Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 164, սյունակ 1
ԳՄԲԵԹ
(-ի, -աց)
(գմբէթ, բրբ. գումբէթ, գումբէթ, կմբէթ, կմպետ, կմբէթ)
«գմբէթ, շենքի գնդաձեւ վերնամաս»
(ճարտարապետություն)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. gumbat
փոխատու լեզու՝ մ. պ. gmbat
փոխատու լեզու՝ պ. kunbad
փոխատու լեզու՝ պ. gunbad
փոխատու լեզու՝ ասոր. gubbāθā
Իրանական աղբյուրից. իրանական ձեւերը ծագում են ասորերենից:
Մատենագիտություն
H. AG 127;
Աճ. ՀԱԲ 567
Էջ 166, սյունակ 1
ԳՈՂ
-ոյ
««գող» (գող- «անհետացում, ջնջում, գրավում, զավթում»°)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uel-
«պոկել, շորթել, թալանել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uolo-)
Հ. Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 573) կապում է զատել «ծածկել» ու գոդել «ծածկել, թաքցնել» ձեւերի հետ եւ բխեցնում *uel- «խաբել» արմատից, որ քիչ հավանական է, թեեւ այն ընդունում է նաեւ Զոլտան (Solta, DAKIS 452)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գողակից,
գողություն,
գողունի,
գողանք,
գողացիկ,
գողուղի,
գողումն,
գաղտագողի,
զրգողել,
մարդագող,
գողախեժ,
գողախիժաբար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
vellō
«պոկել, քանդել»
գոթ.
wilwan
«թալանել»
գոթ.
vulwa
«գողություն, թալան»
խեթ.
ualh
«խփել, զարկել, կռվել, հաղթել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 573;
Solta, DAKIS 452
Էջ 168, սյունակ 1
*ԳՈՆԵԼ
(հրամայականը՝ գոնեա (գոնեայ, գոնե))
«գոնե, գեթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ues-
«մնալ, ապրել, բնակվել, գիշերել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uos-ne)
*-ne- ածանցով
գոմ-ի հետ միասին (տե՛ս գո-) ծագում է *ues- «մնալ, ապրել, բնակվել, գիշերել» բայից՝ *-ne- ածանցով (՞) *uos-ne > գոնե- (՞)։
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Տե՛ս նաեւ
Էջ 169, սյունակ 1
ԳՈՐԳ
«գորգ, խալի»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«պտտել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uorgh- կամ *uork-)
փոխատու լեզու՝ խեթ. kurka
«ծածկոց (՞)»
Կապ ունի՞ արդյոք խեթ. kurka «ծածկոց (՞)» բառի հետ որպես փոխառություն: Քիչ հավանական է բխեցումը հնդեւրոպական *uer- «պտտել, ոլորել» արմատից (*uorgh- կամ *uork- > գորգ ՞՝ որպես «հյուսվածք, գործվածք»):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գորգագործ,
գորգագործարան,
գորգավաճառ,
ուղեգորգ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 313
Էջ 170, սյունակ 1
ԳՈՒԶ
«՞»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Անստույգ իմաստով բառ։ Եթե կուզ բառի բարբառային ձեւն է, ապա տե՛ս կուզ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 171, սյունակ 1
ԳՈՒՂՁՆ
(գուղձ, գուղցն, քուց)
«գուղձ, հողակոշտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ghelg'h-
«գեղձ (գնդաձեւ բան, ուռուցք, այտուցք)»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ghōlg'h-)
o-ձայնդարձային ձեւ
Եթե հնդեւրոպական *ghelg'h- «գեղձ» ձեւն սկզբնապես ունեցել է «գնդաձեւ բան, ուռուցք, այտուցք» իմաստը, ապա գուղձն բառը կարող է գալ *ghōlg'h- տիպի ձայնդարձային ձեւից: - Ջահ.: Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 589) միացնում է կոճճն նույնիմաստ ձեւի հետ, որ տե՛ս առանձին։
Մատենագիտություն
Ջահ. None;
ՀԱԲ 589
Տե՛ս նաեւ
Էջ 180, սյունակ 1
ԴԱԼՊՈՒՃԱԿ
«դեղձանիկ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
դալ «դեղնականաչ, դեղին» + -պուճակ (ասպուճակ-ից առնվա՞ծ), եթե ամբողջական իրանական փոխառություն չէ
Էջ 183, սյունակ 1
ԴԱՆԴԻՌՆ
(դանթիռն)
«(գերեզմանային), մութ, խաւար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhem-
«ցնդել, ծխել, ծխալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhn-dh-)
արմատից, որից եւ գ. dunkel «մութ, մռայլ», խեթ. dankuiš «մութ, սեւ» բառերը. հազիվ թե սրա հետ կապ ունի խեթ. danduki «մահացու, մահկանացու» բառը
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գ.
dunkel
«մութ, մռայլ»
խեթ.
dankuiš
«մութ, սեւ»
խեթ.
danduki
«մահացու, մահկանացու»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 184, սյունակ 1
ԴԱՌՆ
«դառը, լեղի, դառնիճ (բույս), դժնդակ, անտանելի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhergh-
«բուսանվանական հիմք»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhrghno-)
բուսանվանական հիմքից (*dhrghno- > դառն, եթե նախնական իմաստը բուսանվանական է): Ավելի քիչ հավանական է Լիդենի ստուգաբանությունը, որով դառն-ը կապվում է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դառնանալ,
դառնացուցանել,
դառնացուցիչ,
դառնութիւն,
դառնենի,
դառնապէս,
դառնաշունչ,
դառնադառն,
դառնահոգի,
դառնաբեր,
դառնիճ,
խաղողադառն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գալլոռոմ.
dragenos
«փուշ»
լիտվ.
drignes
«բանգի (թունավոր խոտ)»
ռուս.
дерён
«հոն»
Մատենագիտություն
Ջահ. None;
Աճ. ՀԱԲ 624
Էջ 189, սյունակ 1
ԴԱՐՁ
(-ի, -ից)
««դարձ, վերադարձ, դառնալը, փոխվելը» (թարգ «առանց»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhrg’h-
«պտտել, դարձնել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dherg’h-/*dhreg’h-)
սահող ձայնդարձով
սահող ձայնդարձով «պտտել, դարձնել, ոլորել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դարձուցանել,
դարձեալ,
դարձդարձիկ,
դարձուած,
դարձընթաց,
անդարձ,
դիմադարձ,
դարձեակ,
վերադարձ,
ապաթարց,
գրադարձ,
գրադարձություն,
դառնալ,
վերադառնալ,
անդրադառնալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
darz(a)
«թել»
ալբ.
dhredh
«պտտել, դարձնել, ոլորել»
խեթ.
tarna-
«թողնել»
բոխ. Ա.
tarnā-, tark-
«թողնել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 258;
Աճ. ՀԱԲ 639
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։