Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 85 բառահոդված (էջ 8/9)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 634, սյունակ 1 Էջ 634
ՊԱՐՏԵԼ (ԻԼ) «պարտության մատնել, հաղթել»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. ni-part «մարտ, կռիվ»
փոխատու լեզու՝ խոս.-սակ. purr (pr-nu-) «հաղթել»
Ջահ. ՀԼՊ 541: Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 68) միացնում է պարտ «պարտք» արմատի հետ որպես փոխաբերական գործածություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պարտութիւն, պարտումն, անպարտելի, դիտապարտելի
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 541; Աճ. ՀԱԲ 68
Տե՛ս նաեւ
Էջ 636, սյունակ 1 Էջ 636
ՊԻՃԱԿ (բ. պիծեկ, պուծեկ) «պիծակ» (կենդանաբանություն)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *bhei- «մեղու»
հ.-ե. արմատ՝ *(s)p(h)ēi- «սուր, սուր փայտ»
Որեւէ հարաբերություն ունի՞ հնդեւրոպական *bhei- «մեղու» կամ *(s)p(h)ēi- «սուր, սուր փայտ» արմատների հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պիծակահար, պիծակխոտ, ճպաղիծակ
Էջ 637, սյունակ 1 Էջ 637
ՊԻՇ «հառած, սեւեռուն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ աբխ. a-pšra «նայել»
փոխատու լեզու՝ աբազ. (a)pšra «նայել»
արեւմտակովկասյան աղբյուրից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պշնուլ, պշնական, մշտապիշ, մատնապիշ, երկնապիշ, երկրապիշ, 미ապիշ, ակնապիշ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 602
Էջ 653, սյունակ 1 Էջ 653
ԶՈՎ (ջոպ) «ծիլ, ընձյուղ, կեմ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *iou- «երիտասարդ»
հ.-ե. արմատ՝ *ieu- «կապել»
*iou- *ieu- «երիտասարդ» եւ *ieu- «կապել» (՞) արմատների համընկնումով։ Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 131) բխեցնում է *yeuo- «հացահատիկ, հատկապես գարի» արմատից, որ ավելի քիչ հավանական է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ջովանալ, հաստաջով, քառասնաջով
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 131
Էջ 667, սյունակ 1 Էջ 667
ՄԱՆԴՈՒՂՔ (-ոց) ((սանդուխ-ք, սանդուխդ, սանդուխս, սանդուղի, սանդուխտ), ուշ` -ոց) «սանդուղք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skand-
Հնդեւրոպական ծագման վարկածը` *skand-ից (Տերվիշյան), կասկածելի է եւ՛ ըստ հայերենի հնչյունական օրինաչափությունների (*sk-ի դիմաց ս-), եւ՛ ըստ բերված զուգահեռների համեմատության. չի բերված Pok. IEW-ում, բայց ավելի հավաստի վարկածներ չկան:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սանդղաձեւ, սանդղամատն, սանդղատեսակ, սանդղականույց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
skándati
«ցատկում է, ժայթքում է»
հ. խոլ.
scenlim
«ցատկում եմ»
Էջ 744, սյունակ 1 Էջ 744
ՅՈՅՑ (ուշ՝ -ի) «ցույց, ապացույց»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)keu- «ուշադրություն, դարձնել, նկատել» (անմիջական նախաձեւ՝ *skeu-sk'-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ցուցանել, ցուցակ, ցուցիչ, ցուցումն, ճանապարհացույց, մատն(ա)ցույց, յառաջացույց, նկարացույց, հրեշտակացույց, երագացույց, կանխացույց, ապացույց, ցուցամոլ, ցուցամատ, ցուցահանդես, ցուցադրել, օրացույց, կողմնացույց, դասացուցակ, ուղեցույց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ā-kuvate
«մտադիր է»
հուն.
koéō
«նկատել»
հ. վ. գ.
scouwon
«դիտել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 461; Pok. IEW 588
Էջ 760, սյունակ 1 Էջ 760
ՓԱՐԴԱ «ջութակի վրա մատները դնելու տեղերը»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պրս. parda «վարագույր»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 487
Էջ 769, սյունակ 1 Էջ 769
ՓՈՓՈԳԵԼ «ցավը մեղմել»
Ստուգաբանություն ()
Արմատն է փոփ-, որն առկա է սփոփ բառում (տե՛ս):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
փոփոգանք
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 530
Տե՛ս նաեւ
Էջ 770, սյունակ 1 Էջ 770
ՓՍՏԵԼ (բ. փստալ «զուր անցնել ձախողվել») ««սխալվել» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Արմատն է, թերեւս, փուստ
Էջ 783, սյունակ 1 Էջ 783
ՔԻԼ II (քիղ) «մատնիչ, քսու, բանսարկու»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)