Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 268, սյունակ 1
ԹՄԲԻ
I
«գրտնակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *temp-
«ձգել, լարել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tempiiā-)
նույն ծագումն ունի, ինչ թմբի ծառանունը
Տե՛ս նաեւ
Էջ 268, սյունակ 1
ԹՄԲԻ
II
«լորենի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *temp-
«ձգել, լարել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tempiiā)
(*tempiiā > թմբի)։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
բամբ
«բամբ, սրունքի փափկամաս»
լատ.
antemna
«առագաստափայտ, առագաստակալ»
հ. իսլ.
pambr
«ուռած, հաստ»
Էջ 269, սյունակ 1
ԹՆՁՈՒԿ
I
«խճճված, խառնված (մազ)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *tengh-
«ձգել, լարել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tenghio-)
հ.-ե. արմատ՝ *tenk-
«սեղմվել, խստանալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tenkio-)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական` *tenghio- կամ *tenkio-` *tengh- «ձգել, լարել» կամ *tenk- «սեղմվել, խստանալ» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թնձկռիլ,
թնձկել,
թնձկահան,
թնձկանալ,
թնձկռուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
թանձր
(*tengh>)
հ. իռլ.
pungr
«ծանր»
թոխ. Ա
tänk
«խանգարել»
թոխ. Բ
tank
«խանգարել»
թոխ.
tanakti, tanc
«սեղմվում է, խստանում է»
(*tenk>)
լիտ.
tankùs
«խիտ»
Էջ 270, սյունակ 1
ԹՈԹՈՎ
«թոթով, թլվատ»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
Կրկնավոր պատկերավոր կազմություն։ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 193) որպես բնիկ հնդեւրոպական միացնում է թոթվել բայի արմատի հետ եւ բխեցնում *(s)teu- «բարձրաձայն գովել, օրհներգել» արմատից, որ անհավանական է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թոթովախօս,
թոթովախօսութիւն,
թոթովել,
թոթովութիւն,
թոթովատ
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 193
Էջ 272, սյունակ 1
ԹՈՐԹՈՇ
«ուռճացած, փարթամ (բույսերի մասին), գեր, հույր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ter-
«պինդ»
Կրկնավոր կազմություն՝ *թոր արմատից կամ -ոշ ածանցով կազմություն՝ թորթ արմատից (հմմտ. թորթ «ավելցուկ»), սրանք կարող են ծագել *(s)ter- «պինդ» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թորթոշել,
թրթրթոշիկ,
թորթոշիկ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 276, սյունակ 1
ԹՊՂԱ
(թեպղա, թեպղ)
«մի չար ոգի, մի դեւ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հազիվ թե որեւէ կապ ունենա հնդեւրոպական *steb(h)- արմատի հետ, որ, ի թիվս տարբեր իմաստների, ունի նաեւ «անարգել, նախատել» իմաստը:
Էջ 280, սյունակ 1
ԺԱՆԳ
-ոյ
(ժանկ)
«ժանգ, քարամամուռ, բոյսի մի հիւանդութիւն՝ երկիլ, քաղցկեղ, թոյն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *žang
փոխատու լեզու՝ պ. žang, zang
Հմմտ. պ. žang, zang:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժանգաբեր,
ժանգառ,
ժանգառած,
ժանգախառն,
ժանգակեր,
ժանգահար,
ժանգատր,
ժանգոտիլ,
ժանգել,
անժանգ,
երկաթաժանգ
Մատենագիտություն
H. AG 156;
Աճ. ՀԱԲ 226
Էջ 280, սյունակ 1
ԺԱՌԱՆԳ
-ի, -աց
«ժառանգորդ, ժառանգութիւն, եկեղեցական, կղեր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *žaradāng
«բաժին ստացող»
փոխատու լեզու՝ հիմն. *ĵara(t)-
«վերցնել, ստանալ»
փոխատու լեզու՝ հիմն. dā(y)
«բաժանել, բաժին հանել»
Թերեւս *žaradāng «բաժին ստացող» (<ժառանգ )< *ĵara(t)- (ĵar- վերցնել, ստանալ) եւ dā(y) «բաժանել, բաժին հանել»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժառանգել,
ժառանգութիւն,
ժառանգակից,
ժառանգաւոր,
թագաժառանգ,
գեհենաժառանգ,
երկնաժառանգ,
ժառանգական,
ժառանգականութիւն
Մատենագիտություն
Периханян, МЭСДЯ 90-99
Էջ 284, սյունակ 1
ԻՂՁ
(-ի, -ից)
(ըղձ-, ղձ-)
«իղձ, բաղձանք, աղոթք, կախարդ, հմայող»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *elk-
«փափագել, տենչալ, ըղձալ»
հ.-ե. արմատ՝ *uel-
«փափագ, իղձ, բաղձանք»
Հնդեւրոպական ծագման վարկածները կապված են հնչիւնական կամ իմաստային դժուարութիւնների հետ.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ըղձ(ան)ալ,
ըղձապատում,
ըղձութիւն,
ըղձակերտ,
նախիղձիկք,
դձանալ,
դձալի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
ալկատ
«փափագել, տենչալ, ըղձալ»
ալկատ
հայ.
զեղձ
«փափագ, իղձ, բաղձանք»
Էջ 315, սյունակ 1
ԽԱՆԳԱՐ
(խանկար)
««կռիւ, իրարանցում. խանգարուած, փչացած» (թրք. «մթագնած». «խակ». «ապաքինուած»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ken-
«սեղմել, կծմթել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khn-k-, *khn-g)
արմատի հետ (*khn-k-, *khn-g > խանգ)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խանգարել,
խանգարիչ,
խանգարումն,
դիւախանգարիլ,
անխանգար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ.
hnekkja
«հետ քշել, արգելակել»
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։