Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ետ» որոնման արդյունք՝ 1892 բառահոդված
· Էջ 8 / 190
Էջ 47, սյունակ 1
ԱՄՊԱՐ
«մոլորակ»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
գալիս է (հ)ամ-պար (եւ ոչ անպար) կազմությունից, եթե մի հին իմաստով («երկինք») ծագումով կապված չէ ամպ բառի հետ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 47, սյունակ 1
ԱՄՊՐՈՊ
(անպրոպ), -ի, -աց
«փոքրիկ, կայծակ ու որոտ, հուզմունք, խռովություն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *nebh-
«ամպ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mbh-ro-)
*bh > բ անցմամբ եւ բ-ի հետագա խլացմամբ ռնգայինից հետո՝ -պ աճականի հավելմամբ
*bh > բ անցմամբ եւ բ-ի հետագա խլացմամբ ռնգայինից հետո՝ *embh- արմատից՝ -պ աճականի հավելմամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամպրոպային
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդ.
abhrá «ամպ»
լատ.
imber «անձրեւ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 163
Տե՛ս նաեւ
Էջ 47, սյունակ 1
ԱՄՎԱՃ
«մի բույս՝ դաշտային ձիաձետ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. (՞)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 164
Էջ 48, սյունակ 1
ԱՅԳ
(-ու, -ոյ)
«առաւօտ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ai-
«այրել, լուսաւորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ai-ō- կամ *ai-gh-)
տարբեր աճականներով
տարբեր աճականներով: Ավելի քիչ հաւանական է կապը *aus- «լուսաւորել» արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գայգ,
գայգապաշտաւն,
գայգացնոր,
գայգութիւն,
այգալաց,
այգոգ-ք,
այգաստեղ,
այգանամ,
այգենամ,
այգուց,
այգանող,
այգորեմ,
այգետրեմ,
յայգորեմ,
ազետրեմ,
այգաբաց,
այգամուտ,
այգանվագ,
գայգալոյս,
գայգահավ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
*ayarə «օր»
գոթ.
air «վաղ»
հուն.
αἴνω «այրել»
հուն.
αἴθων «բոցավառ, փայլուն, շողշողուն»
Էջ 48, սյունակ 1
ԱՅԳԻ
(-եաց)
«խաղողի այգի, ուշ` ընդհանրապես այգի, խաղողի որթ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ei-
«կարմրավուն»
(անմիջական նախաձեւ՝ *oiui-iā-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
այգեգործ,
այգեստան,
այգեկութ,
այգաւէտ,
այգածաղիկ,
այգորդ,
այգեպան,
այգետեր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
οἴη «ասորենի, անձնի»
լատ.
ūva «խաղողի ողկոյզ, խաղող»
հ. վ. գ.
īwa «դեղձի, կարմրածառ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 166;
Pok. 297
Էջ 48, սյունակ 1
ԱՅԹԻՌ
(աթիռ)
(յայթիռս կալ «ոտքի մատներին կանգնելով ուշադիր լսել» արտահայտութեան մէջ)
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
Տե՛ս նաեւ
Էջ 49, սյունակ 1
ԱՅՍ
I
«այս, սա»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *k'o
«այս»
դերանվանական հիմք
Կազմված է -ս ցուցական տարրով, որ առկա է նաեւ սա-ի եւ -ս հոդի մէջ եւ ծագում է հնդեւրոպական *k'o «այս» դերանվանական հիմքից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
այսինքն,
այսուհետեւ,
յայսմհետեւ,
այսպէս,
յայսկոյս,
այսչափ,
այսպիսի,
այսօր (այսաւր),
այսր,
այսրէն,
ցայսօր,
այսանակ,
այսբար,
այսգոյն,
այսգունակ,
այսկերպ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
ce «դեսը»
լիտվ.
szis «սա»
ռուս.
сей «այս»
Մատենագիտություն
H. AG 487;
Աճ. ՀԱԲ 174;
Pok. IEW 609-610
Էջ 50, սյունակ 1
ԱՅՐԻ
(-ւոյ, -եաց)
«այրի կին կամ տղամարդ»
Ծագումն անհայտ է
Եթե կապ ունի այր «տղամարդ» բառի հետ, ապա ի՞նչ ձեւով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
այրենոց,
այրութիւն,
այրիութիւն,
այրանալ (այրիլ)
Էջ 50, սյունակ 1
ԱՅՑ
«այցելություն, քննություն, խնամք, վրեժ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ais-
«ցանկանալ, որոնել, այցելել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ais-sk'ā-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
այցելու,
այցելութիւն,
այցելել,
այցել,
յայցել,
այցելականութիւն,
այցառնութիւն
Նոր՝
այցետոմս, այցեքարտ
այցետոմս, այցեքարտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ićchā «ցանկություն»
հ. վ. գ.
eiscōn «հետազոտել, հարցնել, պահանջել»
լիտվ.
ieškóti «որոնել, հետազոտել»
Մատենագիտություն
H. AG 418;
Աճ. ՀԱԲ 177
Էջ 50, սյունակ 1
ԱՆԱԳՈՐՈՅՆ
(անագորոն, անագորուն, անագորովն)
«անգութ, անողորմ, դաժան, անխնայ, անմիտ»
Անստույգ (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«սիրալիրություն, բարյացակամություն»
Կազմված է ան- ժխտականով՝ այլուր անհայտ *ագոր «գութ, ողորմածություն» արմատից: Վերջինիս համար կարելի՞ է արդյոք ենթադրել կապ գորով բառի կամ հնդեւրոպական *uer- «սիրալիրություն, բարյացակամություն» արմատի հետ:
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։