Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 144 բառահոդված (էջ 8/15)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 374, սյունակ 1 Էջ 374
ԿԱԾԱՆ (-ի, -աց) «նեղ անցք, նեղ ճանապարհ, արահետ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'ā-g'- «գնալ, գալ»
«գնալ, գալ» արմատից: հմմտ. մակեդ. gaz, սերբախորվ. gȁz «անցահուն», սլովեն. gâz «ձյան մեջ բացվող արահետ», այլեւ հ. հնդկ. gātá, հուն. γαδος «ուղի, ճանապարհ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կածանել, կածնել, նրբակածան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մակեդ.
gaz
սերբախորվ.
gȁz
«անցահուն»
սլովեն.
gâz
«ձյան մեջ բացվող արահետ»
հ. հնդկ.
gātá
հուն.
γαδος
«ուղի, ճանապարհ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 487
Էջ 374, սյունակ 1 Էջ 374
ԿԱԿԱԶ «կակազ, ընդհատախոս, բոթով»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
հ.-ե. արմատ՝ *gang-
Բնաձայնական կրկնավոր կազմություն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կակազել, կակազոտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
гугня
««կակազ»»
հ. հնդկ.
gúñjati
«բզզում է»
հ. հնդկ.
gañja
«արհամարհանք, ծաղր»
հուն.
γογγυζω
«բրթմնջալ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 352
Էջ 400, սյունակ 1 Էջ 400
ԿԵՉԻ «կեչի, ոզորենի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
բայց ի՞նչ ճանապարհով
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
կար.
kaškī
վոդ.
kahci
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 296
Էջ 402, սյունակ 1 Էջ 402
ԿԵՔԱՐԱՅ «կարճ (ճանապարհ)» (բբ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Անստոյգ բառ
Էջ 407, սյունակ 1 Էջ 407
ԿԻՑ «մոտ, կպած, միասին, ճանապարհների կցատեղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geit- «հարեւան կամ կից լինել» (անմիջական նախաձեւ՝ *geit-so- կամ *geit-sk-) արմատի վերականգնումը հեղինակինն է
Ավելի քիչ հավանական է փոխառություն լինելը արեւելակովկասյան աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կցեմ, կցան, կցորդ, կցորդող, կցուած, կցկտուր, կցկցութիւն, կցխանի, կցղաք, կցիր, ձայնակից, գոռակից, գործակից, ժամանակակից, ժառանգակից, իւրակից, լծակից, խաչակից, ծառայակից, կենակից, նիզակակից, հանցակից, գաղափարակից, մեղսակից, կիցք, կիցսընկեց, կցուտող, կցածեմ, կցարկեմ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γείτων
«հարեւան, դրկից»
հուն.
γειτόσυνος
«հարեւան» հայ-հունական զուգաբանություն
տինդ.
kicv
«հանգույց»
Էջ 408, սյունակ 1 Էջ 408
ԿԼԻՄԱ(Յ) (կղիմայ, կլեմ, կղեմ) «աշխարհամաս, կլիմայական գոտի, կլիմա»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. κλίμα
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կլիմայագէտ, կլիմայագիտութիւն, կլիմայական, կլիմայավարժ
Մատենագիտություն
H. AG 358; Աճ. ՀԱԲ 600
Էջ 409, սյունակ 1 Էջ 409
ԿԿՈՒՁ (կկուզ) «պպզում» «կնճռոտում, արհամարհանք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gig- կամ *gug-) կրկնավոր կազմություն
կրկնավոր կազմություն` բնիկ հնդեւրոպական *gig- կամ *gug-` *geu- «ծռել» արմատներից որեւէ մեկից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կկզել, կկզայօն, կկզիլ
Էջ 410, սյունակ 1 Էջ 410
ԿՂԵՄԱՅ (կեղեմայ սխալմամբ` կրետայ) «ուղղություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. κλίμα «ուղղություն»
նույնն է կլիմայ (կողիմայ) բառի հետ, որ ծագում է հունարենից` κλίμα, որ նշանակում է «աշխարհամաս, աշխարհի կողմ» եւ կարող էր բացատրվել որպես «ուղղություն»: Ամալյանը (ՀԱԲ 391) «ուղղություն» կարդում է «գողություն» եւ բխեցնում հուն. σλεμμα համիմաստ բառից:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 391
Տե՛ս նաեւ
Էջ 416, սյունակ 1 Էջ 416
ԿՈՂ (-ի, -ից, -աց) (կողն, -ան) «կող, կողք, կողմ, կողակից, կին»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gol- «ճյուղ»
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 621), հետեւելով Մեյեին, համեմատում է բոխս. Ա källyme, Բ källymiye «կողմ» բառերի հետ, սակայն այս բառերի բուն իմաստն է «ուղղություն, աշխարհի կողմ», եւ նրանց համեմատությունը հուն. κλίμα «աշխարհամաս. աշխարհի կողմ» բառի հետ ավելի հավանական է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կողակից, կողաբաղ, կողահերձ, կողահոս, կողամայր, կողնիլ, զառիկող, զառիկողի, հարստակող, միջակող, պատկողանդոց, անկողին, ընկողին, անգողին, ընգողին, ընկողնիլ, գետնանկողին, կողոսկր, կողիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
կողր
«ճյուղ»
ռուս.
голья
«ճյուղ»
Մատենագիտություն
Աճառյան 621
Տե՛ս նաեւ
Էջ 425, սյունակ 1 Էջ 425
ԿՈՒԼ «կլանում, կուլ տալը»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷel- «կլանել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gʷl̥-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կլանել, աշխարհակուլ, ծովակուլ, ջրակուլ, ջրհեղեղակուլ, դժոխակուլ, ամենակուլ, գիշերակուլ, դժուարակլանելի, լեռնակուլ, ձկնկուլ, ընկլնուլ, ընկլումն, ընկլուզումն, ընկլուզիչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
δέλεαρ
«խայծ»
լատ.
gula
«կոկորդ, որկրամոլութիւն»
ռուս.
глоток
«կում»
Մատենագիտություն
H. AG 460; Աճ. ՀԱԲ 655
Տե՛ս նաեւ