Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 404, սյունակ 1
ԿԻՃ
«կծել, քոր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gig-՛
«կծել, խայթել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *geig-՛)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կծանել,
կծել,
կծատել,
կծու,
կծ(ու)ութիւն,
կծուակն,
կծուագին,
կծուահամ,
կծուել,
ջերմակծիծ,
բոցակծիծ,
կսկիծ,
կծկիծ,
կսկծիլ,
կսկծական,
կսկծակիծ,
շատակսկիծ,
դառնակսկիծ,
զկծիլ,
զկծանք,
կծմթել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
օս.
angezum
«խմորվել»
հ. իռլ.
gēr
«սուր, կծու, թթու»
(*gig-ro-)
լիտվ.
gìžti
«թթվել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 356;
Ջահ. ՀԼՊ 124
Էջ 411, սյունակ 1
ԿՂՈՒՌ
«մորթինանման մի բույս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gel-
«գնդ(վել)»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gēlbh-)
*-b(h) ածականով
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *gel- «գնդ(վել)» արմատի հետ՝ *-b(h) ածականով (*gēlbh- կղպ-՞):
Էջ 413, սյունակ 1
ԿՈՁԵՌ(Ն)
«անչափահաս մանուկ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 613-614) կոզոն «ուղտի ձագ» բառի հետ միասին ծագած է համարում ակկադերենից՝ ենթադրելով այն արաբ. jazūr «մորթելու ուղտ» բառի (ըստ Աճառյանի՝ «ուղտ կամ ուղտի ձագ») հիման վրա, որ ծագում է jzr «մորթել, սպանել» արմատից։ Անհավանական է։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 613-614
Էջ 414, սյունակ 1
ԿՈԶՈՒԿ
«մորմ քաղցրադառն»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
կեղծ բառ՝ հանված խոզուկ բառի ձեռագրական տարբերակից, որ ստացվել է հուն. ստրիճ «մի տեսակ ոգի» բառի հայ. ստրկոս գրության στρύχνος մեկնաբանությունից
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 613
Էջ 415, սյունակ 1
ԿՈԿՈՎ
I
(-անք)
(բրբ. կոկլվին)
«ամորձի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել, կամար կազմել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gou-)
*-g- աճականով ձեւերը (*gu-g-)
Կրկնավոր կազմություն՝ հնդեւրոպական *gou-ից՝ *geu- «ծռել, կամար կազմել» արմատից: հմմտ. *-g- աճականով ձեւերը (*gu-g-)՝ մ. վ. գերմ. kugel(e), գերմ. kugel «գնդակ», նորվ. kjuka «գունձ», լիտվ. gùgà «կոճակ, սապատ, բլուր», ռուս. гугля «ուռուցք, ելունդ, խույլ»:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. վ. գերմ.
kugel(e)
գերմ.
kugel
«գնդակ»
նորվ.
kjuka
«գունձ»
լիտվ.
gùgà
«կոճակ, սապատ, բլուր»
ռուս.
гугля
«ուռուցք, ելունդ, խույլ»
Էջ 416, սյունակ 1
ԿՈՂԿՈՂԻԼ
«բարձրաձայն լալ, ողբալ, մղկտալ, մորմոքվել, ցավագինորեն նայել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gal-
«կանչել, ճչալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gal-/*gol-)
ձայնավորմամբ տարբեր
Կրկնավոր կազմություն՝ թերեւս հնդեւրոպական *gal- «կանչել, ճչալ» արմատին մոտ (ձայնավորմամբ տարբեր) *gal-/*gol- տիպի մի արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. սլավ.
glagolati
«խոսել»
ռուս.
гологолить
«շաղակրատել»
հ. անգլ.
klack
«բարձրաձայն շաղակրատել»
ավ.
gərəzaiti
«գանգատվում է, ողբում է, հեծեծում է»
հ. վ. գ.
klaga
«գանգատ»
մ. իռլ.
glām
«ճիչ, անեծք»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 417, սյունակ 1
ԿՈՂՈՎ
(կողոփ, կողոբ), -ոյ
«կողով, խմորագնդիկ, գնդիկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gel-
«գնդ(վ)ել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *golob(h)-)
ձեւից, որ ծագում է *gel- «գնդ(վ)ել» արմատից
բնիկ հնդեւրոպական՝ *golob(h)- *gelb(h)-, *glb(h)- «սեղմել» ձեւից, որ ծագում է *gel- «գնդ(վ)ել» արմատից։ Աճառեանը (ՀԱԲ 2, 623) բխեցնում է «ասորական անծանօթ մի բարբառից»՝ բերելով եբր. kəluw «պտղակողով», ասոր. kullāšā, արաբ. gilf «կողով» զուգահեռները։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
globus
«գունդ, խումբ, հրոսախումբ»
հ. վ. գ.
klāftra
ն. գ.
klafter
«տարածուած ձեռքերի ընդգրկման չափ, սաժեն»
շվեյց.
chlupfel
«խուրձ»
լիտվ.
glėbti
«գրկել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 623
Էջ 419, սյունակ 1
ԿՈՆՔԵՂ
(կոնքել, կոնքիլ, կոնքիղոս, կոնքիլոս, կոնքելոս)
«ծիրանաբեր խեցեմորթ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. κογχύλη
Մատենագիտություն
H. AG 359;
Աճ. ՀԱԲ 633
Էջ 420, սյունակ 1
ԿՈՌ
III
«հարկադիր աշխատանք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gᵘer-
«ծանր»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gᵘor-s-)
որտեղից նաեւ հայ. կրել (կիր-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոռավար,
մորեխակոռ,
կոռութ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
կրել (կիր-)
Տե՛ս նաեւ
Էջ 427, սյունակ 1
ԿՈՒՆՁՆ
-ան (կունձն, կունձ, բրբ. կունձդ)
(բրբ. կունձ «կոյտ, դեզ», կունձալ «գունձ» եւ «խմորի գունդ», կունծի «կանեփի ցողուն»)
«գունձ, հողակոշտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geng-/*gong-
«գունդ, գունձ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gong'- կամ *gong'o-)
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 589) միացնում է գունձն նույնիմաստ բառի հետ, բայց պետք է ենթադրել տարբեր ծագման երկու ձեւերի բաղարկություն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կունձնուտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γογγύλις, γογγύλη
«շաղգամ»
հ. իսլ.
kokkr
«գունդ»
լիտվ.
gùnga
«կուզ, գունդ, գունձ»
հ. պրուս.
gunsix
«կոնդոմ»
ռուս.
гуз
«թռչնի հետույք»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 589
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։