Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 111, սյունակ 1
ԲԱԶՈՒՄ
(-ի, -աց)
«շատ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *bhng'hu-
փոխատու լեզու՝ իրան. *bazum
հունարենի ազդեցությամբ գործածված է որպես գերադրականին համազոր ձեւակազմիչ. թեեւ հնարավոր էր նաեւ անմիջական զարգացում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բազմատար,
բազմագույն,
բազմադիմի,
բազմազար,
բազմաժամանակեայ,
բազմաժողով,
բազմահմուտ,
բազմանալ,
բազմատր,
բազմութիւն,
բազմաբովանդակ,
բազմալեզուեան,
բազմակողմանի,
բազմահատոր,
բազմանիստ,
բազմապատիկ,
բազմավանկ
Մատենագիտություն
H. AG 426;
Աճ. ՀԱԲ 378
Էջ 111, սյունակ 1
ԲԱԶՊԱՆ
«պատարագչի թեւնոց, ձեռնոց»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *bāzu-pan
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
բազուկ
<իրան.
հայ.
-պան
Մատենագիտություն
H. AG 114;
Աճ. ՀԱԲ 379
Էջ 113, սյունակ 1
ԲԱԽՏ
I
(-ի, -ից)
(բաղդ, բաստ)
«պատահմունք, պատահար, հաջողություն, ճակատագիր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ավ. baxta
փոխատու լեզու՝ մ. պ. baxt
փոխատու լեզու՝ պ. baxt
իրանական աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բախտաբաշխ,
բախտանոց,
բախտաւոր,
բարեբախտ,
չարաբախտ,
վատաբախտ,
լիաբախտիկ,
ծննդաբախտ,
երկնաբախտիկ,
անբախտ,
բաստայեղծ,
բարեբաստ,
բարեբաստիկ,
չարաբաստ,
վատաբաստ,
բախտախնդիր,
բախտախնդրութիւն,
բախտագուշակ,
բախտակից,
ապարախտ,
դժբախտ,
դժբախտաբար,
դժբախտութիւն,
տարաբախտ,
տարաբախտաբար
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 391
Տե՛ս նաեւ
Էջ 113, սյունակ 1
ԲԱԽՏ
II
(իգն. -երք)
(բաղտերք)
«թակարդի կապ, թակարդ, որոգայթ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Կապ ունի՞ բախտ «պատահմունք, ճակատագիր» բառի հետ:
Էջ 113, սյունակ 1
ԲԱԿ
(-ի, -աց)
«տան բակ, գավիթ, փարախ, արեգակի կամ լուսնի ծիր, արեւագունդ, միջաստղային տարածություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ վրաց. baki
«փարախ»
սակայն պարզ չէ սրա հարաբերութիւնը վրաց. baga «մսուր», ճան. boga «փարախ» բառերի հետ, որոնք պատկանում են վրացականյան *baga արմատին: Քիչ հաւանական է բառի հնդեւրոպական ծագումը (*bhag- «բաժին հանել» եւ *bhe(n)g- (> հայ. բեկ-անել) արմատները իմաստով հեռու են):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բակաձեւ,
բականել,
բակարգել,
ներբակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
baga
«մսուր»
ճան.
boga
«փարախ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 391
Էջ 114, սյունակ 1
ԲԱՂ
I
«կից, հար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhendh-
«կապել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhendh-la-)
ածանցյալ ձեւ
Բաղ-ը գործածված է հատկապես հունաբան հեղինակների երկերում որպես նախածանց՝ փադ-ին զուգահեռ: Ծագումը չի պարզված: Մնացած վարկածներն ավելի անհավանական են. 1. բաղեղն-ի եւ հնդեւրոպական *bhel-eno- (թունավոր խոտերի նշանակում) հիմքի նմանությունը պատահական է: 2. բաղ-ի եւ փադ-ի նույնացումը որպես բարբառային հնագույն տարբերակներ կասկածելի է. պատահական պետք է համարել նմանությունը բյուրք. bār «կապել» արմատի հետ, եթե նկատի առնենք, որ հայ դ-ն նախապես ձայնորդային հնչում է ունեցել:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բաղայք,
բաղել,
բաղբաղայք,
բաղաբաղել,
բաղբաղանք,
բաղբաղել,
անբաղայ,
անբաղայապես,
անբաղապես,
անբաղադայ,
կողբաղ,
բաղեղն,
բաղել,
բառեղ,
բարեխ,
զբաղիլ,
սբաղիլ,
զբաղնուլ,
զբաղանք,
զբաղասեր,
զբաղկոտ,
ընդզբաղիլ,
անզբաղապես,
բազմազբաղ,
զբաղայեղ
Էջ 114, սյունակ 1
ԲԱՂԱԿՏԻ
«պատերազմ, կռիվ, կազմ»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Ծագումն անհայտ է
Էջ 116, սյունակ 1
ԲԱՅՑ
«բայց, սակայն միայն», բայց ի «բացի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *b(h)e(g'h)-
«բացի»
բաղարկությո՞ւն
Հավանաբար կապված է բաց (բաց ի, ի բաց) ձեւի հետ, բայց հնչյունական համապատասխանութիւնը չի բացատրված։ Կապ ունի՞ արդյոք հնդեւրոպական *b(h)e(g'h)- «բացի» նախաձեւի հետ (բաղարկությո՞ւն)։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 117, սյունակ 1
ԲԱՆԳՆ
(բանկն)
«առասպել, հեքիաթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhā-
«խօսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhōn-ō-, *bh-en-)
հայ - գերմանական զուգաբանութիւն ըստ կազմութեան. բուն *bhā- ձեւից են հայ. բայ, բան, բառ, բամ, լատ. fabula «լուր, ասելոյթ, զրոյց, պատմուածք, աւանդութիւն, հեքիաթ, առակ, հնարանք», *bh-en- ձեւից՝ հ. հնդկ. bhāṇati «խօսում է»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բանկնարկեմ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
h. v. germ.
bannan
«հրամայել, կարգադրել, օրէնքից դուրս յայտարարել»
h. angl.
bannan
«դատի կանչել, հրամայել»
h. isl.
banna
«արգելել»
Էջ 118, սյունակ 1
ԲԱՌԵՂ
«պատատուկ դաշտային»
(բարբառային)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhar-
«ցցված բան»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhar-s-, *bhor-s-, *bhr-s-)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *bhar-s-, այլեւ՝ *bhor-s-, *bhr-s- (*bhar- «ցցված բան») արմատից:
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։