Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«մակ» որոնման արդյունք՝ 285 բառահոդված · Էջ 8 / 29
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 217, սյունակ 1 Էջ 217
ԵՆՔԵՐ «անձեռոցիկ, վարշամակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. εγχείριον
Մատենագիտություն
H. AG 348; Աճ. ՀԱԲ 27
Էջ 217, սյունակ 1 Էջ 217
ԵՊԻԴԵՄԻ «համաճարակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. επιδημία
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եպիդեմիական, եպիդմական, եպիդեմական
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 28
Էջ 218, սյունակ 1 Էջ 218
ԵՊԻՏՐՈՊՈՍ (եպիտրայպոս) «հոգաբարձու, խնամակալ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. ἐπίτροπος
Մատենագիտություն
H. AG 349; Աճ. ՀԱԲ 29
Էջ 220, սյունակ 1 Էջ 220
ԵՐԱԽՏ «երախտիք»
Փոխառություն (՞)
Աղբյուր՝ իրանական *raxti (՞) (ամբողջական փոխառութիւ՞ն)
եւ այլն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երախտիք, երախտագործ, երախտակորոյս, երախտաւոր, երախտառու, ապերախտ, բազմերախտ, աներախտիք, երախտել, երախտանք
Նոր՝
երախտագէտ, երախտաճանաչ, երախտապարտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. raktá «բարեհաճ, համակիր»
Մատենագիտություն
H. AG 510; Աճ. ՀԱԲ 36; Mayrhofer, KEWA 36
Էջ 220, սյունակ 1 Էջ 220
ԵՐԱՄ (-ի, -աց, ուշ՝ -ի, -ից, -աց, -ոյ) (րամ, -ի) «խումբ, բազմութիւն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. ramak
Աղբյուր՝ պ. ram(a)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երամական, երամանալ, բազմերամ, մանրերամ, շներամ, խոտներամ, համերամ, խոզերամակ, ուղտերամ, րամամայ, րամմապետ, րապետ, րամել, րամամրել
Մատենագիտություն
H. AG 147; Աճ. ՀԱԲ 37
Տե՛ս նաեւ
Էջ 220, սյունակ 1 Էջ 220
ԵՐԱՄԱԿ (արամակ, երմակ) «երամակ, անասնախումբ, ոջլախումբ, ռջի»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *ramak
(երամ-ի հետ միացուած)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոզերամակ, ուղտերամակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ. ramak
բելուջ. ramag
Մատենագիտություն
H. AG 147; Աճ. ՀԱԲ 37
Տե՛ս նաեւ
Էջ 224, սյունակ 1 Էջ 224
ԵՐԵՒ II «երեւում, երեւալը»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *prep- «աչքի ընկնել, երեւալ»
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *prep- «աչքի ընկնել, երեւալ» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երկիլ, երեւակ, երեւոյթ, աներեւոյթ, յերեւան, յերեւանի, բացերեւ, ակներեւ, յայտներեւակ, հանկարծերեւեաց, յետսերեւակի, սակաւերեւեաց, մակերեւոյթ
Նոր՝
երեւակայական, երեւակայութիւն, աներեւակայելի, օդերեւոյթ, դրսերեւոյթ, մակերեւութային
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. πρέπω «աչքի ընկնել»
հ. խլ. richt «ձեւ, կերպարանք»
հ. վ. գ. furben «մաքրել (*«երեւելի դարձնել»)»
Մատենագիտություն
H. AG 444; Աճ. ՀԱԲ 49
Էջ 235, սյունակ 1 Էջ 235
ԶԳԱԾԻԼ (զգածնուլ) «հագնել, իր մեջ կրել, համակվել, զբաղվել»
Ստուգաբանություն
Կազմված է զ- նախածանցով՝ գած արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
միազգած, խաւարազգած, խորհրդազգած, սգազգած, սեւազգած, անզգած, իրազգած
Էջ 240, սյունակ 1 Էջ 240
ԶՄԱՅԼԻԼ (զմայլանալ) «հագենալ, հիանալ, սքանչանալ»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *mel- «փափուկ, մեղմ, հրապուրիչ» (անմիջական նախաձեւ՝ *m-el-) *-l- աճականով ձեւից
կազմված է զ- ածանցով *մայլ արմատից, որ, ինչպես ցույց է տվել Աճառյանը, կապ չունի արաբական ծագման բարբառային մայլ (մայիլ) «զմայլված» արմատի հետ։ Հնարավո՞ր է արդյոք կապը հնդեւրոպական *m-el- «փափուկ, մեղմ, հրապուրիչ» արմատի հետ, որի *-l- աճականով ձեւից ծագում են պրուս. miels, լիտվ. mielas «սիրելի, հաճելի», ռուս. милый «սիրելի համակրելի», այլեւ (ոչ *-l- ով) հ. հնդկ. miēdhā, ավ. myarla «զոհախնջույք» բառերը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զմայլական, զմայլութիւն, զմայղութիւն
Նոր՝
զմայլելի, գեղազմայլ, հոգեզմայլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրուս. miels «սիրելի, հաճելի»
լիտվ. mielas «սիրելի, հաճելի»
ռուս. милый «սիրելի համակրելի»
հ. հնդկ. miēdhā (ոչ *-l- ով)
ավ. myarla «զոհախնջույք»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 99
Էջ 240, սյունակ 1 Էջ 240
ԶՄՐԻԼ (զմբրիլ, զմպրիլ) «թմբել, ընդարմանալ, հարբեցողությունից հիմանալ, խայտառակվել, պապանձվել, հարվածից շշմել»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *mer- «թանձրանալ, մակարդվել» զ- մասնիկով
Կազմված է զ- մասնիկով՝ թերեւս բնիկ հնդեւրոպական *mer- («թանձրանալ, մակարդվել» (՞)) արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. mūrchati «շաղվում է, ապշում է, շշմում է, թմրում է»
մ. պ. vēmār «հիվանդ»
հուն. βρότος «մակարդվածություն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 101