերջին, ամենահետին, ամենից, ամենա-»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pos-
«անմիջապես, մոտ, հետեւում, հետո»
(անմիջական նախաձեւ՝ *post-uo- կամ *post-ko-)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
post
«հետո»
հ. հնդկ.
paščāt
«հետո, արեւմտյան, ուշ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 125;
Ջահ. ՀԼՊ 144
Էջ 472, սյունակ 1
ՀՐՈՏ
(հրորտ)
«հավելյալ (վերջին) ամիս»
(տոմարական)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *frart (fravart)
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ *frart (fravart):
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ.
fravartīkan
«ավելյաց (ամիս)»
Էջ 488, սյունակ 1
ՃԱՆԴԱՆ
(ճանդալ, չանդան)
«սանդալ (բույս), սանդալենի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. čandān
ճ-ն ցոյց է տալիս, որ փոխառութիւնն աւելի վաղ է կատարուել, հաւանաբար միջին շրջանում, իսկ չանդան ձեւը աւելի ուշ՝ նոր պարսկերէնից
Մատենագիտություն
H. AG 187;
Աճ. ՀԱԲ 183
Էջ 507, սյունակ 1
ՄԱՆԴԻԿ
(մանդ, մանդի, մանտի)
«երկականի պայուսակ, խուրջին»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական? mandiki
Սակայն ավելի հավանական է հայ. եւ վրաց. բառերը փոխառյալ համարել մի երրորդ (իրանական՞) աղբյուրից։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
—
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 252
Էջ 513, սյունակ 1
ՄԱՏԻՏԵՂ
«հավկլտենի (բույս)»
Ստուգաբանություն ()
հ.-ե. արմատ՝ *mad-
Կազմված է մատի եւ դեղ բաղադրիչներից՝ վերջինիս դ>տ առնմանական խլացմամբ. մատի-ն կարող է ծագել հնդեւրոպական *mad- արմատից
Էջ 525, սյունակ 1
ՄԷՋ
-ոյ, ուշ նաեւ՝ -ի, -աց
«մեջ, մեջք, կես, արգանդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *me(i)dhio-
«միջին»
հիմքից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
միջամուխ,
միջամուտ,
միջապատ,
միջավայր,
միջատ,
միջին,
միջնանիւ,
միջնաշխարհ,
միջնորդ,
միջոց,
միջնաբերդ,
միջագետք,
բերդամէջ,
բանակամէջ,
թիկնամէջք,
երկնամիջուկ,
գետամէջք,
աշխարհամէջ,
փողոցամէջ,
քաղաքամէջ,
միջազգային,
միջամասնիկ,
միջամասնիկաւոր,
միջամտել,
միջամտութիւն,
միջանկեալ,
միջանցք,
միջարկութիւն,
միջնադար,
միջնորդաբար,
անմիջական,
անմիջապէս,
ընդմիջում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
mádhyas
հուն.
mésos
լատ.
medius
գոթ.
midjis
Մատենագիտություն
H. AG 474;
Աճ. ՀԱԲ 313
Էջ 539, սյունակ 1
ՄՈՒՆՁ
I
«խոսք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mun-
«բնաձայնական արմատ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *munkio-)
Աճառյանը ՀԱԲ (3, 359) համարում է բնաձայնական կազմություն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մնջել,
մնջին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
múnjati
«ձայն է արձակում»
հուն.
mukáomai
«բառաչել, մռնչալ, որոտալ»
ռուս.
мычать
«բառաչել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 359
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։