Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 103 բառահոդված (էջ 8/11)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 434, սյունակ 1 Էջ 434
ԿՏՐՈՒԿ (կտրիկոյ տակ, կտրկի «խնլորձ» ձեւերում) «խնլորձ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հայերեն)
Ծագում է կտրել բայից:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 436, սյունակ 1 Էջ 436
ԿՐՏ ««կրտսեր» (կրտսեր բառում)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *kart «կտրել»
արմատից. հմմտ. ավ. karət «կտրել»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կրտսերանալ, կրտսերութիւն, կր(տ)սերադաս, կր(տ)սերաբար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
karət
«կտրել»
Էջ 476, սյունակ 1 Էջ 476
ՁԼԵԼ «հողը պատռել, ակոսել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'hel- «կտրել»
ծագում է հնդեւրոպական *g'hel-ից` *g'hel- «կտրել» արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
halá-
«գութան»
գոթ.
giltha
«մանգաղ»
հայ.
ձող
Մատենագիտություն
Pok. IEW 434
Էջ 476, սյունակ 1 Էջ 476
ՁՈՂ -ոյ «երկար փայտ, ցողուն, բուն, երկար ճյուղ, երկար շերտ, ձող»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'hel- «կտրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'hol-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձողիք, ձողամբարձ, ձողաբարձ, ձողակերտ, ձողաձեւ, ձողաչափել, ձողձողել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
žúolis
«հաստ փայտ, բուն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 157; Pok. IEW 434
Էջ 548, սյունակ 1 Էջ 548
ՅԱՏ(ԱՆ)ԵԼ «հատել, կտրել, էտել»
Ստուգաբանություն ()
Հատանել-ի տարբերակը (տե՛ս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յատուկ, յատումն, յատոց
Տե՛ս նաեւ
Էջ 583, սյունակ 1 Էջ 583
ՇԱՐՇԵԼ (շարժել) «պատառոտել, ցնցել, ուժեղ շարժել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «կտրել»
Կրկնավոր կազմություն (խարխլել-ի տիպի), որի արմատը թերեւս կապ ունի հնդեւրոպական *(s)ker- «կտրել» արմատի հետ (թերեւս բաղարկվել է շարժ արմատի հետ եւ ստացել «ցնցել» իմաստը)։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 585, սյունակ 1 Էջ 585
ՇԵՂԲ «դանակի մետաղյա մաս, դանակի բերան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skhel- «կտրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)kel-p-)
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 508) բխեցնում է ասոր. selpa «դանակ» բառից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շեղբիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
scalpe
«կտրիչ, հատիչ»
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 127; Աճ. ՀԱԲ 508
Էջ 586, սյունակ 1 Էջ 586
ՇԵՐԵՓ (շերեպ) «շերեփ, մեծ գդալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sker- «կտրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *skhereph- (*skhereb-))
բնիկ հնդեւրոպական՝ *skhereph- (*skhereb-)` *sker- «կտրել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շերեփակոթ, շերեփաձեւ, շերեփով
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
черпать
«քաշել, հանել, շերեփել»
ռուս.
черпак
«շերեփ»
Էջ 586, սյունակ 1 Էջ 586
ՇԵՐՏ (-ի, -ից) «շերտ, երկար եւ տափակ կտոր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)k(h)ed- «ճեղքել, ցրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *skhed-ri-)
Աճառյանը համարում է կասկածելի։ Ավելի քիչ հավանական է բխեցնել *skerd- «կտրել» արմատից (*skherd- >շերտ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շերտակոտոր, շերդակոտոր, շերտափակ, շերտաւոր, շերտաւորում, շերտաւորութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
skhadatē
«ճեղքել»
հուն.
σκεδάννυμι
«ցրել, կոտորել»
լիտվ.
škedėns
«կտոր, տաշեղ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 919; Աճ. ՀԱԲ 511-512
Էջ 587, սյունակ 1 Էջ 587
ՇԻՂ (-ոյ) (շեղ, շիտ) «շիւղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kel- «կտրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *skhel-)
որտեղից նաեւ ցելուլ (տե՛ս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շղաբեր, շիղաբեր, շղաբերել, շիղադէտ, շիղահան
Տե՛ս նաեւ