Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 75 բառահոդված (էջ 8/8)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 774, սյունակ 1 Էջ 774
ՔԱՂԴԵԱՅ (-ի) «գուշակ, հմայող»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ասոր. xālday
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
քաղդէութիւն, քաղդեացի, քաղդէական
Մատենագիտություն
H. AG 318; Աճ. ՀԱԲ 543
Տե՛ս նաեւ
Էջ 804, սյունակ 1 Էջ 804
-ԵՂԻ «աղտեղի, մտեղի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Կազմուած է -եղ եւ -ի ածանցներից. -եղ-ի համար հմմտ. մտեղ-ի եւ մտեղէն:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 809, սյունակ 1 Էջ 809
-ՆԻ «գաղտնի, յայտնի, նախնի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *-eniyo-/-ā- (անմիջական նախաձեւ՝ *-en(o)- + *-iyo-/-ā-) բաղադրեալ ածանց
հ.-ե. արմատ՝ *-niyo-/-ā- տարբերակ
1. Ծագում է հ.-ե. *-eniyo-/-ā- բաղադրեալ ածանցից (*-en(o)- + *-iyo-/-ā-) կամ սրա *-niyo-/-ā- տարբերակից` նախորդող -ի-ով (հմմտ. յայտ, -ի, -ից): 2. կազմուած է համեմատաբար ուշ` -ուն-ից եւ երկրորդային -ի ածանցից (հմմտ. թաքուն-թաքնի):
Էջ 810, սյունակ 1 Էջ 810
-ՈՏ «բորոտ, դեղոտ, ժանգոտ, մոխրոտ, տաղտկոտ, փութոտ, երկչոտ, լքանոտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Հավանաբար ծագում է հոտ բառից՝ նույն հարաբերությամբ, ինչ -ատ < հատ, կամ, որ ավելի քիչ հավանական է, -ուտ ածանցի համար հիմք հանդիսացած *-od-ի (հմմտ. հուն. -ώδης) կարճ ձայնավորով *-od- ձեւից (այսպիսի ձեւ հ.-ե. այլ լեզուներում չի ավանդված):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բորոտ, դեղոտ, ժանգոտ, մոխրոտ, տաղտկոտ, փութոտ, երկչոտ, լքանոտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
-ώδης
Տե՛ս նաեւ
Էջ 812, սյունակ 1 Էջ 812
-ՈՒՆԻ I «արքունի, գողունի, ծերունի, մերունի, տերունի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Բաղկացած է -ուն- եւ -ի ածանցներից: -ի ածանցի առկայութեան մասին են խօսում նախ՝ խնամի-խնամունի զուգահեռը, երկրորդ՝ խխունջն ձեւի կողքին խխունջուն (խխնջին)՝ -խխնջունի զուգաձեւերի առկայութիւնը. երրորդ՝ արքունի, ծերունի բառերի՝ առանց -ի-ի *արքուն, *ծերուն ձեւերի համար ստուգաբանական հաւաստի զուգահեռների առկայութիւնը. -ունի-ն նոյնպիսի կազմութիւն է, ինչ -անի-ն (գեղանի), -ենի-ն (-եանի) եւ -նի-ն (գաղտնի): իրարկէ -ունի-ով ձեւերի տարածման մէջ դժուար է ժխտել ուրարտական ենթաշերտի ազդեցութիւնը: թերեւս այս նոյն ծագումն ունի տիկնունի «տիկնանոց» բառի -ունի-ն՝ իմաստային տեղաշարժով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արքունի, գողունի, ծերունի, մերունի, տերունի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἄρχων, -ντος
«առաջնորդ, հրամանատար. տէր, արքայ, թագաւոր» հին փոխառութիւն
հ. հնդկ.
járant-
հուն.
γέρων, -ντος
«ծեր, ծերունի»
Մատենագիտություն
Chantraine 218