Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 502, սյունակ 1
ՄԱՀ
(-ու, -ուան, -ուամբ, -ունք, -ուանց)
«մահ, վախճան, կոտորած, սպանդ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Իրանական փոխառություն է, չնայած համապատասխան իրանական ձեւը չի հավաստվում։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մահածին,
մահաբեր,
մահաշունչ,
մահկանացու,
մահապարտ,
խեղդամահ,
վաղամահուկ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 181
Էջ 503, սյունակ 1
ՄԱՂԱՂԻԼ
«մեխ(վ)ել (?)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *mel-
«անդամ, կապակցել»
կապ ունենայ հնդեւրոպական *mel- «անդամ, կապակցել» արմատի հետ։ Ըստ ՆՀԲ-ի, թերեւս, սխալագրութիւն փաղաղել-ի («այրել, սպանել»)
Մատենագիտություն
ՆՀԲ None
Տե՛ս նաեւ
Էջ 514, սյունակ 1
ՄԱՏՆ
I
(-ին, -ունք, -անց)
«մատ, աստիճան, մատնութիւն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mət-
*t-ն ն-ի մոտ մնացել է տ, ինչպէս *k-ն ակն բառում, չի շնչեղացել
հ.-ե. արմատ՝ *mē-
«չափ»
կասկածով հատկացւում են *mē- «չափ» արմատին (որպէս չափ)
Համեմատւում է հ. կիմր. maut, ն. կիմր. bawd, մ. բրետ. meut (<*mə-to) «բութ մատ» բառերի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մատնանշան,
մատն(ա)ցոյց,
մատնահատ,
մատնեք,
հնգամատնեան,
սանդղամատն,
վարդամատն,
շալակամատն,
անձնամատն,
մատանել,
մատանի,
մատնիչ,
մատնանշել,
մատնեմատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. կիմր.
maut
ն. կիմր.
bawd
մ. բրետ.
meut
«բութ մատ»
<*mə-to
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 270
Էջ 518, սյունակ 1
ՄԱՐՄԻՆ
(-ոյ)
«միս մարմին»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
արմատից: Համեմատութիւնը կասկած է հարուցում, եւ հնարավոր է համարվում ենթադրել իրանական աղբյուր, բայց այսպիսի բառ չի հավաստված:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մարմնագեղ,
մարմնածին,
մարմնակից,
մարմնահար,
մարմնապէս,
մարմնացի,
թանձրամարմին,
քաջամարմին,
գեղեցկամարմին,
երկմարմին,
թուլամարմին,
բազմամարմին,
մարմնամարզական,
մարմնամարզիկ,
մարմնամարզութիւն,
գեղամարմին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
márman-
«հող, աճուկ, կարեւոր մարմնանդամ, անպաշտպան մարմնամաս»
լիտվ.
melmenys
«երիկամը պատող միս»
Մատենագիտություն
H. AG 473;
Աճ. ՀԱԲ 287;
Pok. IEW 720
Էջ 518, սյունակ 1
ՄԱՐ(ՈՒԹԻՒՆ)
««մոլորութիւն» (բբ)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *smer-
«մտքում դնել, հիշել, հոգալ»
Թերեւս կապ ունի հուն. μέρμηρα «վրիպել, շեղվել, սխալվել, մեղանչել» բայի հետ, որ չունի հավաստի ստուգաբանութիւն, եւ որ հակված են կապելու հնդեւրոպական *smer- «մտքում դնել, հիշել, հոգալ» արմատի հետ, որից բխեցվում է հայ. մորմոք բառը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մարամիտ,
մարութիւն,
մարդատողական,
մարդամարտուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
μέρμηρα
«վրիպել, շեղվել, սխալվել, մեղանչել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 519, սյունակ 1
ՄԱՒՏ
(մօտ)
«մոտ, մոտիկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Նույնը մատ- արմատի հետ. ւ-ի համար հմմտ. յատ-յաւտ (յօտ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մատչիլ,
մատտալուտ,
մատտակա,
մատտակաց,
մատտաւոր,
մարդամատ,
չարամատ,
մօտաւորապէս
Տե՛ս նաեւ
Էջ 524, սյունակ 1
ՄԵՐԿ
(-ո, ուշ՝ -ի-ա)
«մերկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *nogw-
«մերկ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *nogw-ro-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մերկանալ,
մերկել,
մերկանդամ,
մերկապարանոց,
սուսերամերկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
нагий
հոլ.
nagū
լեհ.
nagi
«մերկ»
հ. վ. գ.
nackut
հ. իռլ.
nocht
«մերկ»
Մատենագիտություն
H. AG 365;
Աճ. ՀԱԲ 308
Էջ 525, սյունակ 1
ՄԷՋ
-ոյ, ուշ նաեւ՝ -ի, -աց
«մեջ, մեջք, կես, արգանդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *me(i)dhio-
«միջին»
հիմքից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
միջամուխ,
միջամուտ,
միջապատ,
միջավայր,
միջատ,
միջին,
միջնանիւ,
միջնաշխարհ,
միջնորդ,
միջոց,
միջնաբերդ,
միջագետք,
բերդամէջ,
բանակամէջ,
թիկնամէջք,
երկնամիջուկ,
գետամէջք,
աշխարհամէջ,
փողոցամէջ,
քաղաքամէջ,
միջազգային,
միջամասնիկ,
միջամասնիկաւոր,
միջամտել,
միջամտութիւն,
միջանկեալ,
միջանցք,
միջարկութիւն,
միջնադար,
միջնորդաբար,
անմիջական,
անմիջապէս,
ընդմիջում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
mádhyas
հուն.
mésos
լատ.
medius
գոթ.
midjis
Մատենագիտություն
H. AG 474;
Աճ. ՀԱԲ 313
Էջ 529, սյունակ 1
ՄԿԱՆ
-ի, -աց, նաեւ -ունք
«մարմնի մսոտ անդամ, մեջք, թիկունք մակերեւույթ (ջրի), ազդր, մկան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Կազմված է մուկն բառից (թերեւս բաղարկված մսան ձեւի հետ):
Տե՛ս նաեւ
Էջ 532, սյունակ 1
ՄՈԼԻԼ
(-ել)
«խենթանալ, կատաղել, գուշակել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Բնիկ հնդեւրոպական. ըստ Աճառյանի (ՀԱԲ 3, 339), զուգահեռներ ունի մի կողմից ալբ. mal «կիրք, մոլություն սաստիկ ցանկություն», մյուս կողմից՝ հ. հնդկ. malvá- «հիմար, խենթ» բառերի մեջ, բայց ըստ Պոկոռնու բառարանի (Pok. IEW), արմատը չի որոշվում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մոլուցք,
մոլութիւն,
մոլարբոյս,
մոլի,
մոլեգին,
գինեմոլ,
դիւացամոլ,
դիւամալ,
դիցամոլ,
իգամոլիլ,
կնամոլ,
մանկամոլ,
մարմնամոլութիւն,
կռամոլ,
շրջմոլիկ,
կռամոլ,
խնդամոլ,
ծխամոլ,
սրճամոլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ.
mal
«կիրք, մոլություն սաստիկ ցանկություն»
հ. հնդկ.
malvá-
«հիմար, խենթ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 339;
Pok. IEW None
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։