Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 799, սյունակ 1
ԱՍՏԻ
(-աստ(ի))
«ածեալ, ուղարկուած, հղուած, ծառայ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ag’-
«քշել, տանել, վարել, առաջնորդել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *-ag’-to (*-ag’-tiyo-))
*g’ > ծ > ս փոփոխութեամբ *t-ի մօտ
ածել; ընդ որում ի-ն հետագայ յաւելում է. բառացի նշանակել է «ածեալ, ուղարկուած, հղուած, ծառայ»։ Յայտնի չէ, կապ ունի՞ արդեօք հաւաստի-ի -աստի-ի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նաւաստ(ի)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἄκτος
լատ.
actus
Տե՛ս նաեւ
Էջ 801, սյունակ 1
-ԱՒԹ
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ti-
ածանց
Անկասկած, -թ- տարրը ծագում է հ.-ե. *-ti- ածանցից, բայց -աւ-ի ծագման հարցը միանշանակ լուծում չունի. այն կարող է գալ *-au-ից (Մէյե. հմմտ. *-eu-ti > -ոյթ), *-ap-ից (Շարպանտիէ. հմմտ. հ.հնդկ. jñapti «իմացութիւն») կամ *-ak-ից (Գորդել որ ենթադրում է *-ak-ye- > աչ- եւ *-ak-ti- > -աւթ անցումներ). հնարաւոր է նաեւ ւ-ի նոյնպիսի յաւելում, ինչպէս յատանեմ- յաւտ տիպի դէպքում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծանաւթ,
այլեւ,
թերեւս,
աղաւթ-ք,
ամաւթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ.հնդկ.
jñapti
«իմացութիւն»
Մատենագիտություն
Մէյե. None;
Շարպանտիէ None;
Գորդել None
Տե՛ս նաեւ
Էջ 810, սյունակ 1
-ՈՐԴ
«ավելորդ, լծորդ, կցորդ, մնացորդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *-dhro-
«գործողության միջոց, գործիք»
(անմիջական նախաձեւ՝ *-u-)
նախորդող *-u-ով
Հավանաբար ծագում է հ.-ե. *-dhro- ածանցից՝ նախորդող *-u-ով. հ.-ե. այս ածանցը ցույց է տալիս գործողության միջոց, գործիք, բայց հետո հայերենում ընդլայնել է իր գործառության շրջանակները՝ անձերի դեպքում նշանակելով անձերի անուններ (անդորդ, սայլորդ եւ այլն), թվականների դեպքում նախորդ -ր-ի (տե՛ս) հետ միասին՝ կարգ (երկրորդ, երրորդ, չորրորդ եւ այլն)։ այս վարկածը առանձնապես հավանական կլինի, եթե ճիշտ է Բ․ Օլսենը, որ կոկորդ-ը բխեցնում է *gʷo-gʷor-tro- (*-tro-ն *-dhro-ի տարբերակն է)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ավելորդ,
լծորդ,
կցորդ,
մնացորդ,
անդորդ,
սայլորդ,
երկրորդ,
երրորդ,
չորրորդ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 812, սյունակ 1
-ՈՒՆԱԿ
«բնակունակ, լուսունակ, մերձունակ, նմանունակ, պարզունակ, վարժունակ, քառունակ, քրիստոսունակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. -nāk
Ինչպէս ցոյց է տալիս կենսունակ բառը, -ունակ ածանցակերպը ծագում է ունակ «ունեցող» ածականից (ունիմ բայից. հմմտ. եւ ընդունակ): նկատի ունենալով -ունակ-ով իրանական հիմքերի նշանակալից թիւը՝ թերեւս կարելի է ենթադրել միջին իրանական ածանցակազմ -nāk ածանցի հետ բաղարկութիւն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բնակունակ,
լուսունակ,
մերձունակ,
նմանունակ,
պարզունակ,
վարժունակ,
քառունակ,
քրիստոսունակ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։