Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 416, սյունակ 1
ԿՈՂԿՈՂԻԼ
«բարձրաձայն լալ, ողբալ, մղկտալ, մորմոքվել, ցավագինորեն նայել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gal-
«կանչել, ճչալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gal-/*gol-)
ձայնավորմամբ տարբեր
Կրկնավոր կազմություն՝ թերեւս հնդեւրոպական *gal- «կանչել, ճչալ» արմատին մոտ (ձայնավորմամբ տարբեր) *gal-/*gol- տիպի մի արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. սլավ.
glagolati
«խոսել»
ռուս.
гологолить
«շաղակրատել»
հ. անգլ.
klack
«բարձրաձայն շաղակրատել»
ավ.
gərəzaiti
«գանգատվում է, ողբում է, հեծեծում է»
հ. վ. գ.
klaga
«գանգատ»
մ. իռլ.
glām
«ճիչ, անեծք»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 421, սյունակ 1
ԿՈՌՈՉ
«գոչյուն»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷer-
«ձայն բարձրացնել»
Կապ ունի՞ արդյոք հնդեւրոպական *gʷer- «ձայն բարձրացնել» արմատի հետ, թե՞ ինքնուրույն բնաձայնական կազմություն է, ինչպես կարծում է Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 638)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դառնակոռոչ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 638
Էջ 429, սյունակ 1
ԿՈՒՐԱՊԱՂԱՏ
(կիւրապաղատ, կիւռապաղատ, կորապաղատ)
«հունական բարձր մի պաշտոնյա (տիտղոս)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. κουροπαλάτης
փոխատու լեզու՝ լատ. curator palatii
Մատենագիտություն
H. AG 358;
Աճ. ՀԱԲ 665
Էջ 429, սյունակ 1
ԿՈՒՐԱՏՈՐ
(կորատոր)
«հունական բարձր պաշտոնյա, հոգաբարձու, խնամակալ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. κουράτωρ
փոխատու լեզու՝ լատ. curator
Մատենագիտություն
H. AG 360;
Աճ. ՀԱԲ 665
Էջ 440, սյունակ 1
ՀԱՄ-
(հան-, հոմ-, հունաբան ձեւերում՝ ան-, ամ-)
«միեւնոյն, համայն, ամբողջովին, շատ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական ham-
փոխատու լեզու՝ իրանական han-
թերեւս մասամբ խառնված բնիկ ձեւերի հետ, մասամբ՝ ձեւափոխված հուն. άμός-ի ազդեցությամբ: Իրան. եւ հուն. ձեւերը գալիս են հնդեւրոպ...
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
համալսել,
համաչափ,
համապայծառ,
համարձակ,
համբարձումն,
համբերել,
համբերութիւն,
համայն,
հանդէպ,
հանդիպիլ,
հանդիսակ,
հանուր,
հանրական,
ընդհանուր,
հոմերամ,
հոմազգի,
հոմասեռ,
հոմատոհմ,
հոմատեսակ,
հոմացել,
հոմահայր,
հոմիլ,
ամփոփ,
համազգեստ,
համակարծիք,
համակիր,
համապատասխան
Էջ 464, սյունակ 1
ՀՈԳ
-ոյ
«հոգս, խնամք, հոգաբարություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pouiiō-
«փչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *pəu-, *pau-)
որտեղից նաեւ հով, հոգի, փութս, փչել
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հոգալ,
հոգածել,
հոգածու,
հոգող,
հոգաբարձ,
հոգաբարձու,
հոգաբարձութիւն,
անհոգ,
անհոգութիւն,
բազմանհոգ,
հոգատար
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 106-107
Տե՛ս նաեւ
Էջ 472, սյունակ 1
ՀՐՈՒԱՆԴԱՆ
-ի-ա
«ծովեզրյա բարձունք, պատշգամբ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Հավանաբար փոխառություն իրանական աղբյուրից, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված:
Էջ 473, սյունակ 1
ՁԱՂԿ
(-ի, -աց, ուշ՝ -ից, -ոյ)
«փայտ, ճիպոտ, ճիւղ, ծեծ, ձաղկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'halg(h)-
«ճյուղ, ձող»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձաղկել,
ձաղկահեր,
ձաղկամազ,
ձաղկանք,
ձաղկուն,
բարձրաձաղկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ.
galga
«ցից, խաչ»
լիտվ.
žalgas
«ձող»
Մատենագիտություն
H. AG 469;
Աճ. ՀԱԲ 143
Էջ 473, սյունակ 1
ՁԱՅՆ
(-ի, -ից)
«ձայն, եղանակ, բառ, լեզու, խօսք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'huen-
«հնչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'hunii-)
արմատից
Աճ. ՀԱԲ 3, 144 (կասկածելի է համարում)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձայնել,
ձայնակից,
բարձրաձայն,
ձայնաւոր,
ձայնատու,
ձայնատուր,
ձայնարկու,
ձայնալար,
ձայնագիր,
ձայնագրութիւն,
ձայնաւոր,
բառաձայն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ.
ze
«ձայն»
հ. սլ.
zvaneti
«հնչել»
ռուս.
звенеть
«հնչել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 490;
Ջահ. ՀԼՊ 129;
Աճ. ՀԱԲ 144
Էջ 474, սյունակ 1
ՁԵՂՈՒՆ
-ուան
«ձեղուն, առաստաղ, քիմք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 148) սրան միացնում է ձողունք «առաստաղ, կտուր» բառը (որպէս ձայնդարձային ձեւ), որ ՆԿԲ-ն դիտում է ձող բառի հոգնակի (հաւաքական) ձեւ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձեղունանալ,
դուն,
ձեղունահանբ,
բարձրաձեղուն,
հաստաձեղուն,
եռաձեղուն,
հրաձեղուն,
երեքձեղեայ,
չորեքձեղունեայ,
երկնաձեղուն,
սրահաձեղուն,
կարծրաձեղուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
χείλος
«շրթունք»
հ. յուլ.
giolnar
«ծնոտ»
Մատենագիտություն
Pok IEW 436;
Աճ. ՀԱԲ 148
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։