Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 637, սյունակ 1
ՊԻՀ
«կերակուր, ուտելիք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *pihv-
իրանական աղբյուրից՝ *pihv-։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
piθva-
«սնունդ, ուտելիք»
պրթ.
pyd
«միս»
Մատենագիտություն
Bailey, DKS 250;
Ջահ. ՀԼՊ 542
Էջ 645, սյունակ 1
ՊՌՏՈՒԿՈՒՐԱՊԱՂԱՏ
«առաջին կյուրապաղատ (բյուզանդական բարձր պաշտոնյա)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. πρωτοκουροπαλάτης
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 109
Էջ 649, սյունակ 1
ՋԱՄԲ
«կերակուր, ուտել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gembh
«կծել»
Համընկնում է հնդեւրոպական *gembh «կծել» արմատից ծագող հ. հնդկ. jambhatē «ատամներով բռնում է» բայի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ջամբել,
ջամբակեր,
կաթնաջամբ,
օձաջամբ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
jambhatē
«ատամներով բռնում է»
Էջ 679, սյունակ 1
ՍԻՆ
I
(ոսին), -ոյ
(ոսին)
«սին, դատարկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ken-
«դատարկ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *k'enos-)
Բաղադրությունների մեջ նշված են նաեւ նոր կազմությունները:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սնանալ,
սնոտի,
սնոտիլ,
սնութիւն,
սնակուրտ,
սնաբանութիւն,
սնամեջ,
ոսին,
հոսնիլ,
սնահաւատ,
սնոտիապաշտ,
սնոտիապաշտական,
սնոտիապաշտութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
κενεός
«դատարկ, չնչին»
Էջ 689, սյունակ 1
ՍՈՒՆ
II
(սան, սին)
«սնել, պահել, մեծացնել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *psen-
«կուրծք»
(անմիջական նախաձեւ՝ *pson-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաթնասուն,
ձեռնասուն,
ջրասուն,
միասին,
անսին,
սնունդ,
սնուցանել
Տե՛ս նաեւ
Էջ 694, սյունակ 1
ՍՏԻՆ
-եան
«ստինք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pstēn-
«ստինք»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ստնտու,
ստնդիել,
ստնդիայ,
ստնդիաց,
ստնդի,
միաստնի,
կրկնաստին,
դիւրաստին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
stana
«կուրծք»
հուն.
σπάω
«ծծել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 275
Էջ 706, սյունակ 1
ՎԱՐԱՊԱՆ
II
«լանջապանակ, կուրծքը պահող զրահ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. *varapan
Փոխառություն իրանական աղբյուրից. հմմտ. մ. պ. *varapan:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
վարապանակ
Մատենագիտություն
H. AG 244
Էջ 742, սյունակ 1
ՑԱՒ
«ցավ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ k'sā-
«այրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *k'sā-po-)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *k'sā-po-` k'sā- «այրել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ցաւիլ,
ցաւագին,
ցաւած,
ցաւոտ,
աչացաւ,
գլխացաւութիւն,
կրծացաւութիւն,
կեղցաւ,
լերդացաւ,
կուրացաւ,
սրտացաւութիւն,
ցաւագար,
ցաւագարութիւն,
ցաւալի
Էջ 783, սյունակ 1
ՔԻՂՈՍ
(-ի)
«ուտելիք, կերակուր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. χυλός
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 579
Էջ 796, սյունակ 1
-ԱՅՔ
«իշխանայք, աշխարհայք, ագոնիստայք, արդե(ս)տայք, հերեսիո(վ)տայք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀγωνισταί
«մարտիկներ»
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀθληταί
«աթլետներ, ըմբիշներ»
փոխատու լեզու՝ հուն. αἱρησιῶται
«հերետիկոսներ»
փոխատու լեզու՝ ասոր. -ā
«status emphaticus»
Այս ածանցի մէջ միաւորուող ձեւերը կազմուած են -այ տարրից՝ -ք հոգնակերտով, ընդ որում -այ-ը հաւանաբար գալիս է տարբեր աղբիւրներից. 1) եպիկուրայք, պիւթագորայք ձեւերում -այ-ը գալիս է Եպիկուր, Պիւթագոր(աս) հատուկ անունների սեռական-տրականի ձեւից (Եպիկուր, -այ, -այ-ք). 2) ագոնիստայք, արդե(ս)տայք, հերեսիո(վ)տայք ձեւերում այն գալիս է հունական այ-ով հոգնակի ձեւերից. 3) իրանական փոխառյալ հիմքերով աշխարհայք, իշխանայք ձեւերում թերեւս պահպանուել է հիմքային -ա-ով ձեւը (հմմտ. աշխարհ-ա-ց, իշխան-ա-ց, այլեւ զճանապարհայն). 4) ասորական փոխառյալ հիմքերով խանութայք, հռիտորայք, պրակտատայք ձեւերում հաւանաբար ասոր. -ā-ն հայերենի համար սովորական յ-ի յաւելումով եւ -այք-ի համաբանական տարածմամբ: Հնարաւոր է, թերեւս, մի շարք ձեւերի համար ենթադրել կանայք ձեւի համաբանական ազդեցութիւնը: Նկատի ունենալով հայերենի շեշտի բնոյթը՝ շեշտահաջորդ վանկերի անկումով՝ պատահական պետք է համարել եւ ձագումնաբանօրէն չմեկնել նմանութիւնը հուն. α-ով հիմքերի հոգն. ուղղ. θεαί «աստուածուհիներ» ձեւի հոգնակիի հետ: Պատահական պետք է համարել նաեւ -այ-ի նմանութիւնը միջ. պրսկ. -āy ածանցի հետ՝ հակառակ Գրեպինի կարծիքի:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իշխանայք,
աշխարհայք,
ագոնիստայք,
արդե(ս)տայք,
հերեսիո(վ)տայք,
եպիկուրայք,
պիւթագորայք,
խանութայք,
հռիտորայք,
պրակտատայք,
կանայք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
deae
Մատենագիտություն
Greppin 1975, 66
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։