Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 4539 բառահոդված (էջ 8/454)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 32, սյունակ 1 Էջ 32
ԱՀԱՐ ««նոթի» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կեղծ բառ՝ սովահար բառի վերջին մասը (Ակինյան) կամ Ահարոն անվան կրճատագիր ձեւ՝ աղճատված մեկնությամբ («նոթի») ստացված ձեւ (Ամալյան)
Էջ 32, սյունակ 1 Էջ 32
ԱՀԵԱԿ -ի, -աց «ձախ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
իրանական աղբյուրից, թեեւ բուն աղբյուրը չի հավաստված. հմմտ. ավ. haoya «ձախ» (հնդեւրոպական *seuio)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ահեկակողմն, ահեկան, ահեկեայ, ահեկիք, ահեկին, ահեկութիւն, ահկութիւն, ահեկորդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
haoya
«ձախ»
Էջ 32, սյունակ 1 Էջ 32
ԱՀԵԿԱՆ -ի «հայկական տոմարի իններորդ ամիս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պարթեւերեն āhrakān
իրանական աղբյուրից (պարթեւերենից՝ āhrakān) (<*āϑrakān՝ ātur «կրակ» բառից)
Մատենագիտություն
H. AG 95; Աճ. ՀԱԲ 114
Էջ 32, սյունակ 1 Էջ 32
ԱՂ (ալ-), -ի, -ից «աղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sal- «աղ» (անմիջական նախաձեւ՝ *sal-, *sali-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *sal-, *sali- «աղ» արմատից. հմմտ. հնդկ. sal-ilá «աղոտ», հուն. αλς, լատ. sal, ռուս. соль, «աղ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղաջուր, անաղ, անալի, ալանահամ, աղկեր, յաղել, աղահար, աղահատ, աղի, աղութիւն, աղադել, աղաղող, աղիկ, աղուհաց, աղուհացք, աղդմի, աղապետ, աղպետ, աղարտ, աղարտել, աղու, աղուտամագ, աղուանալ, աղուաղ, աղաւաղ, աղվաղ, աղաղ, աւաղաղ, աղուդ-մաղուդ, աղուտոր, աղուտորութիւն, աղէկ, աղուեակ, աղածրի, աղարծի, աղեբար, աղալեզու, աղեգոյն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ.
sal-ilá
«աղոտ»
հուն.
αλς
«աղ»
լատ.
sal
«աղ»
ռուս.
соль
«աղ»
Մատենագիտություն
H. AG 414; Աճ. ՀԱԲ 116; Pok. 878
Տե՛ս նաեւ
Էջ 33, սյունակ 1 Էջ 33
ԱՂԱԳ (-ի, -աց) (եղագ, եղանգ) «ճանապարհ, ուղի, պատճառ, միջոց, հնար»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հազիվ թե կապ ունենա ակկադ. alāku(m), alaktu «ընթացք, ճանապարհ, ուղի» բառերի հետ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ակկադ.
alāku(m)
«ընթացք, ճանապարհ, ուղի»
ակկադ.
alaktu
«ընթացք, ճանապարհ, ուղի»
Էջ 33, սյունակ 1 Էջ 33
ԱՂԱԼ II «աղալ, ալյուր դարձնել, մանրել, փշրել, որոճալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *al- «մանրացնել, աղալ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղարի, աղան, աղուն, խնկաղաց, ջրաղաց, ջրաղացպան, հողմաղաց, մլաղաց, սրճաղաց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἀλέω
«աղալ»
հուն.
ἄλευρον
«ալյուր»
Մատենագիտություն
H. AG 414; Աճ. ՀԱԲ 118
Տե՛ս նաեւ
Էջ 33, սյունակ 1 Էջ 33
ԱՂԱԽԻՆ (-ի, -աց, -անց, -այց, -եաց) «աղախին, կին ծառա»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կասկածելի են համեմատությունները ակկադ. alāhinnu(m) «ջրաղացպան» (< խուռ.) եւ ուրարտ. alahhi «տիրային» բառերի հետ։ Հնարավո՞ր է արդյոք կապը աղխ «ցեղ, զարմ, ժողովուրդ» բառի հետ, որ սեմական ծագում ունի։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղախնութիւն, աղախնել, աղախնայել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ակկադ.
alāhinnu(m)
«ջրաղացպան» խուռ.
ուրարտ.
alahhi
«տիրային»
Էջ 33, սյունակ 1 Էջ 33
ԱՂԱԿԱՏ «զեղխ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *al- «թափառել, մոլորվել»
Կապ ունի՞ հնդեւրոպական *al- «թափառել, մոլորվել» արմատի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղակատանք
Էջ 33, սյունակ 1 Էջ 33
ԱՂԱՂԱԿ (-ի, -աց) «աղաղակ, գոչյուն»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
հ.-ե. արմատ՝ *alā- «բնաձայնական» կրկնավոր արմատ
Կազմված է կրկնավոր աղաղ- բնաձայնական արմատից (առկա է բբբ. աղաղել բայի մեջ)՝ -ակ վերջածանցով։ Բնաձայնությունը հին է եւ թերեւս կապված հուն. ἀλαλά «աղաղակ» ἀλαλάζω «աղաղակել» բառերի հետ (հնդեւրոպական *alā- բնաձայնական արմատ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղաղակել, ստաղաղակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἀλαλά
«աղաղակ»
հուն.
ἀλαλάζω
«աղաղակել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 119
Էջ 33, սյունակ 1 Էջ 33
ԱՂԱՂԱՆՁ «ջրային մի թռչուն»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
Թերեւս բնաձայնական կազմություն.