Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 172, սյունակ 1
ԳՈՒՄԱՐՏԱԿ
(-ի, -աց)
«խումբ, բազմություն, բանակ, համախումբ, մարդարտաշար»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. gumārtak
«լիազոր, հանձնակատար, կուսակալ»
Բաղադրություն՝ գումարտակել. -ակ-ի հանումով կազմվել են գումարտ, գումարտակական ձեւերը: Փոխառություն իրանական աղբյուրից, բայց մ. պ. gumārtak «լիազոր, հանձնակատար, կուսակալ» բառը իմաստով զգալիորեն տարբերվում է. ենթադրելի է սկզբնական այլ իմաստ, որ պահպանել է հայերենը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գումարտակել,
գումարտ,
գումարտակական
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 592
Տե՛ս նաեւ
Էջ 174, սյունակ 1
ԳՈՒՐՇ
«մեծ թմբուկ (՞)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
փոխատու լեզու՝ ասոր. naqūšā
«զանգակ, եկեղեցու կոչնակ»
ասոր. naqūšā «զանգակ, եկեղեցու կոչնակ» բառի նկուշ տառադարձության աղավաղումն է:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 599
Էջ 179, սյունակ 1
ԴԱ
(սեռ. դորայ, տր. դմա, գրծ. դովաւ, հգն. ուղղ. դոքա, սեռ. դոցա)
«դա, այդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *to-
«ցուցական հիմք»
ենթարկված 2-րդ դեմքի դու-ի ազդեցությանը եւ -ա-ով դարձած այդ դեմքի ցուցական դերանուն
ենթարկված 2-րդ դեմքի դու-ի ազդեցությանը եւ -ա-ով դարձած այդ դեմքի ցուցական դերանուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
tad
հուն.
το
ռուս.
то, тот
Մատենագիտություն
H. AG 437;
Աճ. ՀԱԲ 609;
Pok. IEW 1086
Տե՛ս նաեւ
Էջ 179, սյունակ 1
ԴԱԲԴԱԲԱՅ
«փոքր թմբուկ, նադարա»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պրս. dabdaba
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 609
Էջ 179, սյունակ 1
ԴԱԳԱՂ
(-ի, -աց)
(դագեղ)
«դագաղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dheguh-
«այրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhogu-)
o-ձայնդարձ
դագաղ-ն սկզբնապես պիտի նշանակեր «աճյունի հետ կապված»։ ... բայց աճյունի գաղափարի հետ կապված լինելը դարձնում է այս ստուգաբանությունը անհավանական
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դագաղատր,
դագաղակիր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
τεφρα
«մոխիր, աճյուն»
լատ.
fuvilla
«տաք մոխիր»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 610
Էջ 179, սյունակ 1
ԴԱԴԱՐ
(-ոյ)
(բրբ. «հոգնել, հենվել, կռթնել»)
«դադար, հանգիստ, կանգառ, դադարի տեղ, (հգն.) բնակարան, կացարան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dher-
«պահել»
կրկնավոր բնիկ
Կրկնավոր բնիկ հնդեւրոպական՝ *dher- «պահել» արմատից, որտեղից նաեւ՝ դարել
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դադարել,
դադարեցուցանել,
դադարիկ,
դադարուն,
անդադար
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 611
Տե՛ս նաեւ
Էջ 179, սյունակ 1
ԴԱԺԱՆ
(դարժան)
«դառնահամ, լեղի, ժանտ (հոտ), տաժանելի, անգութ, անողորմ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *dažan
փոխատու լեզու՝ պ. dažan
Մատենագիտություն
H. AG 132;
Աճ. ՀԱԲ 611;
Ջահ. ՀԼՊ 521
Էջ 180, սյունակ 1
ԴԱԼԱԿԵԼ
(դարլակել)
«ջանքով ձեռք բերել, հայթայթել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
ԲՀ՝ «կատարել» կամ «ջանալ». -իլ «աշխատել, ջանք թափել»։ Հավանական չէ բխեցնել հնդեւրոպական *dhy-lo-ից, որ ծագում է *dhē- «դնել» արմատից (հմմտ. ռուս. дело «գործ», делать «գործ անել», հ. իռլ. dalidum «նրանք արեցին, կատարեցին»)
Էջ 181, սյունակ 1
ԴԱՀԵԿԱՆ
(-ի, ուշ՝ -ից)
«մի դրամ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական dahgān (dahgāna)
իրանական աղբյուրից: Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 615) հանում է *darhekan («դարեհական») ձեւից (ըստ Հակոբյանի):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դահեկանահատ
Մատենագիտություն
H. AG 133;
Ջահ. ՀԼՊ 522;
Աճառյանը (ՀԱԲ 615
Էջ 184, սյունակ 1
ԴԱՇՈՒՅՆ
(դարշոյն)
«երկսայրի կարճ սուր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական դաշնակ
փոխատու լեզու՝ պ. dašna
փոխառություն իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դարշունակալ,
դաշունահար
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։