Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 487 բառահոդված (էջ 8/49)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 97, սյունակ 1 Էջ 97
ԱՐՏՈՐԱԼ «շտապել, փութալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *der- (անմիջական նախաձեւ՝ *drā-) -որ ածանցով եւ հայերենին հատուկ դրափոխությամբ
-որ ածանցով եւ հայերենին հատուկ դրափոխությամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արտորնալ, ուշ-արտորցնել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dráti
«վազում է, շտապում է»
հուն.
εδραν
«վազել, փախչել»
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 35
Էջ 97, սյունակ 1 Էջ 97
ԱՐՏՈՒՃ «գիհի, մատիտածառ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ թրք. arduč
փոխատու լեզու՝ թրք. ardeč
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 344
Էջ 98, սյունակ 1 Էջ 98
ԱՒ II «շվարում, շփոթություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
նույնն է աւ- «խենթություն, գժություն. մոլեգնում» արմատի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւատո
Տե՛ս նաեւ
Էջ 99, սյունակ 1 Էջ 99
ԱՒԱՐՏ -ի «վերջ, ծայր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. avart
փոխատու լեզու՝ մանիք. anāvard
Փոխառութիւն իրանական աղբյուրից՝ avart. հմմտ. մանիք. anāvard
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւարտել, աւարտեղ, աւարտակէտ, աւարտուն, աւարտահասակ, անաւարտ, նրբաւարտ, բացաւարտել, աւարտաճառ, դպրոցաւարտ, համալսարանաւարտ, նորաւարտ, շրջանաւարտ, ուսումնաւարտ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 356
Էջ 100, սյունակ 1 Էջ 100
ԱՒԴՐԵԼ «իրաւունք շնորհել, արտօնել»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հ. ֆրանս. otréier
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 609
Էջ 102, սյունակ 1 Էջ 102
ԱՒԾ «յուղ, քսուք, օծելու նյութ, օծող, պարարտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ongʷ- «օծել, զօծել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ngʷ-)
«օծել, զօծել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւծանել, աւծելութիւն, աւծութիւն, ոսկեզաւծ, արծաթազաւծ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
anákti
«օծել, քսել»
լատ.
unguo
«օծել, քսել»
հ. վ. գ.
ancho
«կարագ»
Մատենագիտություն
H. AG 426; Աճ. ՀԱԲ 611
Էջ 102, սյունակ 1 Էջ 102
ԱՒՁ (-ի) «օձ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *aughi-
բայց նախաձեւի վերականգնումը դժվարություններ է հարուցում: Թերեւս կարելի վերականգնել *aughi- նախաձեւը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւձախառն, աւձահալած, աւձահար, աւձամարտ, աւձապաշտ, աւձաձուկ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 112; Աճ. ՀԱԲ 611-612
Էջ 102, սյունակ 1 Էջ 102
ԱՒՈՅ «հեռու» (ԲՀ` «արտաքս, ի բաց»)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *au- «ցած, հեռու» *-lo- ածանցով
հին կազմություն` հնդեւրոպական *au- «ցած, հեռու» արմատից` *-lo- ածանցով
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ
այցտել
ավ.
avarə
«ցած»
հուն.
αυ
լատ.
au
«հեռու, դենը»
Էջ 104, սյունակ 1 Էջ 104
ԱՒՐԻՈՐԴ (ուշ՝ -ի, -աց) (օրիորդ, որիորդ, ուրւորդ) «կոյս աղջիկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pō- «փոքր զաւակ, ձագ» (անմիջական նախաձեւ՝ *pōu-) աւր- արմատը
Թերեւս բաղադրութիւն աւր- (հնդեւրոպական *pōu- «փոքր զաւակ, ձագ» արմատից. հմմտ. հուն. παῦρος, լատ. parvus «փոքր») եւ -որդ (=որդի) բաղադրիչներով։ Ավելի քիչ հավանական է աւր-ը բխեցնել ուրարտ. euri «տեր» բառից (Ղափանցյան)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւրիորդութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
παῦρος
«փոքր»
լատ.
parvus
«փոքր»
Էջ 106, սյունակ 1 Էջ 106
ԱՔԱՐՏԵԼ «մեղադրել, դատապարտել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kar- «նախատել, պարսավել, պատժել»
«նախատել, պարսավել, պատժել» արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
κάρνη
«վնաս, տուգանք, պատիժ» Հեսիքիոս
հ. իռլ.
caire
«պարսավանք»
հ. վ. գ.
harwēr
«ծաղրել»
ռուս.
укорять
«մեղադրել»
ռուս.
кара
«պատիժ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None