Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 47, սյունակ 1
ԱՍՈՔ
««մեղմ» (ուշ՝ եփում, մարսում)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
կապ ունենա լատ. amō, -are «սիրել, շնորհակալ լինել, գոհ լինել», amicus, «բարեկամ» amoenus «հիանալի, հաճելի», մ. վ. գ. ammen «սպասել, սպասարկել, խնամել» բառերի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամոքախառն,
ամոքումն,
դժվարամոքելի,
դյուրամոքելի,
ամոքումն,
ամոքանք,
ամոքաբար
Էջ 47, սյունակ 1
ԱՄՊԱՐ
«մոլորակ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
գալիս է (հ)ամ-պար (եւ ոչ անպար) կազմությունից, եթե մի հին իմաստով («երկինք») ծագումով կապված չէ ամպ բառի հետ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 48, սյունակ 1
ԱՅԳ
(-ու, -ոյ)
«առաւօտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ai-
«այրել, լուսաւորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ai-ō- կամ *ai-gh-)
տարբեր աճականներով
տարբեր աճականներով: Ավելի քիչ հաւանական է կապը *aus- «լուսաւորել» արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գայգ,
գայգապաշտաւն,
գայգացնոր,
գայգութիւն,
այգալաց,
այգոգ-ք,
այգաստեղ,
այգանամ,
այգենամ,
այգուց,
այգանող,
այգորեմ,
այգետրեմ,
յայգորեմ,
ազետրեմ,
այգաբաց,
այգամուտ,
այգանվագ,
գայգալոյս,
գայգահավ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
*ayarə
«օր»
գոթ.
air
«վաղ»
հուն.
αἴνω
«այրել»
հուն.
αἴθων
«բոցավառ, փայլուն, շողշողուն»
Էջ 48, սյունակ 1
ԱՅԵՆԱԿ
«օրինակ»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. āy(ī)nak
փոխատու լեզու՝ պ. āyīn
այս բանի համար հմմտ. Horn, GnE 15
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 167
Էջ 49, սյունակ 1
ԱՅՆ
II
«այն, նա»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *oni-
«ցուցական արմատ»
այ-ի համար նշում են նաեւ հ.-ե. *āi- ցուցականը կամ -ati «մասնիկը»։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
añs, anàs
«այն»
ռուս.
он, оно
«նա»
խեթ.
anne-
«այն»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 49, սյունակ 1
ԱՅՊԱՆ
«ամոթ, ծաղր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբերեն 'ayb
«պարսավանք, արատ, թերություն, ամոթ»
վաղ արաբերենից (ասորաբարբառական կոյնեից):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
այպանել,
այպանալից,
այպանութիւն,
այպանումն,
այպանակատակ,
այպանել,
այպանաբար
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 486
Էջ 49, սյունակ 1
ԱՅՍ
I
«այս, սա»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'o
«այս»
դերանվանական հիմք
Կազմված է -ս ցուցական տարրով, որ առկա է նաեւ սա-ի եւ -ս հոդի մէջ եւ ծագում է հնդեւրոպական *k'o «այս» դերանվանական հիմքից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
այսինքն,
այսուհետեւ,
յայսմհետեւ,
այսպէս,
յայսկոյս,
այսչափ,
այսպիսի,
այսօր (այսաւր),
այսր,
այսրէն,
ցայսօր,
այսանակ,
այսբար,
այսգոյն,
այսգունակ,
այսկերպ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
ce
«դեսը»
լիտվ.
szis
«սա»
ռուս.
сей
«այս»
Մատենագիտություն
H. AG 487;
Աճ. ՀԱԲ 174;
Pok. IEW 609-610
Էջ 49, սյունակ 1
ԱՅՐ
I
(առն, արամբ, արք, արանց)
«տղամարդ, արի, քաջ մարդ, այր, ամուսին, մարդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *anr-
(անմիջական նախաձեւ՝ *anrio-)
ենթարկված *ario- «տեր» հիմքի ազդեցությանը
բուն նախաձեւը դժվար վերականգնելի է. ենթադրելի է տարահիմք եւ նույնիսկ տարարմատ կազմություն՝ թերեւս այր < *anrio- (ենթարկված *ario- «տեր» հիմքի ազդեցությանը), սեռ. առն < *anros-, տր. առն *anrai-/anri-:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առնակին,
առնակնութիւն,
առնաբար,
առնագէն,
առնութիւն,
առնի,
այրասէր,
այրասիրութիւն,
այրուձի,
այրընտիր,
այրասիրտ,
այրասպան,
այրալքող,
այրիկ,
այրուկ,
բազմայր,
բազմայրութիւն,
իշայր,
սկեսրայր,
արու,
արուաբար,
արուագէտ,
արուական,
արուանալ,
ար(ւ)ութիւն,
արի,
արիաբար,
արիական,
արիանալ,
անարի,
վատարի,
արական,
արամբի,
արանցի,
արանք,
արականք
Էջ 50, սյունակ 1
ԱՅՐԵԼ
«այրել, վառել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *āt-
«կրակ»
(անմիջական նախաձեւ՝ ātēr-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
այրելի,
այրումն,
այրուք,
հրայրք,
դյուրայրելի,
այրեաց,
կիսայրեաց,
հրայրեաց,
այրեցած,
այրեցեալ,
այրեցուած,
անայրեցող,
հրայրեցութիւն,
զայրանալ,
զայրադին,
զայրադնէլ,
զայրանք,
զայրումն,
զայրացկոտ,
զայրացութիւն,
զայրացուք,
զայրացաբար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
atari
«կրակ»
սերբ.
vàtra
«կրակ»
Մատենագիտություն
H. AG 418;
Աճ. ՀԱԲ 175
Էջ 50, սյունակ 1
ԱՅՑ
«այցելություն, քննություն, խնամք, վրեժ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ais-
«ցանկանալ, որոնել, այցելել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ais-sk'ā-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
այցելու,
այցելութիւն,
այցելել,
այցել,
յայցել,
այցելականութիւն,
այցառնութիւն,
այցետոմս,
այցեքարտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ićchā
«ցանկություն»
հ. վ. գ.
eiscōn
«հետազոտել, հարցնել, պահանջել»
լիտվ.
ieškóti
«որոնել, հետազոտել»
Մատենագիտություն
H. AG 418;
Աճ. ՀԱԲ 177
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։